1. Waarom dit dossier — en waarom op tijd beginnen

Wie vanuit Frankrijk terugkeert naar Nederland, verlaat geen vreemd land en keert niet terug in een vertrouwd land. De Nederlandse samenleving van 2026 is niet die van het vertrekjaar. De woningmarkt is krap, de zorg staat onder druk, de digitalisering is verder doorgevoerd (DigiD, MijnOverheid, MijnBelastingdienst), en veel oude contacten zijn verhuisd of overleden.

De officiële Nederlandse overheid erkent dat remigratie complex is. NederlandWereldwijd — onderdeel van het Ministerie van Buitenlandse Zaken — waarschuwt expliciet dat het organiseren van de terugkeer veel tijd kan kosten en dat u rekening moet houden met wachttijden. Beginnen met voorbereiden zes tot twaalf maanden vóór vertrek is geen overdaad, maar een minimum.

Er zijn drie redenen om dit dossier niet af te wimpelen met "dat regel ik wel als het zover is":

1. Termijnen zijn hard. De Franse CPAM verwacht binnen één maand na vertrek het formulier S1105. De Nederlandse gemeente verwacht inschrijving binnen vijf dagen na aankomst. Een zorgverzekering moet binnen vier maanden. Een verhuisboedel-aangifte voor BPM-vrijstelling kent strikte voorwaarden over bezitsduur van de auto.
2. Parallelle belastingplicht. In het jaar van remigratie bent u deels belastingplichtig in Frankrijk, deels in Nederland. Het M-biljet en de Franse aangifte 2042-NR grijpen op elkaar in. Fouten leiden tot dubbele heffing of boetes.
3. Woningmarkt. NederlandWereldwijd wijst erop dat er in Nederland een groot tekort is aan huur- en koopwoningen en dat wachtlijsten voor sociale huur lang zijn. Dat vraagt voorbereiding maanden vóór het besluit om te vertrekken, niet weken erna.

2. Tijdlijn: 12 / 6 / 3 / 1 maand vooraf

Een werkbare planning heeft vier markeringen. Hieronder de hoofdlijnen; de uitwerking staat in de vakspecifieke hoofdstukken.

12 maanden vooraf — oriëntatie en grote beslissingen

• Besluit definitief: terugkeer of voorlopige terugkeer? Maak dat verschil helder voor uzelf.
• Oriënteer u op de Nederlandse gemeente waar u wilt gaan wonen. Woningmarkt-onderzoek start nu.
• Inventariseer uw Franse bezittingen: woning, auto, bankrekeningen, verzekeringen, abonnementen.
• Inventariseer uw Nederlandse rechten: AOW-opbouw, pensioenfondsen, eventuele lopende uitkeringen.
• Als u een woning in Frankrijk heeft: beslis over verkoop vóór of ná vertrek (zie sectie 12 — de fiscale gevolgen verschillen fundamenteel).
• Bij een huisdier dat meegaat: EU-dierenpaspoort, chip en geldige rabiësvaccinatie controleren.

6 maanden vooraf — papierwerk en afspraken

• Controleer geldigheid Nederlands paspoort of ID-kaart. Verlenging regelt u bij de Nederlandse ambassade of het consulaat in Frankrijk.
• Verzamel bewijsstukken: geboorteakte, huwelijksakte, eventuele scheidingsakte, oude paspoorten, Franse verblijfsdocumenten.
• Als uw kinderen in Frankrijk naar school gaan: vraag een onderwijskundig rapport aan bij de huidige school.
• Verhuisbedrijf oriënteren: inboedel Frankrijk → Nederland, vraag offertes.
• Als u een auto meeneemt: controleer of u hem ten minste zes maanden in bezit heeft — harde voorwaarde voor BPM-vrijstelling (zie sectie 10).
• Maak een afspraak met uw Nederlandse gemeente voor inschrijving.

3 maanden vooraf — aanzeggen en afsluiten

• Verzekeringen: inventariseer looptijden en opzegtermijnen van uw Franse contracten (habitation, auto, mutuelle). De Loi Hamon laat u doorgaans opzeggen zonder opgaaf van reden na één jaar looptijd, met één maand opzegtermijn.
• EDF, gas, water, internet, mobiele telefoon, vaste lijn: noteer klantnummers, PDL en PCE.
• Banken: bepaal per rekening of u die aanhoudt of sluit.
• Abonnementen: tijdschriften, sportvereniging, culturele instellingen, La Poste (doorzending).
• Familie en relaties: informeer mensen die dagelijks met u in contact staan.

1 maand vooraf — definitieve handelingen

• Mairie: attestation de changement de résidence aanvragen.
• Centre des Finances Publiques: adreswijziging via uw espace particulier op impots.gouv.fr.
• CPAM: formulier S1105 voorbereiden (niet vóór vertrek versturen, wel direct erna — uiterlijk één maand na vertrek).
• Auto: meenemen → BPM-aangifte en RDW-keuring voorbereiden. Anders: ANTS-procedure voor radiation.
• Verhuisdatum finaliseren, inboedel inventariseren, huisdieren checken.
• Digitale administratie: back-up van alle belangrijke Franse documenten.

3. Frans spoor: uitschrijving en afwikkeling

Frankrijk kent geen verplichte uitschrijving bij de mairie — anders dan in Nederland. U hoeft zich formeel niet "uit te schrijven" uit de gemeente. Maar er zijn wél diverse Franse instanties die u ná uw vertrek moet informeren, en enkele formulieren die binnen strikte termijnen moeten worden ingediend.

3.1 Mairie: attestation de changement de résidence

Dit document is officieel en praktisch nuttig. Het bewijst dat u uw hoofdverblijf naar een ander land verplaatst. U vraagt het aan bij de mairie van uw huidige woonplaats. Het is vooral nuttig voor het douaneverkeer en als bewijs richting Franse instanties dat u daadwerkelijk vertrokken bent.

Benodigde documenten: een geldig identiteitsbewijs, een recent adresbewijs (minder dan drie maanden oud) en een bewijs van vertrek naar het nieuwe land. Partners die niet gehuwd zijn moeten beiden aanwezig zijn; er worden dan twee aparte attestations afgegeven.

3.2 Franse belastingdienst: adreswijziging en formulier 2042-NR

Het Ministerie van Economie en Financiën schrijft voor dat u bij vertrek naar het buitenland uw adreswijziging doorgeeft aan het centre des finances publiques van uw huidige woonplaats. Dit kan via uw espace particulier op impots.gouv.fr of aan het loket.

Het jaar ná uw vertrek doet u aangifte over de inkomsten die u in het vertrekjaar genoot. Voor inkomsten uit Franse bron na uw vertrek (zoals huurinkomsten) gebruikt u formulier 2042-NR — "départ à l'étranger ou retour en France". Dit formulier bestaat naast uw gewone 2042.

3.3 CPAM: formulier S1105 binnen één maand

Dit is een van de meest onderschatte stappen. Wie vertrekt uit Frankrijk is volgens de officiële ameli-instructie verplicht om binnen één maand na vertrek het formulier S1105 ("Déclaration de transfert de résidence hors de France", CERFA 15717*01) in te dienen bij zijn CPAM. Het formulier kunt u niet online invullen — u moet het printen, invullen en per post versturen, samen met uw carte Vitale en eventuele CEAM.

De grondslag hiervoor is het arrêté van 31 juli 2017, gepubliceerd in het Journal Officiel. Dit is geen formaliteit die u kunt overslaan: het is wettelijk voorgeschreven.

Na ontvangst sluit de CPAM uw Franse rechten af op de datum van uw effectief vertrek. Deze administratieve afsluiting is cruciaal voor de Nederlandse kant — zonder sluiting van uw Franse CPAM-dossier kunnen er problemen ontstaan bij uw heropname in het Nederlandse zorgstelsel (zie sectie 8).

3.4 Mutuelle, huisarts, médecin traitant

Zeg uw mutuelle op via een aangetekende brief, waarbij uw verhuizing naar het buitenland als geldige reden dient. De verzekeraar moet dit honoreren. Bewaar de bevestiging.

Uw médecin traitant hoeft u formeel niet op te zeggen, maar het is fatsoenlijk om uw arts te informeren en een kopie van uw medisch dossier mee te vragen.

3.5 Nutsvoorzieningen en abonnementen

EDF, Engie, waterleverancier en internetaanbieder zegt u op. EDF adviseert om de opzegging ongeveer 15 dagen voor het vertrek in te dienen. Zorg dat u de eindmeterstand laat opnemen.

Voor assurance habitation en assurance auto geldt sinds de Loi Hamon (2015): u kunt na één jaar looptijd op elk moment opzeggen. Verhuizing naar het buitenland is altijd een geldige reden, ook binnen het eerste jaar. Stuur een aangetekende brief met ontvangstbevestiging.

3.6 La Poste: redirection

Stel ten minste zes maanden redirection in van uw Franse adres naar uw Nederlandse adres. Dit ondervangt vergeten instanties en laatste facturen. La Poste biedt internationale doorzending aan — tegen een meerprijs, maar de moeite waard.

4. Nederlands spoor: inschrijving en herregistratie

De Nederlandse kant is strikter gereguleerd dan de Franse. Hieronder de verplichte stappen, gebaseerd op het officiële stappenplan van NederlandWereldwijd en de Rijksoverheid.

4.1 Inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP)

Wie langer dan vier maanden in Nederland komt wonen, is verplicht zich in te schrijven bij de gemeente. Dat moet volgens de Wet BRP gebeuren binnen vijf dagen na aankomst. Gemeenten kunnen een boete opleggen bij te late inschrijving.

Had u eerder in Nederland gewoond en beschikt u al over een burgerservicenummer (BSN)? Dan is de procedure "opnieuw inschrijven in de BRP". Had u dat niet? Dan is het "eerste inschrijving".

Mee te nemen documenten:

• Geldig legitimatiebewijs (Nederlands paspoort of ID-kaart);
• Bewijs van bewoning: huurcontract, koopakte of schriftelijke toestemming plus ID-kopie van de hoofdbewoner bij inwoning;
• Afhankelijk van gezinssamenstelling: geboorteakten, huwelijksakte, scheidingsakte, overlijdensakte.

Documenten uit Frankrijk zijn in de meeste gevallen vrijgesteld van legalisatie en apostille. Sinds 16 februari 2019 geldt de Europese Verordening (EU) 2016/1191 ("Openbare Documenten Verordening"), die bepaalt dat openbare documenten van de burgerlijke stand uit een andere EU-lidstaat zonder apostille of legalisatie door alle EU-gemeenten moeten worden geaccepteerd. Een apostille eisen is sindsdien verboden.

Voor documenten die niet onder de Verordening vallen (sommige notariële akten, diploma's, specifieke rechterlijke uitspraken) kan apostille of vertaling wél nodig zijn. Informeer vóór uw verhuizing bij de Nederlandse gemeente.

4.2 BSN en DigiD

Had u nog geen BSN? Dan krijgt u dat bij de inschrijving. Met uw BSN en inschrijvingsbewijs kunt u DigiD aanvragen en activeren. DigiD is onmisbaar voor vrijwel alle digitale contacten met de Nederlandse overheid.

4.3 Belastingdienst

De Belastingdienst wordt automatisch geïnformeerd via de gemeente. U hoeft dus niet afzonderlijk uw remigratie te melden. Wel moet u over het jaar van remigratie een M-biljet indienen — zie sectie 5.

4.4 SVB (AOW en ANW)

Ontvangt u al AOW terwijl u in Frankrijk woont? Dan bent u verplicht uw verhuizing binnen 6 weken aan de SVB door te geven. U kunt deze termijn ook vóór vertrek benutten. Uw AOW-bedrag kan wijzigen: de verdragsbijdrage aan het CAK vervalt, en de Nederlandse loonheffing en Zvw-bijdrage worden in plaats daarvan ingehouden.

Bouwde u gedurende uw Franse periode geen AOW op? Dan start uw AOW-opbouw in principe weer zodra u weer in Nederland woont en verzekerd bent voor de AOW.

4.5 Pensioenfondsen

Ieder Nederlands pensioenfonds moet apart geïnformeerd worden. De Nederlandse Belastingdienst communiceert uw nieuwe status niet automatisch naar pensioenfondsen. Zonder melding zullen pensioenfondsen ten onrechte blijven werken volgens de buitenland-heffing — leidend tot teruggaveverzoeken achteraf.

5. Fiscaal jaar van remigratie: M-biljet en verdragstoepassing

Het jaar waarin u vertrekt uit Frankrijk én aankomt in Nederland is fiscaal complex. U bent dan in één kalenderjaar deels belastingplichtig in Frankrijk (tot uw vertrekdatum) en deels in Nederland (vanaf uw inschrijving).

5.1 Frankrijk: aangifte over vertrekjaar

In het jaar volgend op uw vertrek dient u in Frankrijk een laatste aangifte in over uw inkomsten van het vertrekjaar. Voor inkomsten van vóór de vertrekdatum gebruikt u de reguliere 2042; voor Franse bron-inkomsten ná de vertrekdatum gebruikt u 2042-NR. Het Centre des Impôts des Non-Résidents behandelt vanaf dat moment uw dossier.

5.2 Nederland: het M-biljet

In Nederland doet u over het migratiejaar aangifte via het M-biljet. Het bestaat uit twee delen: één voor de periode dat u nog in het buitenland woonde (buitenlandse belastingplicht), één voor de periode vanaf uw inschrijving in Nederland (binnenlandse belastingplicht). Over het gehele jaar wordt zo de inkomstenbelasting berekend, met pro-rata toepassing van sommige aftrekposten en de heffingskorting.

Drie praktische punten:

• Digitaal indienen: sinds belastingjaar 2020 is het M-biljet voor de meeste particulieren ook digitaal beschikbaar via Mijn Belastingdienst, in te dienen met DigiD. Voor het belastingjaar 2025 kan de online aangifte worden gedaan vanaf 1 mei 2026. Voor ondernemers, buitenlandse ondernemingen en werknemers in de zeevaart geldt in sommige gevallen nog steeds een papieren M-formulier.
• Papieren M-biljet: beschikbaar voor wie niet digitaal kan of wil indienen. De Belastingdienst stuurt het doorgaans automatisch. Niet ontvangen? Vraag het aan via de BelastingTelefoon Buitenland (+31 55 538 5385).
• Deadline: het M-biljet moet in principe vóór 1 juli van het jaar volgend op het migratiejaar zijn ingediend. Uitstel aanvragen is mogelijk.
• Teruggave: in veel gevallen leidt een M-aangifte tot een teruggave.

5.3 Belastingverdrag Nederland–Frankrijk

Het huidige belastingverdrag tussen Nederland en Frankrijk dateert uit 1973 en is op sommige punten uit de pas gaan lopen met modernere verdragen. Voor gepensioneerden is het praktische gevolg: de AOW wordt toegewezen aan het woonland. Privaatrechtelijke bedrijfspensioenen worden in principe ook in het woonland belast. Overheidspensioenen (ABP voor zover uit publiekrechtelijke dienst) blijven doorgaans in Nederland belast.

Bij remigratie verschuift de bevoegdheid naadloos: vanaf de datum van daadwerkelijke vestiging in Nederland wordt Nederland weer heffingsbevoegd over uw wereldinkomen. Er is géén dubbele belasting in het migratiejaar zolang de knip correct wordt gelegd — maar fouten komen regelmatig voor.

6. Spoor A — Gepensioneerden: aandachtspunten

Gepensioneerden vormen de grootste groep remigranten vanuit Frankrijk. Voor hen gelden enkele specifieke aandachtspunten die werkenden niet treffen.

6.1 CAK: verdragsbijdrage stopt

Zolang u in Frankrijk woonde en een Nederlands pensioen ontving, viel u onder de buitenlandregeling. Het CAK hield een verdragsbijdrage in, via uw pensioenuitvoerder, berekend op basis van uw wereldinkomen en de Franse woonlandfactor. Het CAK verstrekte u destijds een S1-formulier dat u inschreef bij de CPAM.

Bij remigratie vervalt de buitenlandregeling automatisch zodra u weer in de Nederlandse BRP bent ingeschreven. U moet echter zelf:

• Uw pensioenuitvoerder(s) informeren, zodat zij de verdragsbijdrage-inhouding staken en Nederlandse loonheffing en Zvw-bijdrage gaan inhouden;
• Het CAK informeren, zodat uw dossier wordt afgesloten;
• Een reguliere Nederlandse zorgverzekering afsluiten (zie sectie 8).

Eventuele teveel ingehouden Zvw-bijdrage over het migratiejaar kunt u achteraf terugvragen via de Belastingdienst, kantoor Utrecht, afdeling TBZ — tot vijf jaar na afloop van het jaar.

6.2 AOW: verhuizing binnen zes weken melden

De SVB vraagt dat u uw verhuizing doorgeeft — voor mensen die buiten Nederland wonen binnen zes weken na de verhuizing, voor ingezetenen binnen vier weken. In de praktijk is vóóraf melden (bijvoorbeeld in de laatste weken vóór vertrek) vaak de schoonste oplossing. Uw AOW-uitbetaling gaat daarna verlopen via een Nederlandse bankrekening, en de inhoudingen wijzigen: geen verdragsbijdrage meer, wél Nederlandse loonheffing en Zvw-bijdrage.

6.3 Aanvullend pensioen uit Frankrijk

Heeft u in Frankrijk gewerkt en daar pensioen opgebouwd (bijvoorbeeld via Cnav, Agirc-Arrco of een régime spécial)? Dat pensioen blijft u ook in Nederland ontvangen. U moet uw verhuizing doorgeven aan de Franse pensioenuitvoerder en uw bankgegevens aanpassen. Het Franse pensioen wordt — onder het huidige verdrag — in Nederland belast zodra u in Nederland woont. Controleer of de Franse uitbetaler geen Franse bronbelasting blijft inhouden.

6.4 Testament, successie en lopende dossiers

Als u in Frankrijk een Frans testament heeft opgesteld, blijft dat rechtsgeldig, maar de relevantie verschuift. Sinds de Europese Erfrechtverordening (nr. 650/2012) is het recht van het land waar u bij overlijden gewoonlijk woont het toepasselijke recht — tenzij u uitdrukkelijk kiest voor het recht van uw nationaliteit. Een bezoek aan een Nederlandse notaris is binnen zes maanden na terugkeer raadzaam. Zie het Infofrankrijk-dossier Erfrecht in Frankrijk.

6.5 Langdurige zorg (Wlz)

Vanaf inschrijving bent u in principe verzekerd voor de Wet langdurige zorg (Wlz). Voor wie op korte termijn zorg nodig heeft — verpleeghuis, thuiszorg, dagbesteding — is het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg) het loket. Onderzoek vóór remigratie wat de te verwachten wachttijden zijn in de gemeente van terugkeer.

7. Spoor B — Werkenden: arbeidscontract, WW, diploma's

Werkenden in loondienst vormen een groep met eigen aandachtspunten. De meeste draaien om het correct afwikkelen van het Franse arbeidscontract en het vinden van aansluiting op de Nederlandse arbeidsmarkt.

7.1 Frans arbeidscontract beëindigen

Een Frans arbeidscontract eindigt niet automatisch bij vertrek naar het buitenland. De manier waarop u beëindigt heeft grote gevolgen voor uw rechten:

Démission (opzegging door werknemer)

Bij een CDI kunt u opzeggen met inachtneming van de préavis, meestal één tot drie maanden. Schriftelijk opzeggen, bij voorkeur aangetekend. Gevolg: geen recht op Franse werkloosheidsuitkering (sauf démission légitime).

Démission légitime

In een beperkt aantal situaties wordt een démission erkend als "légitime" — met behoud van werkloosheidsrecht. Verhuizing achter een partner aan ("démission pour suivre son conjoint") is één van die gevallen, als de partner om professionele of vergelijkbare redenen verhuist. De beoordeling gebeurt door France Travail.

Rupture conventionnelle

Een onderling overeengekomen beëindiging. Voordelen: recht op werkloosheidsuitkering, recht op indemnité de rupture. Nadelen: werkgever moet akkoord gaan, onderhandeling duurt enkele maanden, homologatie door DREETS vereist. Voor wie vertrekt en de arbeidsmarkt tijdelijk wil testen vanuit Nederland, is dit meestal de gunstigste vorm.

CDD

Een CDD loopt af op de einddatum. Voortijdig vertrek is alleen toegestaan in enkele gevallen: bij overmacht, gemeenschappelijk akkoord of als u een CDI kunt overleggen bij een nieuwe werkgever.

7.2 France Travail: werkloosheidsuitkering meenemen (formulier U2)

Onder Europese coördinatieregels (Verordening 883/2004) kunt u uw Franse werkloosheidsuitkering gedurende maximaal drie maanden meenemen naar Nederland. Dit heet "export van werkloosheidsuitkering" en wordt geregeld via formulier U2.

Voorwaarden

• U moet vóór vertrek ingeschreven staan als werkzoekende bij France Travail, gedurende minimaal vier weken;
• U moet France Travail minimaal zeven dagen vóór vertrek informeren en het U2-formulier aanvragen;
• U moet zich binnen zeven dagen na aankomst in Nederland inschrijven als werkzoekende bij UWV;
• U blijft onderworpen aan controle- en sollicitatieverplichtingen.

Verlengen tot zes maanden

Een verlenging tot maximaal zes maanden is mogelijk, maar is geen recht: France Travail beslist per geval.

7.3 Nederlandse arbeidsmarkt verkennen

NederlandWereldwijd raadt aan om vóór uw terugkeer al actief te solliciteren via werk.nl en EURES. Met uw Nederlands paspoort heeft u geen werkvergunning nodig.

• Arbeidsmarktonderzoek: salarissen, sectoren, regionale verschillen. De Nederlandse arbeidsmarkt verschilt fundamenteel van de Franse op punten als secundaire arbeidsvoorwaarden, ontslagbescherming, pensioenopbouw en cultuur;
• Gat in cv: Nederlandse werkgevers zijn doorgaans toleranter voor een buitenlandse werkperiode dan voor een blanco gat;
• Timing: teken geen arbeidscontract met Nederlandse startdatum vóórdat u uw Franse situatie goed heeft afgewikkeld.

7.4 Diploma-erkenning

Voor veel beroepen is in Nederland een erkenningsprocedure nodig — vooral voor beschermde beroepen:

• Medisch: artsen, verpleegkundigen, tandartsen, apothekers — BIG-registratie via CIBG;
• Juridisch: advocaten — inschrijving bij de Nederlandse Orde van Advocaten, vaak aanvullend examen;
• Onderwijs: leraren — erkenning via DUO;
• Architecten: inschrijving Bureau Architectenregister;
• Financiële sector: Wft-diploma's zijn Nederland-specifiek.

Voor niet-beschermde beroepen is een officiële diploma-waardering via Nuffic aanvragen vaak nuttig.

7.5 Nederlandse werkgever, Nederlands contract

Vanaf het moment dat u in Nederland woont én voor een Nederlandse werkgever werkt, valt u volledig onder Nederlandse regels: inkomstenbelasting via loonheffing, Zvw, WW, WIA, pensioenopbouw. Dit is de eenvoudigste situatie.

7.6 30%-regeling: praktisch uitgesloten voor terugkerende Nederlanders

De Nederlandse 30%-regeling — sinds 2024 officieel "expatregeling" genoemd — laat werkgevers 30% van het salaris onbelast uitkeren aan ingekomen werknemers met schaarse expertise. Voor een Nederlander die vanuit Frankrijk remigreert is de regeling in theorie soms bereikbaar, maar in de praktijk wordt de regeling door een aparte kortingsregeling op de looptijd voor terugkerende Nederlanders vrijwel altijd onwerkbaar.

De basisvoorwaarden:

• U heeft een dienstbetrekking bij een Nederlandse inhoudingsplichtige werkgever;
• U bent uit het buitenland aangeworven of daarheen gezonden;
• U woonde in de 24 maanden vóór uw 1e werkdag gedurende ten minste 16 maanden op meer dan 150 km hemelsbreed van de Nederlandse grens — de 150-km-eis;
• U heeft specifieke deskundigheid die schaars is op de Nederlandse arbeidsmarkt (minimum-salarisnorm 2026: circa € 48.000);
• De werkgever heeft een beschikking aangevraagd bij de Belastingdienst.

De kortingsregeling op de looptijd

De maximale looptijd van de 30%-regeling (vijf jaar vanaf 2019) wordt gekort met perioden van eerder verblijf of werk in Nederland. De regel gaat uit van de voorafgaande 25 jaar vóór de 1e werkdag in Nederland, met enkele uitzonderingen:

• Werk in Nederland van maximaal 20 dagen per kalenderjaar telt niet mee;
• Privéverblijf (vakantie, familiebezoek) van maximaal zes weken per kalenderjaar telt niet mee;
• Eenmalig een aaneengesloten privéverblijf van maximaal drie maanden telt niet mee.

Voor een Nederlander die vóór zijn Franse periode gewoon in Nederland heeft gewoond en gewerkt, bedraagt de korting in de praktijk vrijwel altijd de volledige looptijd. Het gevolg: zelfs als aan alle toetredingsvoorwaarden wordt voldaan, blijft er na korting geen effectieve looptijd meer over.

Laat uw situatie daarom vooraf door een fiscaal adviseur toetsen — bij een specifiek patroon van verblijf kan het resultaat anders uitpakken.

7b. Spoor C — Grensoverschrijdend telewerken vanuit Nederland

Een groeiende groep remigranten wil vanuit Nederland blijven werken voor hun Franse werkgever — volledig of deels op afstand. Dit is juridisch en fiscaal de meest complexe situatie bij remigratie. Onzorgvuldigheid leidt tot dubbele sociale premies, verlies van verzekeringsdekking, of boetes.

7b.1 Kernprobleem: in welk land bent u sociaal verzekerd?

Volgens Europese aanwijsregels (Verordening 883/2004) is een werknemer die in meerdere EU-landen werkt meestal sociaal verzekerd in het woonland, als daar ten minste 25% van de totale werktijd wordt gewerkt. Dat betekent: wie vanuit Nederland meer dan één dag per week thuiswerkt voor een Franse werkgever, zou in principe onder de Nederlandse sociale zekerheid vallen.

7b.2 De Kaderovereenkomst van 1 juli 2023

Om deze situatie te versoepelen ondertekenden onder andere Nederland, België, Duitsland, Frankrijk en Luxemburg op 1 juli 2023 de Kaderovereenkomst inzake grensoverschrijdend telewerken, gebaseerd op artikel 16 van Verordening 883/2004.

Kernregel: als uw telewerk vanuit uw woonland minder dan 50% van de totale werktijd bedraagt, kunt u sociaal verzekerd blijven in het land van de werkgever.

Voorwaarden voor toepassing

• U werkt gewoonlijk in één andere lidstaat dan waar u woont;
• U telewerkt vanuit uw woonland (Nederland) gedurende 25% tot minder dan 50% van de totale werktijd;
• U werkt ten minste 50% van de tijd fysiek in het land waar de werkgever gevestigd is;
• Werkgever én werknemer dienen gezamenlijk een aanvraag in bij de bevoegde instantie van het werkgever-land (URSSAF in Frankrijk voor een Franse werkgever, SVB voor een Nederlandse werkgever);
• Er wordt een A1-verklaring afgegeven, geldig voor maximaal drie jaar, verlengbaar.

7b.3 Wat de Kaderovereenkomst niet regelt

De overeenkomst dekt alleen de sociale zekerheid. Drie andere domeinen blijven apart geregeld:

• Fiscaal: waar u inkomstenbelasting betaalt is een aparte vraag, bepaald door het Nederlands-Franse belastingverdrag. Vaak betekent dit een salary split;
• Arbeidsrecht: welke wetgeving regelt uw arbeidsrelatie? Dit hangt af van de keuze in het contract en de Rome I-verordening;
• Payroll en werkgeversverplichtingen: de Franse werkgever moet beoordelen of zijn Nederlandse werknemer een payroll-verplichting in Nederland creëert.

7b.4 Voorwaarden voor een werkbaar telewerkarrangement

1. Schriftelijke overeenkomst met de werkgever over percentage telewerk, fysieke aanwezigheid, rechtskeuze en fiscale afhandeling;
2. A1-aanvraag via de werkgever. Voor een Franse werkgever: URSSAF via espace en ligne op urssaf.fr onder "Services en un clic → Travailler à l'étranger → Télétravail dérogatoire". Voor een Nederlandse werkgever: via SVB. Werkgevers die niet in Frankrijk zijn gevestigd moeten zich tot de bevoegde instantie van hun eigen vestigingsland wenden;
3. Salary split-advies van een fiscaal specialist met expertise in NL-FR grenswerk;
4. Juridische check of uw Franse contract clausules heeft die telewerk vanuit buitenland beperken;
5. Zorgverzekering: als u onder Franse sociale zekerheid blijft via de Kaderovereenkomst, wordt uw zorg in principe door Frankrijk gefinancierd, met S1-formulier voor inschrijving bij een Nederlandse zorgverzekeraar.

7b.5 Alternatief: opzeggen en Nederlands contract zoeken

Voor veel remigranten is een schone knip simpeler en veiliger dan een grensoverschrijdende constructie: opzeggen bij de Franse werkgever, een nieuwe Nederlandse werkgever zoeken. Dat vermijdt de administratieve complexiteit van salary split, A1-verklaringen en dubbele belastingdossiers.

7c. Spoor D — Zelfstandigen: auto-entrepreneur, micro-entreprise, SARL

Nederlanders die in Frankrijk als zelfstandige actief waren hebben bij remigratie een eigen afwikkeltraject. Onderschat de complexiteit niet: een Franse onderneming verdwijnt niet automatisch als u verhuist. Zolang uw SIRET actief is, blijven cotisations URSSAF doorlopen en verwacht de Franse belastingdienst aangiften.

7c.1 Auto-entrepreneur of micro-entrepreneur

Dit is het meest voorkomende regime voor Nederlandse eenmansbedrijven in Frankrijk. Bij remigratie heeft u drie opties:

Optie 1: Cessation d'activité (definitieve beëindiging)

U beëindigt uw activiteit volledig. Sinds 1 januari 2023 doet u dit via het Guichet Unique van het INPI (formalites.entreprises.gouv.fr). Het systeem stuurt automatisch bericht naar URSSAF, de fiscus en INSEE. U krijgt een certificat de radiation.

Belangrijke vervolgstappen:

• Laatste omzetaangifte indienen op autoentrepreneur.urssaf.fr binnen 30 dagen na sluiting;
• Over het kalenderjaar van cessation doet u aangifte via formulier 2042-C-PRO;
• Onbetaalde cotisations moeten nog worden voldaan;
• Als u heeft gekozen voor versement libératoire, volgt een regularisatie.

Optie 2: Cessation temporaire

U blijft formeel ingeschreven maar declareert nulomzet. Administratief eenvoudig, maar:

• U blijft aangesloten bij URSSAF en moet blijven aangifte doen (ook bij nul);
• Na twee opeenvolgende jaren of acht achtereenvolgende kwartalen zonder omzet kan URSSAF ambtshalve tot radiation overgaan;
• Een non-résident met slapende auto-entreprise is fiscaal en administratief kwetsbaar.

Optie 3: Adres wijzigen naar Nederlands adres (activiteit voortzetten)

Theoretisch kunt u uw micro-entreprise voortzetten vanuit Nederland. In de praktijk is dit zelden aantrekkelijk: zodra u fiscaal resident van Nederland bent, wordt uw wereldwijde inkomen in Nederland belast, en de auto-entrepreneur is een Frans fiscaal regime. Er ontstaan complicaties met BTW, sociale zekerheid, en feitelijk overheveling van zetel. Voor bijna alle gevallen: sluit de Franse structuur af, start zo nodig een Nederlandse ZZP-structuur.

7c.2 EURL, SARL, SAS en andere vennootschappen

• Dissolution-liquidation: volledige beëindiging. Algemene vergadering besluit tot ontbinding, benoemt een liquidateur. Duur: 6-18 maanden. Kosten: €1.500-€4.000;
• Cession de parts: verkoop van uw aandelen aan een opvolger. Fiscaal vaak gunstiger, maar vereist een koper. Plus-value op aandelen kan in Frankrijk én Nederland belast zijn;
• Mise en sommeil: sluimerstand. Maximaal twee jaar. Zelden aantrekkelijk voor een remigrant.

7c.3 Sociale zekerheid zelfstandigen

Als zelfstandige in Frankrijk was u aangesloten bij URSSAF (sinds de opheffing van RSI in 2018). Deze aansluiting eindigt met uw cessation d'activité. U moet apart bij de CPAM uw S1105 indienen (zie sectie 3.3).

Opgebouwde Franse pensioenrechten blijven behouden. Bij pensioengerechtigde leeftijd vraagt u dit pensioen aan via SVB of rechtstreeks via info-retraite.fr.

7c.4 Fiscale eindafhandeling

De Franse belastingdienst verwacht:

• Voor het jaar van cessation: formulier 2042-C-PRO met omzet tot cessation-datum;
• Als u BTW-plichtig was: laatste BTW-aangifte;
• Eventuele CFE (Cotisation Foncière des Entreprises) voor het gehele jaar — peildatum 1 januari.

Nederlandse kant:

• Uw cessation-omzet wordt mee genomen in het M-biljet;
• Als u in Nederland verder wilt als ZZP'er: KvK-inschrijving, BTW-nummer aanvragen;
• Franse cliëntenkring behouden vanuit Nederland? Dan werkt u als Nederlandse ZZP'er voor Franse opdrachtgevers — met BTW-regels voor diensten in de EU (reverse charge vaak), en géén Kaderovereenkomst voor zelfstandigen.

7c.5 Gîte, chambres d'hôtes, verhuur

• Verkopen: eenvoudigst, met plus-value-overwegingen (sectie 12);
• Doorverhuren via beheerder: u wordt non-résident met Franse huurinkomsten, aangifte 2042-NR jaarlijks;
• Activiteit omzetten: van professioneel verhuur naar particuliere verhuur kan fiscaal gunstiger zijn.

Zie de categorie Gîtesverhuur op Infofrankrijk.

7d. Spoor E — Kinderen en gezin bij remigratie

Wie met schoolgaande kinderen terugkeert, heeft een eigen traject met strikte termijnen en grote impact op het welbevinden van het gezin. Onderwijsovergang, toeslagen en sociale inbedding vragen voorbereiding die maanden vóór vertrek moet beginnen — níet pas na aankomst.

7d.1 Leerplicht en kwalificatieplicht

In Nederland geldt leerplicht van 5 tot 16 jaar, en kwalificatieplicht voor 16- en 17-jarigen totdat zij een havo/vwo/mbo-2-diploma hebben behaald. Dit is strikter dan in Frankrijk, waar leerplicht loopt van 3 tot 16 jaar. Zodra u in Nederland bent ingeschreven, valt uw kind direct onder de Nederlandse regels — een gat van enkele maanden tussen Franse en Nederlandse school kan leerplicht-gevolgen hebben. Leerplichtambtenaren zijn daar alert op.

7d.2 Inschrijving op een Nederlandse school

U regelt de schoolinschrijving zelf, direct bij de gewenste school. De gemeente is niet automatisch betrokken.

• Scholen kunnen weigeren. Volle school, buurtgrenzen, speciale toelatingscriteria (bijzondere scholen: levensbeschouwing, pedagogische signatuur). U heeft geen recht op een specifieke school;
• Wachtlijsten zijn gebruikelijk in populaire wijken en bij bijzonder onderwijs. In sommige gemeenten moet u uw kind al maanden vooraf aanmelden;
• Overgang midden in het schooljaar is mogelijk maar niet overal gewenst. Scholen geven soms de voorkeur aan instroom per nieuw schooljaar.

Begin daarom minimaal zes maanden vóór vertrek met informeren bij kandidaat-scholen. Een telefonisch of e-mailcontact met de directie, gevolgd door een intake, is de praktische route.

7d.3 Onderwijskundig rapport uit Frankrijk

Vraag bij de huidige Franse school nog vóór uw vertrek:

• Een livret scolaire of bulletin(s) van de laatste jaren — officieel, met school-stempel;
• Een relevé de compétences;
• Voor basisschool: livret personnel de compétences of gelijkwaardig ontwikkelingsdossier;
• Voor middelbare school: laatste bulletin met notes, absenties en beoordelingen van profs principaux;
• Voor leerlingen met eindexamens in zicht: overzicht van behaalde contrôles continus en brevet/bac-perspectief.

Nederlandse scholen gebruiken deze stukken om plaatsingsniveau in te schatten. Zonder deze onderbouwing kan een kind onterecht lager worden geplaatst.

7d.4 Niveaubepaling bij overgang middelbaar onderwijs

Het Franse schoolsysteem loopt niet synchroon met het Nederlandse. Een leerling in 4ème in Frankrijk zit qua leeftijd ongeveer gelijk met 2 vwo in Nederland, maar niveauvergelijking is zelden recht-toe. De Nederlandse school zal doorgaans:

• De livret scolaire beoordelen;
• Eventueel een toelatingstoets of niveautest afnemen;
• Plaatsen in vmbo/havo/vwo op basis van combinatie van documenten en toets;
• Voor een tussentijdse instroom: soms voorlopig plaatsen op één niveau en na een proefperiode herzien.

Dit proces kan enkele weken in beslag nemen — plan er tijd voor in.

7d.5 Kinderen die onvoldoende Nederlands spreken

Basisonderwijs: schakelklas

Kinderen op de basisschoolleeftijd die het Nederlands onvoldoende beheersen, komen vaak in een schakelklas (soms "taalklas" genoemd) terecht — meestal gekoppeld aan een reguliere basisschool. Intensief taalonderwijs plus vakken op eigen niveau, gemiddeld één schooljaar. Niet alle gemeenten hebben deze voorziening.

Voortgezet onderwijs: Internationale Schakelklas (ISK)

Voor leerlingen van 12-18 jaar bestaat de Internationale Schakelklas (ISK): een aparte leerweg van doorgaans één à twee jaar, gericht op intensief Nederlands en aansluiting op het onderwijssysteem. ISK's zijn vaak gehuisvest bij grote scholengemeenschappen; in kleinere gemeenten is het aanbod schaars.

ISK-plaatsing is geen recht — de school bepaalt of uw kind onder de doelgroep valt. Bij twijfel: de gemeente of schoolbestuur bezoekt uw kind voor een intake.

Voorschoolse leeftijd (2,5-4 jaar)

Jongere kinderen met een taalachterstand kunnen terecht in voorschoolse educatie (VE) via een erkend kindercentrum. Dit is laagdrempelig en wordt gefinancierd door de gemeente.

7d.6 NTC-achtergrond: een voorsprong

Heeft uw kind in Frankrijk Nederlands Taal- en Cultuuronderwijs (NTC) gevolgd bij een van de Stichting NOB-aangesloten NTC-scholen? Bespreek dat expliciet met de Nederlandse school. Kinderen met NTC-achtergrond hebben doorgaans:

• Een beter Nederlands niveau dan Franstalig opgevoede leeftijdsgenoten;
• Bekendheid met Nederlandse schoolmethoden en cultuur;
• Vaak een dossier bij NTC dat inzicht geeft in het taalniveau.

Veel kinderen met NTC-achtergrond stromen zonder ISK direct in het regulier voortgezet onderwijs. Zie stichtingnob.nl.

7d.7 Kinderbijslag, kindgebonden budget, kinderopvangtoeslag

Na inschrijving van uw minderjarig kind bij de Nederlandse gemeente stuurt de SVB binnen drie tot zes weken een brief over kinderbijslag. Reageert u tijdig niet, neem contact op met de SVB.

Kindgebonden budget volgt meestal automatisch via de Belastingdienst. U hoeft dit doorgaans niet apart aan te vragen, wel te controleren via Mijn toeslagen.

Kinderopvangtoeslag vraagt u wél zelf aan via Mijn toeslagen op belastingdienst.nl. Dit kan met terugwerkende kracht tot drie maanden.

7d.8 Sociaal-emotioneel: kinderen en de overgang

Voor kinderen die Frankrijk als thuis ervaren, is remigratie een ingrijpende gebeurtenis. Vrienden, vertrouwde routines, taal van het dagelijks leven — alles verandert. Signalen waar ouders alert op moeten zijn:

• Regressiegedrag (teruggang in zelfstandigheid, slaapproblemen) in de eerste maanden;
• Weigering om Nederlands te spreken, zelfs als ze het kunnen;
• Sociaal isolement op school;
• Rouw om verloren Franse vriendschappen.

Voorbereiding helpt: betrek uw kind waar mogelijk bij de beslissing, bezoek de nieuwe omgeving vóór vertrek, houd Franse contacten aan, erken dat beide landen deel zijn van hun identiteit. Bij aanhoudende klachten: de Nederlandse huisarts kan verwijzen naar jeugdhulp via de gemeente.

7d.9 Partnerrelatie onder druk

Remigratie is statistisch een relationele stresstest. Andere verwachtingen over het tempo, heimwee die ongelijk verdeeld is over de partners, financiële zorgen, het gevoel "ik had er geen keuze in" — het zijn terugkerende thema's. Praat er vroeg over, gezamenlijk. Bij blijvende spanning: relatietherapie via de huisarts is een laagdrempelige ingang.

8. Zorg: de overgang CPAM → Nederlandse zorgverzekering

Dit is het punt waarop veel remigranten struikelen. De regel is simpel maar streng: wie in Nederland onder de Wlz valt — meestal per datum van inschrijving in de BRP — moet binnen vier maanden een Nederlandse basiszorgverzekering hebben afgesloten. Sluit u niet op tijd af, dan riskeert u een boete van het CAK, bent u onverzekerd voor zorg in die periode, en moet u bovendien de premie vanaf inschrijvingsdatum alsnog betalen.

8.1 Terugwerkende kracht

Als u binnen vier maanden na inschrijving een basisverzekering afsluit, gaat die met terugwerkende kracht in vanaf de inschrijvingsdatum. U bent dus gedekt voor zorg die u in die tussenliggende periode al heeft gehad — mits u binnen de termijn afsluit. Sluit u pas na vier maanden af, dan bent u over die periode onverzekerd en betaalt u de gemaakte zorgkosten uit eigen zak.

8.2 Geen wachttijd, geen medische selectie

Voor de basiszorgverzekering geldt een acceptatieplicht: de zorgverzekeraar mag u niet weigeren, ook niet als u ziek bent of met een chronische aandoening terugkomt. Voor aanvullende verzekeringen (tandarts, fysiotherapie, bril) kan wél een medische selectie plaatsvinden.

8.3 Zorgtoeslag

Vanaf uw inschrijving kunt u mogelijk zorgtoeslag aanvragen via Mijn toeslagen op belastingdienst.nl, als uw inkomen onder de grens blijft.

8.4 Huisarts zoeken

In veel gemeenten hebben huisartsen wachtlijsten of zijn gesloten voor nieuwe patiënten. Begin zo snel mogelijk — liefst meteen na inschrijving. Uw zorgverzekeraar kan u helpen. Neem uw medisch dossier vanuit Frankrijk mee.

8.5 Medicijnen meenemen

Voor reguliere medicijnen kunt u binnen EU-regels een voorraad meenemen. Voor opiaten en sommige psychofarmaca gelden strengere regels. Vraag uw Franse apotheek en huisarts om een kopie van uw ordonnance en, indien nodig, een Schengen-verklaring. Continuïteit van medicatie is niet vanzelfsprekend: merknamen en doseringen kunnen in Nederland anders zijn.

9. Huisvesting in Nederland

De Nederlandse woningmarkt is krap. NederlandWereldwijd waarschuwt expliciet dat u niet vanzelf voorrang krijgt omdat u uit het buitenland komt. Remigratie alléén is in de meeste gemeenten geen urgentiegrond.

9.1 Koopwoning

Woning kopen vanuit Frankrijk is mogelijk, maar een Nederlandse hypotheekverstrekker zal eisen dat u aantoonbaar inkomen heeft. Voor gepensioneerden met een stabiel pensioen is dat doorgaans geen probleem. Voor werkenden is het moeilijker zolang u nog geen Nederlandse werkgever heeft. Een overbruggingsconstructie met een grote eigen inbreng is soms de enige weg.

9.2 Huurwoning

Sociale huur via een woningcorporatie staat in beginsel voor iedereen open die zich inschrijft en voldoet aan inkomensgrenzen (in 2026: maximaal €51.537 voor eenpersoonshuishoudens, €56.910 voor meerpersoonshuishoudens). Een Nederlands paspoort en inschrijving in de BRP zijn de basis; een verblijfsgeschiedenis in de betreffende gemeente is geen juridische voorwaarde. De praktische hindernis is de wachttijd. In grote delen van de Randstad loopt deze op tot tien jaar of meer.

Voor urgentie gelden strikte criteria en "terugkeer uit het buitenland" is volgens gemeentelijke voorschriften doorgaans geen grond voor urgentie. Urgentie wordt in principe alleen toegekend bij medische noodzaak, huiselijk geweld, mantelzorg of vergelijkbare noodsituaties.

Vrije-sector huur is direct beschikbaar, maar duur. Houd rekening met huurprijzen van €1.200 tot €2.500 of meer per maand voor een eenvoudige woning in de meeste stedelijke gebieden.

9.3 Briefadres als noodoplossing

Lukt het niet om direct een woonadres te regelen? Dan kunt u — tijdelijk — bij de gemeente vragen of u zich op een briefadres mag inschrijven. Dat is geen woonadres: u woont er niet, maar ontvangt er post. De gemeente beslist. Voorwaarden: schriftelijke toestemming van de hoofdbewoner, ID-kopie, en bewijs dat u geen andere mogelijkheid heeft. Vakantiewoningen worden vaak niet toegestaan.

9.4 Tijdelijke huisvesting overwegen

Veel remigranten kiezen voor een tijdelijke oplossing: een gemeubileerde corporate housing, Airbnb op maandbasis, of inwoning bij familie. Dit geeft tijd om rustig een definitieve woning te zoeken zonder onder druk te tekenen. Plan deze tijdelijke fase in: drie tot zes maanden is realistisch.

10. Verhuisboedel, auto en huisdieren

10.1 Verhuisboedel: binnen de EU vrij

Frankrijk en Nederland zijn beide EU-lidstaten. Voor verhuizing van persoonlijke inboedel tussen EU-landen gelden geen douaneformaliteiten voor normale huishoudelijke spullen.

Enkele uitzonderingen: wapens, kunstwerken van hoge waarde, grote hoeveelheden contant geld (boven €10.000 aangifteplicht), bepaalde dier- en plantproducten.

10.2 Auto: verhuisboedelvrijstelling BPM

Neemt u uw Franse auto mee? Dan komt u in aanmerking voor de verhuisboedelvrijstelling BPM, als u aan alle voorwaarden voldoet:

• U verhuist vanuit een ander EU-land naar Nederland;
• U heeft de auto ten minste zes maanden in uw bezit vóór de verhuizing;
• U had ten minste twaalf aaneensluitende maanden uw vaste woon- en verblijfplaats buiten Nederland;
• U verkoopt, verhuurt of leent de auto niet uit binnen twaalf maanden na de registratie in Nederland.

Procedure:

1. Vraag vóór de verhuizing bij de Belastingdienst de BPM-vrijstelling aan met het formulier "Aanvraag vrijstelling BPM bij verhuizing" (schriftelijke aanvraag);
2. Na vrijstellingsbeschikking: laat de auto keuren bij de RDW;
3. Vraag het Nederlandse kentekenbewijs aan bij RDW;
4. Dien alsnog een papieren BPM-aangifte in met vermelding van het vrijstellingsnummer;
5. Motorrijtuigenbelasting (MRB) is wél verschuldigd vanaf registratie.

Parallel hieraan moet u in Frankrijk de auto uitvoeren:

• Via ANTS (immatriculation.ants.gouv.fr) doet u een déclaration de cession met motief "Export définitif";
• U krijgt een certificat de radiation (gratis);
• Als u na radiation nog in Frankrijk wilt rijden: regel plaques WW via een erkend garagehouder, plus tijdelijke exportverzekering. Kosten: €150-€300.

10.3 Huisdieren

Voor honden, katten en fretten die binnen de EU reizen gelden deze eisen:

• Het dier moet gechipt zijn;
• Het moet een geldige rabiësvaccinatie hebben, die minimaal 21 dagen vóór de reis is gegeven;
• Het dier moet ten minste twaalf weken oud zijn op het moment van vaccinatie;
• Een EU-dierenpaspoort is verplicht;
• Het dier moet ten minste vijftien weken oud zijn voordat het Nederland binnenkomt.

Voor andere huisdieren gelden andere regels — check de NVWA-site.

11. Financieel: banken, valuta, box 3

11.1 Nederlandse bankrekening

Voor de meeste dagelijkse handelingen is een Nederlandse bankrekening onmisbaar. Voor het openen heeft u een BSN nodig. Vanaf dat moment accepteren alle grote banken (ING, ABN AMRO, Rabobank, bunq) uw aanvraag. Online openen gaat meestal binnen enkele werkdagen.

11.2 Franse bankrekening aanhouden of sluiten?

Argumenten voor aanhouden:

• Laatste Franse facturen worden nog afgeschreven;
• Eventuele huurinkomsten uit een achtergebleven Franse woning;
• Pensioenuitvoerders in Frankrijk die alleen op Franse rekeningen uitkeren;
• Belastingteruggave Franse belastingdienst.

Argumenten tegen: kosten (€50-€150 per jaar voor non-résidents), en de jaarlijkse aangifte 2042-NR zolang u Franse bron-inkomsten heeft.

11.3 Box 3: Nederlandse vermogensheffing op wereldvermogen

Vanaf uw inschrijving bent u in Nederland belastingplichtig over uw wereldwijde vermogen (box 3). Dat betekent: Franse spaartegoeden, Franse effectenrekening, Franse onroerend goed — alles moet worden opgegeven. De Nederlandse vermogensrendementsheffing werkt fundamenteel anders dan de Franse IFI, die alleen op onroerend goed slaat en pas vanaf €1.300.000.

Cruciaal: voor Frans onroerend goed geldt een aftrek ter voorkoming van dubbele belasting op grond van artikel 24 van het belastingverdrag Nederland–Frankrijk (1973). Het heffingsrecht over onroerend goed ligt bij het land waar het gelegen is. De woning moet wél worden opgegeven — aftrek wordt alleen verleend over wat is aangegeven.

De Hoge Raad oordeelde op 18 juli 2025 (ECLI:NL:HR:2025:1176) dat buitenlands vastgoed buiten beschouwing blijft bij de vaststelling van het werkelijk rendement in box 3. Voor Franse tegoeden (bank, effecten) geldt géén vrijstelling.

Plan fiscaal: waar staat uw vermogen op 1 januari van het jaar ná uw remigratie? Soms loont het om een verhuisdatum te plannen in de tweede helft van het jaar.

11.4 Valuta en koersverschillen

Frankrijk en Nederland delen de euro, dus koersrisico speelt niet. Wél zijn er verschillen in spaarrentes, bankkosten en fiscale behandeling van dezelfde producten.

12. Woning in Frankrijk: verkopen of aanhouden

Deze sectie behandelt een van de meest complexe aspecten. De beslissing om uw Franse woning te verkopen vóór of ná uw vertrek heeft grote fiscale gevolgen.

12.1 Verkoop als hoofdverblijf: vóór vertrek volledig vrijgesteld

Zolang uw Franse woning uw résidence principale is — wat u feitelijk moet kunnen bewijzen — is de plus-value bij verkoop volledig vrijgesteld van zowel impôt sur la plus-value als prélèvements sociaux. Verkoop ideaal vóór of gelijktijdig met uw vertrek.

12.2 Verkoop ná vertrek: voorwaardelijke vrijstelling

Lukt de verkoop niet vóór uw vertrek? Dan kunt u onder voorwaarden nog steeds in aanmerking komen voor volledige vrijstelling, op basis van artikel 244 bis A-I CGI:

• De verkoop moet uiterlijk op 31 december van het jaar ná het jaar waarin u Frankrijk verliet zijn gerealiseerd;
• De woning mag tussen uw vertrek en de verkoop niet zijn verhuurd of gratis ter beschikking gesteld aan derden;
• U moet verhuizen naar een EU-land of een land met een aangifteplicht-verdrag (Nederland voldoet).

12.3 Verkoop als tweede woning of investering

Als de woning bij verkoop geen hoofdverblijf meer was, of als u hem heeft verhuurd:

• Impôt sur la plus-value: 19%;
• Prélèvements sociaux: 17,2% in principe, maar voor personen aangesloten bij een EU/EER-stelsel of Zwitserland vervallen CSG en CRDS; alleen het prélèvement de solidarité van 7,5% blijft verschuldigd;
• Abattements voor bezitsduur: vrijstelling IR na 22 jaar, PS na 30 jaar.

Aanvullende €150.000-vrijstelling (artikel 150 U II 2° CGI)

Voor Nederlandse non-résidents bestaat een aparte aanvullende vrijstelling op de plus-value tot €150.000 netto per persoon. De voorwaarden zijn cumulatief:

• Fiscaal domicilie: u bent op enig moment vóór de verkoop ten minste twee aaneengesloten jaren fiscaal in Frankrijk woonachtig geweest;
• Eén van de volgende twee voorwaarden voor de verkoopdatum:
  • De verkoop vindt plaats uiterlijk op 31 december van het tiende jaar volgend op het jaar van verplaatsing van uw fiscaal domicilie uit Frankrijk — tot tien jaar ná vertrek. Voorbeeld: vertrek in 2026 → uiterste verkoopdatum 31 december 2036; OF
  • Zonder termijn, indien u de libre disposition over de woning heeft gehad sinds minstens 1 januari van het jaar vóór de verkoop (geen verhuur of gratis terbeschikkingstelling);
• Eén vrijstelling per belastingplichtige: één woning per persoon, eenmalig.

De Conseil d'État heeft in 2022-2023 verduidelijkt dat incidentele, kortdurende verhuringen de libre disposition-voorwaarde niet noodzakelijk doorbreken.

12.4 Aanhouden en verhuren

Houdt u de woning aan en verhuurt u die? Dan moet u jaarlijks een aangifte 2042-NR doen in Frankrijk. De Franse belastingdienst heft over de huur, en onder het verdrag verrekent Nederland dit met de Nederlandse belasting (vrijstelling met progressievoorbehoud). De woning komt in Nederland in box 3. U ontkomt niet aan Franse taxe foncière.

12.5 Taxe foncière en taxe d'habitation

De peildatum voor deze belastingen is 1 januari. Wie op 1 januari eigenaar is, is taxe foncière verschuldigd voor dat hele jaar. De taxe d'habitation voor hoofdverblijven is sinds 2023 afgeschaft, maar blijft bestaan voor tweede woningen.

12b. Lange verblijvers: Franse woning aanhouden als maison secondaire

Een specifieke groep vraagt extra aandacht: Nederlanders die 20, 30, 40 of zelfs 50 jaar in Frankrijk hebben gewoond en bij remigratie hun Franse woning willen aanhouden als tweede verblijf. Fiscaal en administratief is het een van de ingewikkeldste scenario's. De woning verandert van statuut, u verandert van fiscaal woonland, en twee belastingstelsels lopen tegelijk door.

12b.1 Overgang van statuut

Zodra u uw fiscaal domicilie verplaatst naar Nederland, verliest de Franse woning zijn statuut als résidence principale. Vanaf dat moment is zij voor de Franse fiscus een résidence secondaire. Gevolgen:

• Plus-value-vrijstelling bij verkoop vervalt — tenzij u onder de €150.000-aanvullende vrijstelling valt;
• Taxe d'habitation wordt weer verschuldigd;
• De woning gaat in uw Nederlandse box 3 meetellen;
• Bij eventuele IFI-plicht verandert uw positie — alleen Franse goederen tellen mee voor non-résidents.

12b.2 Taxe d'habitation op résidences secondaires: tot 60% opslag

Voor résidences secondaires is de taxe d'habitation de afgelopen jaren fors verhoogd. Op basis van artikel 1407 ter van de Code général des impôts mogen gemeenten in zones tendues (agglomeraties met meer dan 50.000 inwoners en onevenwicht tussen vraag en aanbod van woningen) een surtaxe van 5% tot 60% bovenop de reguliere taxe d'habitation vaststellen.

In recente jaren is het aantal Franse gemeenten dat de maximale opslag van 60% toepast volgens mediaberichten sterk gegroeid. Met name toeristisch geliefde gebieden zitten in deze categorie.

12b.3 IFI voor non-résidents

De IFI is de Franse vermogensbelasting die alleen betrekking heeft op onroerend goed. Als non-résident bent u onderworpen uitsluitend over uw in Frankrijk gelegen onroerend goed.

De drempel: u bent IFI-plichtig als de netto waarde van uw Frans onroerend goed op 1 januari boven €1.300.000 uitkomt. Tussen €1.300.000 en €1.400.000 geldt een décote.

Declaratie voor non-résidents:

• Met Franse inkomsten: IFI-aangifte bij uw reguliere aangifte 2042, met annex 2042-IFI;
• Zonder Franse inkomsten: apart formulier 2042-IFI-COV;
• Bevoegde instantie: Service des Impôts des Particuliers Non-Résidents (SIPNR), Noisy-le-Grand.

12b.4 Taxe foncière blijft verschuldigd

Als eigenaar blijft u taxe foncière verschuldigd, peildatum 1 januari, ongeacht uw woonland.

12b.5 Nederlandse box 3-behandeling

De Franse woning gaat vanaf uw inschrijving in de Nederlandse BRP in box 3. U geeft de waarde aan en Nederland verleent aftrek ter voorkoming van dubbele belasting. Het Hoge Raad-arrest van 18 juli 2025 (ECLI:NL:HR:2025:1176) bevestigt dat het rendement uit Frans vastgoed niet meetelt bij de berekening van het werkelijk rendement in box 3.

12b.6 Gérer mes biens immobiliers

Sinds 2023 moeten alle eigenaren van Frans onroerend goed een déclaration d'occupation doen via de module "Gérer mes biens immobiliers" in hun espace particulier op impots.gouv.fr. Bij remigratie moet u deze declaratie tijdig wijzigen: de woning wordt van résidence principale naar résidence secondaire.

12b.7 Bewijslast

De vraag of uw Franse woning in het kalenderjaar van vertrek nog uw résidence principale was, is fiscaal bepalend. Relevante bewijsstukken:

• Attestations van nutsvoorzieningen met verbruiksgeschiedenis;
• Post- en adressenbewijs adresseert op het Franse adres tot vertrekdatum;
• Attestation de changement de résidence van de mairie;
• CPAM S1105-bewijs;
• De correcte "Gérer mes biens immobiliers"-declaratie;
• De datum van inschrijving in de Nederlandse BRP.

Bewaar deze stukken minimaal tien jaar.

12b.8 Praktische afweging

Reken met jaarlijkse vaste lasten:

• Taxe foncière: €800-€3.000+;
• Taxe d'habitation + surtaxe: €1.000-€4.000+;
• Verzekering: €400-€1.200;
• Onderhoud: €1.000-€3.000;
• Plus: internet, elektriciteit minimum, reiskosten, beheer.

Een realistisch minimumbudget voor aanhouden ligt al snel op €5.000 tot €10.000 per jaar aan structurele kosten, exclusief reizen.

12b.9 Alternatief: verkoop ná remigratie binnen de 10-jaarstermijn

Twijfelt u? Houd de woning één of twee jaar aan als maison secondaire, gebruik die periode om emotioneel afscheid te nemen, en verkoop dan alsnog binnen de 10-jaarstermijn met behoud van de €150.000-vrijstelling (mits libre disposition — géén verhuur).

13. Juridisch: erfrecht, testament, notariële akten

13.1 Europese Erfrechtverordening

Sinds 17 augustus 2015 geldt in de meeste EU-landen de Europese Erfrechtverordening (nr. 650/2012). Kernregel: op uw erfenis is het recht van toepassing van het land waar u op het moment van overlijden uw gewoonlijke verblijfplaats had. Tenzij u uitdrukkelijk in een testament kiest voor het recht van uw nationaliteit.

Gevolg bij remigratie: wie vanuit Frankrijk terugkeert naar Nederland en overlijdt in Nederland, valt onder Nederlands erfrecht — ook als het eerder opgestelde Franse testament anders bedoelde. Dat kan grote gevolgen hebben voor legitieme portie (réserve héréditaire in Frankrijk is veel strenger dan de Nederlandse legitieme).

13.2 Testament herzien

Binnen zes maanden na terugkeer raden wij een bezoek aan een Nederlandse notaris aan. Bespreek daar:

• Is uw Franse testament nog in lijn met uw wensen onder Nederlands recht?
• Is een rechtskeuze nodig of wenselijk?
• Moet u nieuwe aktes opmaken: volmacht bij wilsonbekwaamheid, levenstestament, schenkingsstructuur?
• Zijn er Franse activa die via een apart Frans testament moeten worden geregeld?

13.3 Apostille voor Franse akten: meestal níet nodig in Nederland

NederlandWereldwijd meldt expliciet dat Franse notariële akten en documenten van een Franse rechter niet hoeven te worden gelegaliseerd voor gebruik in Nederland. Ook documenten over nationaliteit of woon- of verblijfplaats zijn vrijgesteld. Aktes van de burgerlijke stand vallen onder EU-Verordening 2016/1191 en zijn eveneens vrij van apostille.

Wilt u een Frans document gebruiken buiten Nederland (in Aruba, Curaçao, Sint Maarten, BES-eilanden), of betreft het een document dat niet onder de bovenstaande categorieën valt (Frans diploma of getuigschrift)? Dan kan apostille of legalisatie alsnog nodig zijn. Raadpleeg de landenpagina Frankrijk op nederlandwereldwijd.nl/legaliseren.

14. Psychosociaal: reverse culture shock

15. Volledige checklist per fase

Fase 1: Besluit en oriëntatie (12 maanden vooraf)

Fase 2: Papierwerk en afspraken (6 maanden vooraf)

Fase 3: Afsluiten en opzeggen (3 maanden vooraf)

Fase 4: Laatste maand vooraf

Fase 5: Eerste week na aankomst

Fase 6: Eerste maand

Fase 7: Eerste drie tot zes maanden

Fase 8: Eerste jaar

16. Hulplijnen en bronnen

16.1 Nederlandse overheidsinstanties

• NederlandWereldwijd — Ministerie van Buitenlandse Zaken. Stappenplan terug naar Nederland.
• Belastingdienst Buitenland — M-biljet en fiscale vragen. Tel. +31 55 538 5385.
• Sociale Verzekeringsbank (SVB) — AOW, Anw, kinderbijslag, A1-verklaringen. svb.nl.
• CAK — verdragsbijdrage, buitenlandregeling. hetcak.nl.
• CIZ — Wlz-indicaties. ciz.nl.
• UWV — werkloosheidsuitkering. uwv.nl en werk.nl.
• Douane Nederland — verhuisboedel. douane.nl.
• RDW — kentekenregistratie. rdw.nl.
• NVWA — huisdieren. nvwa.nl.
• Nuffic — diploma-waardering. nuffic.nl.
• Stichting NOB — NTC-scholen. stichtingnob.nl.

16.2 Franse overheidsinstanties

• Service Public — service-public.gouv.fr.
• Impots.gouv.fr — belastingdienst, formulieren 2042 en 2042-NR.
• Ameli.fr — CPAM, formulier S1105.
• URSSAF — autoentrepreneur.urssaf.fr.
• Guichet Unique INPI — formalites.entreprises.gouv.fr.
• ANTS — immatriculation.ants.gouv.fr.
• France Travail — francetravail.fr.
• CLEISS — cleiss.fr.

16.3 Nederlandse ambassade en consulaten in Frankrijk

Voor paspoortvernieuwing en consulaire zaken nog vóór uw vertrek. Zie NederlandWereldwijd — centrale hulp voor Nederlanders in Frankrijk.

16.4 Hulplijnen voor Nederlanders in Frankrijk

Zie Hulplijnen voor Nederlanders in Frankrijk.

16.5 Gerelateerde Infofrankrijk-dossiers

• Remigratie, de achtergronden.
• Waarom meer gepensioneerde emigranten terugkeren dan gedacht.
• Ouder worden in Frankrijk — Dossier 2026.
• Erfrecht in Frankrijk.
• Uitgebreid adressenboek voor Nederlanders in Frankrijk.