Brommer, scooter & motor in Frankrijk

Dit dossier beschrijft wat u in Frankrijk nodig hebt om een bromfiets, scooter, motor of voiture sans permis te rijden, en hoe u een Nederlandse of Belgische tweewieler op Frans kenteken zet. Het gaat achtereenvolgens over de rijbewijscategorieën, de bromfietsopleiding, de 7-uurscursus voor 125cc op rijbewijs B, de VSP, het invoeren van een voertuig (inclusief oldtimers), de sinds 2024 verplichte contrôle technique, de verzekeringsplicht en de verplichte uitrusting.

1. Welk rijbewijs voor welk voertuig

Frankrijk hanteert de Europese categorieën. De belangrijkste grenzen op een rij:

2. Bromfiets en scooter tot 50 cm³: het BSR (permis AM)

Bent u geboren op of na 1 januari 1988 en hebt u geen enkel rijbewijs, dan hebt u voor een bromfiets of scooter tot 50 cm³ het brevet de sécurité routière nodig, dat overeenkomt met categorie AM. Bent u geboren vóór 1988, dan hebt u geen enkel rijbewijs nodig voor een cyclomoteur of een lichte vierwieler; alleen de verzekering blijft verplicht.

Het BSR bestaat uit een theoriedeel (het schoolattest ASSR niveau 1 of 2, of voor volwassenen het ASR) en een praktijkopleiding bij een erkende rijschool of vereniging:

• Minimaal 8 uur, verdeeld over minimaal 2 dagen, maximaal 4 uur per dag. Vijf onderdelen: gesprek over de eigen kijk op rijden (30 min), rijden buiten het verkeer (1 uur), verkeersregels (30 min), rijden in het verkeer (3 uur) en risicobewustzijn (1 uur, bij minderjarigen in aanwezigheid van een ouder).
• U kiest een optie: cyclomoteur of quadricycle léger. Wilt u beide rijden, dan moet u beide praktijkdelen volgen.
• Prijs vrij; Service-Public noemt een bandbreedte van € 180 tot € 450.
• Er is geen examen. Na afloop krijgt u een attestation de suivi de formation, waarmee u 4 maanden mag rijden in afwachting van het rijbewijs AM.
• Verplichte uitrusting tijdens de opleiding (optie cyclomoteur): gehomologeerde helm, motorhandschoenen (NF, CE of EPI, of verstevigd met polssluiting), jas met lange mouwen, lange broek, hoge schoenen of laarzen. Zonder deze uitrusting gaat de les niet door.

Bij een politiecontrole moet u kunnen tonen: een identiteitsbewijs, de carte grise van de bromfiets en, als u in 1988 of later geboren bent, het BSR of een ander rijbewijs. Wie de documenten niet direct kan tonen riskeert een boete tot € 38 en moet ze binnen 5 dagen alsnog laten zien (anders tot € 750). Rijden met een niet-ingeschreven bromfiets kost in de regel € 135.

3. 125 cm³ of driewieler rijden met rijbewijs B: de 7-uurscursus

Met rijbewijs B mag u in Frankrijk een lichte motor of scooter tot 125 cm³ (11 kW) rijden als u aan twee voorwaarden voldoet:

• U hebt rijbewijs B minimaal 2 jaar.
• U hebt een praktijkopleiding van 7 uur gevolgd bij een erkende rijschool: 2 uur theorie, 2 uur buiten het verkeer, 3 uur in het verkeer. Prijs vrij, Service-Public noemt € 250 tot € 300. De opleiding mag u volgen vanaf 1 maand vóór de tweede verjaardag van uw rijbewijs.

Voor een driewieler van categorie L5e (bijvoorbeeld een Piaggio MP3) geldt daarnaast een minimumleeftijd van 21 jaar.

4. De voiture sans permis (VSP)

De voiturette of voiture sans permis is juridisch een quadricycle léger à moteur (categorie L6e): maximaal 45 km/h, leeggewicht tot 425 kg, twee zitplaatsen, motor tot 50 cm³ (benzine) of 4 kW. Ondanks de naam gelden er regels:

• Rijbevoegdheid: BSR/AM (optie quadricycle) vanaf 14 jaar, of elk ander rijbewijs. Geboren vóór 1988: geen rijbewijs nodig.
• Inschrijving verplicht: dezelfde ANTS-procedure als voor een auto. Op de carte grise staat in vak J1 de code QM. Achterplaat verplicht, voorplaat facultatief.
• Verzekering verplicht, minimaal WA (responsabilité civile). Er geldt geen bonus/malus. Onverzekerd rijden is een misdrijf: boete tot € 3.750, bij een eerste overtreding meestal een amende forfaitaire van € 500.
• Contrôle technique verplicht (zie deel 6).

Zwaardere vierwielers (categorie L7e, bijvoorbeeld een vierpersoons voiturette) vallen niet onder AM maar onder rijbewijs B1 of B.

5. Een Nederlandse brommer, scooter of motor op Frans kenteken zetten

Wie zijn hoofdverblijf in Frankrijk vestigt, moet zijn voertuig binnen 1 maand na vestiging in Frankrijk laten inschrijven, ongeacht nationaliteit. Dat geldt voor elke bromfiets, scooter en motor met kenteken, dus ook voor een oude Puch of Tomos die in Nederland een kenteken kreeg. De aanvraag loopt volledig digitaal via France Titres (ANTS) of via een erkende garage (professionnel habilité); de prefectuur doet niets meer.

Documenten (voertuig uit een EU-land)

• Het Nederlandse of Belgische kentekenbewijs (of een officieel eigendomsbewijs)
• Justificatif de domicile van maximaal 6 maanden oud
• Formulier cerfa 13750 (aanvraag certificaat van inschrijving)
• Quitus fiscal van de Franse belastingdienst, of een vrijstellingsvermelding (zie hieronder)
• Bewijs van conformiteit: het Europese certificat de conformité (COC) van de fabrikant, of een attestation d’identification van de fabrikant of zijn Franse vertegenwoordiger, of een keuring op individuele basis (réception à titre isolé, RTI) bij de DREAL
• Bewijs van contrôle technique van minder dan 6 maanden, als het voertuig ouder is dan 5 jaar en niet is vrijgesteld (zie deel 6)
• U verklaart op erewoord dat u verzekerd bent en het juiste rijbewijs hebt; een scan van het rijbewijs kan tijdens de behandeling worden opgevraagd

Quitus fiscal

Voor elk voertuig uit een ander EU-land vraagt ANTS een quitus fiscal: een verklaring van de belastingdienst dat de btw in orde is. Voor een gebruikt voertuig dat u al bezat is geen btw verschuldigd, maar het document (of de vrijstellingsvermelding) is wel nodig. U stuurt formulier 1993-PART-D-SD per e-mail naar het service des impôts van uw woonplaats, met het buitenlandse kentekenbewijs, uw identiteitsbewijs en een adresbewijs. In de departementen 57, 59, 62 en 67 loopt de aanvraag via ANTS, tegelijk met de inschrijving.

Oldtimer: het FFVE-attest en de carte grise de collection

Voor een bromfiets of motor van 30 jaar of ouder bestaat er meestal geen COC meer. Dan is de praktische route het attestation de datation et de caractéristiques van de Fédération française des véhicules d’époque (FFVE). De FFVE geeft dit attest uitdrukkelijk ook af voor cyclomoteurs. U vraagt het online aan met foto’s en documenten van het voertuig; het attest dient bij de contrôle technique en daarna bij ANTS als bewijs van datering en kenmerken. Met dat attest kunt u een carte grise met de vermelding véhicule de collection aanvragen. Voorwaarden: 30 jaar of ouder, niet meer in productie, technisch niet gewijzigd. De vermelding is niet verplicht, maar heeft twee voordelen: de contrôle technique hoeft dan maar om de 5 jaar (voertuigen van vóór 1960 zijn helemaal vrijgesteld) en u mag de zwarte kentekenplaten zonder regiokenmerk voeren.

De procedure stap voor stap

1. 1Verzamel de documenten hierboven. Bij een oldtimer: vraag eerst het FFVE-attest aan.
2. 2Vraag het quitus fiscal aan bij uw service des impôts (of, in 57/59/62/67, tegelijk met stap 4).
3. 3Laat de contrôle technique doen bij een centrum met erkenning voor categorie L als het voertuig ouder is dan 5 jaar.
4. 4Log in op immatriculation.ants.gouv.fr via FranceConnect of een ANTS-account en kies de aanvraag voor een tweedehands voertuig met buitenlands kenteken. Wilt u de vermelding collectie, kies dan voor het wijzigen van de situatie van het voertuig met usage véhicule de collection.
5. 5Upload alles, betaal met bankkaart. U krijgt een dossiernummer en een certificat provisoire d’immatriculation (CPI) waarmee u 1 maand in Frankrijk mag rijden.
6. 6Na ontvangst van de definitieve carte grise laat u Franse platen maken (formaat AB-123-CD, of zwart bij collectie) en meldt u het voertuig in Nederland af bij de RDW als geëxporteerd, zodat de Nederlandse verzekeringsplicht vervalt.

De kosten van de carte grise hangen af van de regio en het voertuig; bereken ze vooraf met de simulator van Service-Public. Ontbreekt elk conformiteitsbewijs en is het voertuig jonger dan 30 jaar, dan blijft alleen de RTI bij de DREAL over; reken dan op een technisch dossier en kosten, en vraag vooraf een offerte.

6. Contrôle technique voor tweewielers (sinds 15 april 2024)

Sinds 15 april 2024 geldt de contrôle technique voor alle voertuigen van categorie L: bromfietsen (L1e), motoren, driewielers, quads en voiturettes. De invoering is gefaseerd op basis van het jaar van eerste inschrijving:

• Ingeschreven vóór 2017: eerste keuring moest uiterlijk 31 december 2024 zijn gedaan; 2017 t/m 2019: in 2025; 2020 en 2021: in 2026, uiterlijk 4 maanden na de verjaardag van de eerste toelating en vóór 31 december 2026.
• Ingeschreven in 2022 of later: eerste keuring in de 6 maanden vóór de vijfde verjaardag van de eerste toelating.
• Daarna om de 3 jaar. Carte grise collection en toelating vanaf 1960: om de 5 jaar. Collectie van vóór 1960: vrijgesteld. Enduro- en trialmotoren met FFM-licentie: vrijgesteld.

U krijgt geen oproep; de keuring is uw eigen initiatief. De keurmeester loopt 80 punten na (identificatie, remmen, stuur, verlichting, banden, chassis, geluid en uitstoot). Alleen centra met een erkenning voor categorie L mogen keuren; zoek ze via de zoekfunctie bij F37538. De prijs is vrij en moet bij de ingang zijn aangeplakt. Bij een afkeuring hebt u 2 maanden voor de contre-visite. Rijden zonder geldige keuring kost in de regel € 135.

7. Verzekeringsplicht

Elk gemotoriseerd voertuig dat op de openbare weg komt moet minimaal WA (responsabilité civile) verzekerd zijn, ook een bromfiets onder de 50 cm³ en ook een voiturette. Sinds 1 april 2024 bestaan de groene kaart en het verzekeringsvignet voor ingeschreven voertuigen niet meer: de politie raadpleegt bij een controle het fichier des véhicules assurés (FVA) op het kenteken. U ontvangt van uw verzekeraar een mémo véhicule assuré. Controleer na het afsluiten of uw kenteken correct in het FVA staat; een typefout bij de verzekeraar maakt u in dat bestand onverzekerd.

Na de Franse inschrijving hebt u een Franse verzekering nodig; een Nederlandse polis dekt in de regel geen voertuig met Frans kenteken. Onverzekerd rijden is een misdrijf met een boete tot € 3.750, meestal afgedaan met een amende forfaitaire van € 500, en mogelijke inbeslagname van het voertuig.

8. Verplichte uitrusting

• Helm, gehomologeerd (ECE 22.05 of 22.06, herkenbaar aan het witte label aan de kinband) en vastgemaakt, voor bestuurder én passagier (art. R431-1 Code de la route). Zonder: € 135 en 3 punten.
• Handschoenen met CE-certificering, verplicht sinds november 2016 voor bestuurder en passagier. Zonder: € 68 (€ 45 bij snelle betaling) en 1 punt.
• Reflecterend hesje aan boord (verplicht sinds 1 januari 2016), te dragen bij pech of ongeval langs de weg.

Jas, broek en laarzen zijn buiten de rijopleiding niet verplicht, maar de verzekeraar kan bij letsel zonder beschermende kleding de uitkering verlagen.

9. Foruminformatie

Op Nederlanders.fr is de vraag “hoe zet ik mijn Nederlandse (oldtimer)brommer op Frans kenteken” in 2017 en 2020 gesteld, onder meer voor een Puch uit 1965. In beide gevallen bleef een antwoord uit, op de tip na om het bij de FFVE te vragen. Deel 5 van dit dossier is het antwoord op die vraag: FFVE-attest, quitus fiscal, contrôle technique en de ANTS-aanvraag met de vermelding collectie.