De Franse elektrische installatie

door | nov 6, 2026 | Elektriciteit, Verbouwen

1. ย  De Franse elektrische installatie
2. ย ย De elektriciteitstoevoer en de elektriciteitsmeter
3. ย ย De hoofdschakelaar
4. ย ย De groepenkast
5. ย ย De aarding
6. ย ย De leidingaanleg
7. ย ย Speciale schakelingen
8. ย ย Losse elektra tips
9. ย ย Aanbevolen boeken
10. Aanbevolen websites en de veranderende NF C 15-100 normen


Actualisering november 2026

Dit artikel van Rob van der Meulen is in 2017 op Infofrankrijk geplaatst. Zijn tekst staat hieronder ongewijzigd. Dit is sindsdien veranderd:

  • De norm NF C 15-100 is op 23 augustus 2024 vervangen door een reeks van 21 deelnormen. Die is verplicht voor nieuwbouw en volledige renovatie sinds 1 september 2025 en werkt niet terug: een bestaande installatie hoeft er niet aan te worden aangepast. Voor woningen geldt deel NF C 15-100-10, dat volgens Promotelec grotendeels het Amendement 5 uit 2015 overneemt. Meer over de normreeks van 2024 leest u in deel 10 van deze reeks.
  • Het diagnostic รฉlectrique is verplicht bij verkoop รฉn bij verhuur van een woning waarvan de installatie ouder is dan 15 jaar. Bij verkoop mag het rapport hooguit 3 jaar oud zijn, bij verhuur hooguit 6 jaar. Het artikel noemt de verhuur nog als iets dat eraan komt.
  • Nieuw voor de woning in de reeks van 2024: een aardlekschakelaar van type F wordt aanbevolen voor apparaten met een eenfasige toerenregeling (warmtepomp, airco, zwembadpomp), een vlamboogbeveiliging wordt aanbevolen maar is niet verplicht, en een laadpunt voor de auto krijgt een eigen groep met een eigen aardlekschakelaar van 30 mA, minimaal type A.
  • De brandcijfers en de cijfers van de Consuel over 2014 in dit artikel zijn niet opnieuw gecontroleerd.

Gecontroleerd door de redactie van Infofrankrijk op 6 november 2026. Bronnen: Consuel, welke versie van de norm geldt, Promotelec, de grote wijzigingen van 2024, Promotelec, uitleg voor particulieren, service-public.gouv.fr, diagnostic รฉlectricitรฉ.

De Franse elektrische installatie is iets waar je als Nederlander even aan moet wennen. De moderne groepenkasten zien er soms wat intimiderend uit: veel meer groepen dan we gewend zijn, en modules waarvan je het bestaan nooit vermoed zou hebben, met Franse benamingen die je niet meteen terugvindt in het woordenboek. Of je staat oog in oog met een groepenkast uit de jaren vijftig: een houten plank met daarop kleine zekeringhoudertjes, waarvan je even denkt dat het een achtergebleven stuk kinderspeelgoed is, totdat je ziet dat er echte stroomdraden aan vast zitten. En je een vaag vermoeden krijgt hoe de rest van de leidingen daar in de loop der jaren – onnavolgbaar voor de nieuwkomer โ€“ aan is vastgeknoopt.ย  En je daarna duidelijk wordt waar vroeger die bordjes sรจche-cheveux interdit in eenvoudige hotels voor dienden. Niet om de global warming tegen te gaan, maar om local warming te voorkomen.

Nog steeds voldoen veel Franse huizen niet aan standaard veiligheidseisen voor de elektrische installatie, en heel wat branden zijn daar helaas het gevolg van. Op een totaal van 250.000 branden in particuliere woningen is bij 80.000 ervan de oorzaak gelegen in problemen in de elektrische installatie. Op jaarbasis tikt dat toch behoorlijk aan, dus alle reden om niet al te nostalgisch tegen o zo authentieke Franseย  bedrading of antieke schakelaars aan te blijven kijken. Zo snel mogelijk vervangen door iets nieuws, voor uw eigen veiligheid.

Dat het er allemaal wat anders uitziet, komt ook door de Franse normen. De Franse elektrische installatie โ€“ bij nieuwbouw en totale renovatie โ€“ dient te voldoen aan de zogenaamde NFC 15-100 normen. In Nederland kennen we de NEN 1010 normen, in Duitsland de DIN-VDE 0100 normenreeks, in het VK de BS 7671 โ€œRequirements for electrical installationsโ€, en aan de overkant van de Atlantische Oceaan doen ze het in de VS weer anders met de National Electrical Code (NEC). Veel verschillen met in ieder geval รฉรฉn gemeenschappelijk punt: ieder land stelt het op prijs wanneer elektrische installaties volgens de eigen nationale normen worden ingericht. Die Franse normen gelden voor de manier waarop de installatie moet worden aangelegd, en deels ook voor de gebruikte materialen. Die moeten in bepaalde gevallen dan naast het CE keurmerk ook het NF-merk hebben. Wanneer je tenminste wil dat een nieuwe installatie wordt goedgekeurd door de streng controlerende Consuel. Want zonder goedkeurende attestation van deze organisatie krijgt u geen aansluiting op het stroomnet. Een bestaande installatie hoeft niet te worden herkeurd wanneer er een andere eigenaar intrekt. De zogenaamde diagnostic รฉlectrique die weliswaar verplicht is bij de verkoop van onroerend goed heeft alleen een voorlichtende functie ten behoeve van de aspirant koper. Geen verplichting voor de verkoper om het vรณรณr de datum van overdracht allemaal op orde te hebben gebracht. En ook geen verplichting voor de koper om als nieuwe eigenaar voor een bepaalde datum alles “op norm” te brengen. De elektra wetgeving is niet retroactief. Hoewel, er begint een beetje verandering in te komen: wanneer een woning voor permanente verhuur (geen vakantieverhuur) gebruikt gaat worden dan is de diagnostic รฉlectrique minder vrijblijvend. Maar wettelijke verplichting of niet, wanneer er duidelijke veiligheidsproblemen zijn, ondeugdelijke of ontbrekende aarding, bedrading met katoenen isolatie (soms nog in ijzeren elektrabuis), geen enkele aardlekschakelaar, zekeringhouders uit grootvaders tijd, ondeugdelijke schakelaars en stopcontacten, dan is het toch de hoogste tijd om actie te ondernemen.

Deze inleiding is in de eerste plaats bedoeld om de huizenbezitter wegwijs te maken in de manier waarop de elektrische installatie in Frankrijk wordt aangelegd, en wat de Franse benamingen zijn voor alles wat je daarbij tegen kan komen. Voor het verhelpen van eenvoudige storingen is dat nooit weg. En mocht iemand overwegen om een installateur langs te laten komen voor een reparatie of uitbreiding, dan praat het toch wat makkelijker en kun je een offerte beter beoordelen.

In de tweede plaats is het bedoeld om de bricoleurs met wat elektra-ervaring te laten zien wat de voornaamste verschillen zijn met de Nederlandse aanpak (de Belgische ken ik niet), en wat de hoofdprincipes zijn om bij uitbreiding of renovatie te volgen. Het accent ligt op de enkelfasige aansluiting (monophasรฉ). De driefasen aansluiting (triphasรฉ) ย is meer iets voor de gevorderden. Tussen de drie fasedraden onderling staat een spanning van maar liefst 400 Volt en dan moet je wel heel goed weten wat je doet. Ook al bedraagt de spanning tussen elke fase en de ย nul ‘slechts’ de gewone 230 volt.

Een veelgestelde vraag: mag dat allemaal zomaar, zelf bezig gaan met je elektrische installatie? Het antwoord is kort en bondig: ja. In heel wat Europese landen, het VK, Zwitserland, Zweden, mag dat alleen door een “registered electrician” gebeuren. Frankrijk is op dit punt gelukkig eens wat liberaler. Ook de niet professional mag dat doen. Kijk voor de aardigheid maar eens in de jaarverslagen van de CONSUEL, de organisatie die in Frankrijk belast is met de inspecties van nieuw aangelegde elektrische installaties.ย  Er zijn twee afzonderlijke rapporten: voor de “Installations de Consommation” en voor de “Installations de Production” (inclusief zonnepanelen).ย  Zeย  geven een aardig inzicht per regio in de ontwikkeling van de bedrijvigheid aan de hand van het aantal aangevraagde keuringen. Soms staan er ook gegevens in over de meest gemaakte fouten die geconstateerd werden. In de sector van deย logements individuelsย werd in 2014 door ruim 39.000 particulieren en ruim 130.000 professionals een zg.ย attestationย aangevraagd voor een huisinstallatie,ย zie deze tabel.ย De erkende elektra installateurs worden steekproefsgewijs gecontroleerd, de overige aanvragers (particulieren en professionals uit andere bedrijfstakken) krijgen altijd een controle bezoek. Wanneer een bestaande installatie wordt uitgebreid is niet per se een CONSUEL keuring nodig tenzij het een totale renovatie betreft. Maar ook bij kleinere aanpassingen is het toch wel verstandig om dat volgens de laatste normen te doen

Tot slot, niet onbelangrijk wanneer je met nieuwbouw of een totale renovatie bezig gaat. De elektra normen worden voortdurend aangepast. Voor bestaande installaties geldt dat ze minimaal moeten voldoen aan de regels die van kracht waren bij de oplevering. Verbeteren mag, maar is niet wettelijk verplicht. ย Inmiddels zijn we sinds medio 2015 bij Amendement 5 aangekomen. Daarin heel wat wijzigingen. Zo zijn zekeringen niet meer toegestaan, zijn de regels voor de badkamer aangepast, zijn de oude “dรฉcompte” regels voor het minimum aantal stopcontacten vervallen en zijn de oude oppervlakte regels om te bepalen hoeveel aardlekschakelaars je nodig hebt verdwenen. Daarvoor in de plaats nu een maximum van acht groepen per aardlekschakelaar, rekening houdend met het aangesloten vermogen. In de praktijk betekent dit al snel dat je een dureย interrupteur diffรฉrentielย nodig hebt die maximaal 63 ampรจre kan verwerken, en niet de tot nu toe gebruikelijke 40 ampรจre types.ย  Gebleven is de verplichting tot de aanleg van een bedraad netwerk voor telefoon en internet toepassingen met een eigenย boรฎte de communicationย in de GTL, de moderne groepenkast.

Deze inleiding besteedt zowel aandacht aan de “oude” normen die nog steeds bruikbaar zijn voor verbeteringen aan bestaande installaties, als aan de veranderingen die zijn geรฏntroduceerd met de laatste wijzigingen in 2015 (Amendement 5). Waar nodig zijn die in de diverse hoofdstukken verwerkt. In een apart hoofdstuk wordt het onderwerp van de veranderende normen behandeld met verwijzingen naar meer gedetailleerde informatie op internet en in boekvorm.


Slotopmerkingen

Het was een paar jaar geleden mijn bedoeling om in het kort wat te vertellen over l’installation รฉlectrique ร  la franรงaise. Dat werden toen meer pagina’s dan ik had gedacht. Het zou makkelijk uit breiden zijn. Hoe je leidingen buitenshuis of onder de grond moet aanleggen, wat de exacte voorschriften zijn voor de badkamer, vloerverwarming, hoe je een zwembad met de daarbij behorende elektrische installaties moet aansluiten, en ga zo maar door. En over de leidingaanleg valt ook veel meer te vertellen. Over het aansluiten van het schakelmateriaal en de vele soorten inbouwdozen โ€“ en dus soms onaangenaam verrassend veel verschillende inbouwmaten, men is gewaarschuwd – valt ook nog heel wat te vertellen. Over het zelf opwekken van energie, zonnepanelen, de technische en bureaucratische hordes daarbij. Ook de terugkerende vraag hoe het nu precies zit met de relatie tussen het Europese CE keurmerk en het eigen Franse NFโ€“USE keurmerk heb ik hier maar buiten beschouwing gelaten: misschien kan iemand daar eens een proefschrift aan wijden.

Allemaal onderwerpen voor nadere uitleg, diepgaande juridische verhandelingen, of inzichtelijke schema’s. Dat valt buiten het bestek van een korte inleiding, bedoeld om ook de leek iets duidelijk te maken over de Franse aanpak. De discussies de afgelopen vijf jaar op het forum van Wonen en leven in Frankrijk, en ook elders, hebben wel een aantalย  zaken naar voren gebracht die wat onderbelicht waren gebleven, of die door veranderingen in de regelgeving achterhaald waren. Ik heb gepoogd die in deze nieuwe inleiding te verwerken.

En dan nog wat. Voor uw eigen veiligheid en die van anderen. Sluit bij alle werkzaamheden aan de elektrische installatie in ieder geval de stroom af van de groep waarmee je mee bezig gaat, of zet het hele huis stroomloos met de disjoncteur de branchement. Zeker wanneer je in de groepenkast werkzaamheden gaat verrichten. En hang even een bordje of papier op bij de groepenkast, dat er iemand met de elektra bezig is. Zo voorkom je dat iemand denkt: hรฉ, geen stroom op dit stopkontakt, even die groep inschakelen. En iemand anders in het huis onder spanning komt te staan. Schoenen met rubber zolen zijn ook aan te bevelen; het dragen van een polshorloge met een metalen schakelbandje daarentegen minder slim wanneer je gewapend met een meetinstrument ergens in huis de aanwezige spanning of stroom wilt gaan controleren. En laat in een bestaande installatie waar de elektriciteit al is aangesloten geen blanke stukken koperdraad los ergens uit de muur hangen, onder het motto: volgende week ga ik wel verder. Of je denkt: dit kan ook wel met de stroom er op, is alleen maar een kleinigheid. Deed ik ook een keer, iets jonger nog, lette even niet op, en mijn kniptang maakte kortsluiting. Flits, klap. Op รฉรฉn van de snijvlakken ontbrak toen een stukje metaal. Verdampt, weggesprongen. En het was zo’n mooie tang, toen nog ‘Made in Western-Germany’. Had ook in mijn oog terecht kunnen komen, ik had ook van de ladder af kunnen vallen. Niet doen dus. En omdat de meeste ongelukken gebeuren wanneer je vermoeid raakt (nog รฉven dit afmaken): stop op tijd. Morgen is er weer een dag.

Voor hen die dieper willen ingaan op alles wat met l’installation รฉlectrique te maken heeft heb ik me altijd getroost met de gedachte dat de meeste Nederlandstaligen de Franse taal wel enigszins beheersen. En dus geen enkele moeite zullen hebben om na de aanloop via deze korte inleiding het diepe in te duiken, de Franstalige informatie. In boekvorm en op internet. ย Er is enorm veel te koop aan boeken, en veel te lezen in de folders van de brico-zaken. Gelukkig hebben we hier in Frankrijk geen NEN politie zoals in Nederland. Die angstvallig het grote copyright geheim van de NEN-1010 elektranormen bewaakt. Een beetje middeleeuws, indruisend tegen de demokratische basisregel dat iedere burger zonder kosten kennis moet kunnen nemen van wet- en regelgeving. De informatie ligt hier in Frankrijk gelukkigย  voor het oprapen, is openbaar zoals het hoort. Wanneer je weet waar je moet zoeken, hoe je moet zoeken. Een handreiking daartoe hieronder in de vorm van een aantal boekverwijzingen en links. Doe er je voordeel mee. En succes.

Tot slot: een woord van dank aan alle vragenstellers en meedenkers op het Forum van deze website Wonen en leven in Frankrijk. In het bijzonder aanย  Christian von Klรถsterlein, voor zijn altijd scherpzinnige commentaar, en vooral voor zijn unieke artikelenreeks in de rubriek Klussen. Zonder diens inspirerende voorbeeld zou ik niet de uitdaging hebben gevoeld te pogen iets toegankelijks te schrijven over l’installation รฉlectrique ร  la franรงaise.

Rob van der Meulen
forum-alias Robert du Moulin/Robert Arthur

Categorieรซn

Gerelateerde berichten

Werken met architecten en aannemers, met interactieve beslishulp

Wie in Frankrijk bouwt of verbouwt, heeft te maken met een architect, een maรฎtre d’ล“uvre, aannemers, de mairie en soms de ABF. Dit dossier zet per fase op een rij wie waarvoor verantwoordelijk is, wanneer een architect wettelijk verplicht is, welke verzekeringen en documenten vรณรณr de eerste werkdag geregeld moeten zijn, en waar het in de praktijk misgaat.

De elektriciteitstoevoer en de elektriciteitsmeter

Ditย  bericht werd geschreven door Rob van der Meulen 1. ย ย De Franse elektrische installatie. 2. ย  De elektriciteitstoevoer en de elektriciteitsmeter 3. ย ย De hoofdschakelaar 4. ย ย De groepenkast 5. ย ย De aarding 6. ย ย De leidingaanleg 7. ย ย Speciale schakelingen 8. ย ย Losse...

De hoofdschakelaarย 

1. ย ย De Franse elektrische installatie. 2. ย ย De elektriciteitstoevoer en de elektriciteitsmeter 3. ย  De hoofdschakelaar 4. ย ย De groepenkast 5. ย ย De aarding 6. ย ย De leidingaanleg 7. ย ย Speciale schakelingen 8. ย ย Losse elektra tips 9. ย ย Aanbevolen boeken 10. Aanbevolen...