De verdragsbijdrage aan het CAK
Woont u in Frankrijk en ontvangt u AOW, pensioen of een Nederlandse uitkering? Dan betaalt u aan Nederland een verdragsbijdrage voor uw zorg. Hieronder leest u hoe die bijdrage wordt berekend, wat u ervoor krijgt, en wat het voor uw eigen situatie betekent.
De berekening
De verdragsbijdrage vervangt de premie die u in Nederland zou betalen en bestaat uit drie delen. De vaste bijdrage volgt de geraamde gemiddelde zorgpremie in Nederland, voor 2026 vastgesteld op € 1.884 per jaar. U betaalt die voor uzelf en voor elk meeverzekerd gezinslid van 18 jaar en ouder; voor kinderen onder de 18 betaalt u niets. Daarnaast betaalt u over uw Nederlandse inkomen 4,85% voor de Zorgverzekeringswet, tot een inkomen van € 79.409, en 9,65% voor de Wet langdurige zorg, tot € 38.883. Het geheel wordt vermenigvuldigd met de woonlandfactor.
Bereken uw eigen bijdrage
Vul uw Nederlandse bruto jaarinkomen in. De rekenhulp gebruikt de officiële percentages voor 2026 en de woonlandfactor voor Frankrijk.
Wat u ervoor krijgt
U heeft recht op zorg in Frankrijk volgens het Franse pakket, en daarnaast op zorg in Nederland volgens het Nederlandse basispakket wanneer u daar verblijft. Dat tweede recht volgt uit artikel 27, tweede lid, van de Europese verordening en wordt afgehandeld door Zilveren Kruis. U heeft daarvoor geen Europese zorgpas nodig; het CAK verstrekt u een verklaring van uw aanspraak op zorg in Nederland.
Wat een consult in Frankrijk kost
Een bezoek aan een huisarts in secteur 1 kost € 30. De Assurance Maladie vergoedt daarvan 70%, dus € 21, en houdt daar de participation forfaitaire van € 2 op in. U ontvangt dus € 19 terug en betaalt zelf € 11. Heeft u geen médecin traitant aangemeld, dan krijgt u nog maar € 8,40 terug. Voor medicijnen geldt bovendien een franchise van € 1 per doosje, die een mutuelle niet mag vergoeden.
| Consult van € 30, huisarts secteur 1 | Bedrag |
|---|---|
| Vergoeding Assurance Maladie, 70% | € 21,00 |
| Af: participation forfaitaire | − € 2,00 |
| U ontvangt terug | € 19,00 |
| Uw eigen deel, ticket modérateur € 9 plus € 2 | € 11,00 |
| Zonder aangemelde médecin traitant ontvangt u | € 8,40 |
Wat betekent dit voor mij?
Hieronder staan de vier situaties waarin uw eigen keuze het bedrag of het recht meetbaar verandert. Situaties waarin u niets te kiezen heeft, hoe vervelend ook, staan er niet bij.
Behandeling in Frankrijk of in Nederland
U mag zich in Nederland laten behandelen en dat gebeurt ook op grote schaal. In 2024 riepen 961 van de 8.264 in Frankrijk wonende verdragsgerechtigden zorg in Nederland in, samen goed voor € 4.203.200. Dat is gemiddeld € 4.374 per persoon die daadwerkelijk zorg gebruikte, wat laat zien dat het vaak om zware behandelingen gaat.
De praktische vraag is niet wat zo’n behandeling kost, maar wie de rekening betaalt. Dat is Nederland, via Zilveren Kruis, volgens het Nederlandse basispakket, en zonder eigen risico. Voor een geplande behandeling is het verstandig vooraf contact op te nemen met de Groep Buitenlands Recht van Zilveren Kruis, zodat de afhandeling en de declaratie vooraf duidelijk zijn.
Het tegenvoorbeeld: een bril
In Nederland zit een bril niet in het basispakket. In het Franse pakket wel, mits u kiest binnen het aanbod 100% Santé, de zogeheten klasse A. Daarvoor geldt geen eigen bijdrage, op voorwaarde dat u een mutuelle met een contrat responsable heeft. Monturen tot € 30 vallen daarbinnen. Kiest u buiten dat aanbod, in klasse B, dan is het beeld dramatisch anders: de Assurance Maladie hanteert daar een basisvergoeding van € 0,05 per montuur en per glas, waarvan 60% wordt vergoed.
| Bril op sterkte | Wat u vergoed krijgt |
|---|---|
| Frankrijk, klasse A binnen 100% Santé, met mutuelle | volledig, geen eigen bijdrage |
| Frankrijk, klasse B, vanuit de Assurance Maladie | € 0,09 voor een complete bril |
| Frankrijk, klasse B, vanuit de mutuelle | afhankelijk van uw contract |
| Nederland, basisverzekering | niets, brillen vallen erbuiten |
Wel doen
- Vooraf bellen met Groep Buitenlands Recht van Zilveren Kruis bij een geplande behandeling
- De verklaring van het CAK over uw aanspraak op zorg in Nederland bij de hand houden
- Bij een bril expliciet naar het aanbod 100% Santé vragen
Niet doen
- Aannemen dat wat in Nederland vergoed wordt, dat in Frankrijk ook wordt
- Een ingreep in Nederland zelf afrekenen zonder overleg vooraf
- Zonder mutuelle op 100% Santé rekenen, dat werkt alleen met een contrat responsable
Verhuizen naar een ander Europees land
Van alle keuzes in dit dossier heeft deze het grootste effect op uw bijdrage. De woonlandfactor verschilt sterk per land, terwijl uw inkomen hetzelfde blijft. Onderstaande bedragen zijn de vaste bijdrage per maand, dus het deel dat niet van uw inkomen afhangt.
| Woonland | Factor 2026 | Vaste bijdrage per maand |
|---|---|---|
| Duitsland | 1,0000 | € 157,00 |
| Ierland | 0,9789 | € 153,69 |
| Oostenrijk | 0,9177 | € 144,08 |
| Frankrijk | 0,8304 | € 130,37 |
| België | 0,8165 | € 128,19 |
| Italië | 0,4641 | € 72,86 |
| Spanje | 0,4408 | € 69,21 |
| Portugal | 0,3205 | € 50,32 |
| Griekenland | 0,2206 | € 34,63 |
Dezelfde factor werkt door in de inkomensafhankelijke delen, dus het verschil loopt bij een hoger inkomen fors op. Verhuist u van Frankrijk naar Portugal, dan betaalt u nog ongeveer 39% van uw huidige bijdrage.
Let er verder op dat de factor jaarlijks opnieuw wordt vastgesteld en over drie jaren wordt gemiddeld. Een verhuisbesluit baseren op de factor van één enkel jaar is daarom onverstandig.
Terugkeren naar Nederland
Bij terugkeer vervalt de verdragsbijdrage en komt u weer in het gewone Nederlandse stelsel. Daarmee verandert niet alleen het bedrag, maar ook de structuur van wat u betaalt.
| Post per jaar | Wonend in Frankrijk | Wonend in Nederland |
|---|---|---|
| Vaste last | € 1.564,47 | € 1.884 gemiddeld |
| Zvw-deel | 4,03% effectief | 4,85% |
| Wlz-deel | 8,01% effectief | 9,65% |
| Eigen risico | niet van toepassing | € 385 |
| Zorgtoeslag | berekend met factor 0,8304 | volledig, maximaal € 1.550 |
| Aanvullende dekking | mutuelle, eigen keuze | aanvullend pakket, eigen keuze |
Onder de streep betaalt u in Nederland meer aan premie en eigen risico, maar krijgt u ook een ruimer pakket en een hogere zorgtoeslag. Welke kant het uitvalt, hangt vooral af van uw inkomen en van wat u nu aan uw mutuelle kwijt bent. De procedurele kant van een verhuizing, van de melding bij de SVB tot het M-biljet, staat in ons dossier over terugkeren naar Nederland.
Wel doen
- Uw verhuizing melden bij de SVB, en let op de termijn die daarvoor geldt
- Elk pensioenfonds afzonderlijk informeren, dit gaat niet automatisch
- De Nederlandse zorgverzekering regelen zodra u weet wanneer u zich inschrijft
Niet doen
- Erop rekenen dat de Belastingdienst uw pensioenfondsen inlicht
- Het jaar van vertrek fiscaal als een gewoon jaar behandelen
- Uw mutuelle opzeggen voordat de Nederlandse dekking rond is
Zorgtoeslag als verdragsgerechtigde
Ook als u in Frankrijk woont, kunt u zorgtoeslag krijgen als tegemoetkoming in uw verdragsbijdrage. Dit is wettelijk geregeld en veel verdragsgerechtigden weten het niet. De Dienst Toeslagen rekent daarbij met dezelfde woonlandfactor als het CAK.
De normpremie is het deel dat u geacht wordt zelf te dragen en loopt op met uw inkomen. Vul hieronder uw wereldinkomen in, want dat is voor verdragsgerechtigden het toetsingsinkomen.
Bronnen en berekeningsgrondslagen
Elk bedrag in dit dossier is herleidbaar tot een officiële bron. Hieronder staat per gegeven waar het vandaan komt en, waar gerekend is, hoe.
Wettelijke grondslag
- Recht op zorg in het woonland ten laste van Nederland: artikel 24 en 25 van Verordening (EG) nr. 883/2004. Recht op zorg in Nederland: artikel 27, tweede lid.
- Heffing van de bijdrage en de woonlandfactor: artikel 69, derde lid, Zorgverzekeringswet.
- Opbouw van de bijdrage: artikel 6.3.1 Regeling zorgverzekering, met het nominale deel in het tweede lid, onderdeel c.
- Verplicht eigen risico: artikel 19 Zorgverzekeringswet, dat geldt voor verzekerden in de zin van die wet. Verdragsgerechtigden zijn niet Zvw-verzekerd, zoals de Verzekerdenmonitor in paragraaf 8.2 vaststelt.
- Zorgtoeslag met woonlandfactor: artikel 4a Wet op de zorgtoeslag.
Vastgestelde bedragen
- Woonlandfactoren 2026: Staatscourant 2025, nr. 38064, bijlage 4 bij de Regeling zorgverzekering, gepubliceerd 11 november 2025. Dezelfde tabel staat onafhankelijk in de brochure Berekening zorgtoeslag 2026 van Dienst Toeslagen, wat als kruisverificatie dient.
- Geraamde gemiddelde nominale premie 2026: € 1.884 en standaardpremie 2026: € 2.119: Staatscourant 2025, nr. 40022. De standaardpremie is de gemiddelde nominale premie plus het gemiddeld betaalde eigen risico van € 235.
- Zvw-percentage 2026: 4,85% bij inhouding op pensioen of uitkering, maximumbijdrage-inkomen € 79.409: Belastingdienst.
- Wlz-percentage 2026: 9,65% over ten hoogste € 38.883: Belastingdienst, tabel premies volksverzekeringen.
- Eigen risico 2026: € 385: Rijksoverheid, wijzigingen basispakket per 1 januari 2026.
- Zorgtoeslag 2026: drempelinkomen € 29.736, normpremiepercentages 1,912% zonder en 4,289% met toeslagpartner, afbouw 13,73%, maxima € 1.550 en € 2.963, inkomensgrenzen € 40.857 en € 51.142, vermogensgrenzen € 146.011 en € 184.633: Dienst Toeslagen, brochure Berekening zorgtoeslag 2026.
- Aantallen en zorgkosten 2024: VWS-Verzekerdenmonitor 2025, tabellen 8.1 tot en met 8.6.
- Franse tarieven: ameli.fr. Consult généraliste secteur 1 € 30 sinds 22 december 2024, vergoeding 70%, participation forfaitaire € 2, uitkering € 19 binnen en € 8,40 buiten het parcours de soins, franchise médicale € 1 per doosje, ALD 100% van het basistarief voor de betreffende aandoening.
- Brillen: ameli.fr. Klasse A binnen 100% Santé zonder eigen bijdrage bij een contrat responsable, monturen tot € 30. Klasse B: basisvergoeding € 0,05 per montuur en per glas tegen 60%, samen € 0,09 voor een complete bril. Dit is onderdeel van het Franse pakket, waarop verdragsgerechtigden op gelijke voet aanspraak hebben.
Berekende bedragen
- Vaste bijdrage Frankrijk, € 130,37 per maand.
€ 1.884 ÷ 12 = € 157,00, vervolgens× 0,8304 = € 130,37. Op jaarbasis€ 1.884 × 0,8304 = € 1.564,47. Voor andere landen dezelfde grondslag met de factor van dat land. - Effectieve percentages.
4,85% × 0,8304 = 4,03%en9,65% × 0,8304 = 8,01%. - Boven- en ondergrens in de rekenhulp. De bovengrens is het volledige bedrag zonder heffingskortingen. De ondergrens geldt wanneer die kortingen het Wlz-deel volledig wegnemen, wat het uiterste is omdat dat deel nooit onder nul komt. Beide grenzen zijn berekend, niet geschat.
- Zorgtoeslag verdragsgerechtigde.
(€ 2.119 × 0,8304) − normpremie = € 1.759,60 − normpremie. Normpremie alleenstaand:1,912% × € 29.736 = € 568,55plus13,73%van het inkomen boven € 29.736. Met toeslagpartner:4,289% × € 29.736 = € 1.275,37plus dezelfde afbouw, waarbij de standaardpremie tweemaal telt. - Punt waarop de zorgtoeslag nul wordt.
€ 29.736 + (€ 1.759,60 − € 568,55) ÷ 0,1373 = € 38.410voor een alleenstaande, en€ 29.736 + (€ 3.519,21 − € 1.275,37) ÷ 0,1373 = € 46.079voor twee verdragsgerechtigden. - Zorgkosten per gebruiker in Nederland.
€ 4.203.200 ÷ 961 = € 4.374. De noemer komt uit tabel 8.6, die het zorggebruik per woonland uitsplitst. Die tabel telt op naar 12.219 personen, terwijl tabel 8.5 uitkomt op 12.094. De monitor licht dat verschil niet toe; hier is de landentabel aangehouden omdat die als enige het cijfer voor Frankrijk geeft.
Controle op de grondslag van het nominale deel
De toelichtingen bij de jaarlijkse ministeriële regelingen zijn niet eenduidig over de vraag of het nominale deel de gemiddelde nominale premie of de standaardpremie volgt. Die vraag is beslecht aan de hand van een voorbeeldbrief van het CAK over 2022, waarin de nominale bijdrage op € 126,83 per maand staat, oftewel € 1.521,96 per jaar. Voor 2022 bedroeg de geraamde gemiddelde nominale premie € 1.522 en de standaardpremie € 1.749. Het nominale deel volgt dus de gemiddelde nominale premie, en met die grondslag is hier gerekend. Daaruit volgt tevens dat het Nederlandse eigen risico niet in de verdragsbijdrage is verwerkt.
Wat dit dossier niet berekent
Uit dezelfde voorbeeldbrief blijkt dat het CAK niet de volledige heffingskorting op het Wlz-deel in mindering brengt, maar een deel ervan. De precieze systematiek daarachter is uit de beschikbare stukken niet af te leiden. Daarom worden hier geen kortingsbedragen ingevuld en toont de rekenhulp een boven- en een ondergrens. Voor het werkelijke bedrag is de rekenhulp van het CAK leidend, voor de zorgtoeslag de proefberekening van Dienst Toeslagen.
Alle bedragen gecontroleerd voor het jaar 2026. Volgende controle: november 2026 voor de woonlandfactor en de standaardpremie, december 2026 voor de Verzekerdenmonitor.