Wie in Frankrijk woont met een Nederlands vroegpensioen, krijgt te maken met een Europese wijziging van de regels voor zorg via het CAK. Dit dossier zet op een rij wat verandert, voor wie dat geldt, welke Franse route dan in beeld komt en wat nog niet vaststaat. Het gaat over uw recht op zorg via het CAK, niet over uw opgebouwde pensioen.
Het Europees Parlement nam de wijziging op 7 juli 2026 in eerste lezing aan.2 De Raad nam de verordening op 28 september 2026 definitief aan.10 De verordening treedt in werking op de eerste dag van de maand na publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie.10 Het CAK heeft bevestigd dat dit 1 november 2026 is.
In dit dossier heet die datum, 1 november 2026, de ingangsdatum. Welke datum het CAK voor nieuwe aanmeldingen aanhoudt, staat op de pagina van het CAK zelf.1
Let op: dit dossier gaat over Nederlandse pensioenen en uitkeringen. Voor Belgen en Vlamingen met een Belgisch pensioen geldt een andere uitvoeringsinstantie en een andere procedure. De Europese wijziging raakt hen wel, maar de hier beschreven CAK-route niet.
Waar gaat dit over?
Nederlanders die in Frankrijk wonen met een Nederlands pensioen of uitkering, kunnen recht hebben op zorg in Frankrijk ten laste van Nederland. Dat heet verdragsrecht. Het volgt uit de Europese regels voor sociale zekerheid en wordt voor Nederland uitgevoerd door het CAK. Het gaat om een recht op zorg. Uw opgebouwde pensioen of uitkering staat hier los van en verandert niet.
Voor nieuwe aanmeldingen verandert dit vanaf de ingangsdatum. Volgens het CAK krijgt wie zich dan aanmeldt en uitsluitend een vroegpensioen, flexibel pensioen, RVU-uitkering of een vergelijkbare wachtgeld- of overbruggingsuitkering ontvangt, op die grond geen recht op zorg via het CAK.1
Wie al via het CAK verzekerd is op basis van vroegpensioen, houdt dat recht. Het CAK meldt voor deze groep geen wijziging. Dat levert drie verschillende situaties op.1
U woont al jarenlang in Frankrijk
U bent al via het CAK verdragsgerechtigd vanwege vroegpensioen
Uw recht op zorg via het CAK blijft bestaan.1
De wijziging geldt voor nieuwe aanmeldingen. U hoeft niet zelf over te stappen naar een Franse verzekering.
Verhuist u als bestaande klant naar een ander land in de EU, de EER of Zwitserland, dan houdt u uw recht. Uw bijdrage kan wel veranderen, omdat de woonlandfactor van het nieuwe woonland anders kan zijn. Verhuist u naar een land buiten de EU, de EER, Zwitserland en de negen landen hierboven, bijvoorbeeld de Verenigde Staten, dan vervalt het recht.1
Wat u als verdragsgerechtigde betaalt en wat u ervoor krijgt, leest u in De verdragsbijdrage aan het CAK.
U woont al in Frankrijk, maar bent nog niet via vroegpensioen bij het CAK aangesloten
Dan geldt de wijziging wel voor u. Het gaat niet alleen om mensen die na de ingangsdatum emigreren, maar ook om wie al in Frankrijk woont en pas daarna met vroegpensioen gaat.
- woont al jaren in Frankrijk;
- werkt nog;
- stopt na de ingangsdatum met werken;
- ontvangt daarna uitsluitend een Nederlands vroegpensioen.
Deze persoon geldt als nieuwe aanmelding. Op grond van dit vroegpensioen ontstaat dan geen recht op zorg via het CAK.1
Dan moet worden vastgesteld of Frankrijk verantwoordelijk wordt voor uw ziektekosten. Voor wie niet werkt en niet meer door het land van herkomst wordt verzekerd, geldt bij aansluiting op grond van verblijf een wachttijd van meer dan drie maanden. Dat betekent niet dat u die eerste maanden onverzekerd bent: vóór vertrek moet vaststaan welke dekking in die periode geldt.3 Bij de beoordeling of uw woonplaats stabiel is, kijkt Frankrijk naar aanwezigheid van meer dan zes maanden per jaar. Dat criterium geldt alleen voor die beoordeling en is geen algemene verblijfsverplichting voor Nederlanders in Frankrijk.4
Wat die Franse dekking financieel betekent, is nog niet vast te stellen.
Dat hangt af van uw verzekeringsstatus, uw fiscale woonplaats, het soort pensioen en het belastingverdrag. Eerst moet vaststaan of Frankrijk mag heffen. Pas daarna zijn CSG, CRDS, CASA of de bijdrage van artikel L160-1-1 aan de orde.5, 6
Uw vroegpensioen ging vóór de ingangsdatum in, maar u bent nog geen CAK-klant
Is uw vroegpensioen vóór de ingangsdatum ingegaan, woonde u al vóór die datum in een verdragsland en wilt u met terugwerkende kracht een verzekering via het CAK aanvragen? Dan vraagt het CAK u contact met hem op te nemen.1
U verhuist vanuit Nederland naar Frankrijk
Verhuist u met vroegpensioen vanuit Nederland naar Frankrijk, dan is de datum van emigratie van belang.
Wie zich op of na de ingangsdatum nieuw aanmeldt en uitsluitend vroegpensioen of een overbruggingsuitkering ontvangt, krijgt op die grond geen recht op zorg via het CAK.1
Heeft u al een bevestiging van het CAK, maar stelt u uw emigratiedatum uit tot op of na de ingangsdatum? Dan heeft u met uitsluitend vroegpensioen of een overbruggingsuitkering geen recht meer op zorg via het CAK.1
Wat het CAK noemt als u geen recht heeft op CAK-zorg
Het CAK noemt drie mogelijkheden, afhankelijk van uw situatie:1
- meeverzekerd worden met een partner die al via het CAK verzekerd is, bijvoorbeeld omdat die AOW ontvangt. De zorgverzekeraar in het woonland beslist of dat kan en meldt het daarna aan het CAK. In sommige landen kan dat alleen als u getrouwd bent;
- onderzoeken of u in uw woonland onder het sociale zorgstelsel valt;
- een particuliere zorgverzekering afsluiten.
Zodra u AOW of een Anw-uitkering van de SVB gaat ontvangen, valt u weer onder de zorgverzekering via het CAK. U meldt zich dan aan met het digitale formulier van het CAK.1
Of de Franse zorgverzekeraar een partner op deze manier meeverzekert, en onder welke voorwaarden, hebben wij niet vastgesteld. Vraag dat vóór vertrek na bij de Franse instantie en bij het CAK.
Dit is te eenvoudig gedacht
"Dan stap ik gewoon in de Franse Sécurité sociale en betaal ik alleen een mutuelle."
Aansluiting bij de Franse Assurance Maladie op grond van verblijf kan pas na meer dan drie maanden verblijf worden aangevraagd. Welke dekking in die eerste periode geldt, regelt u vóór vertrek.3 Daarnaast kunnen Franse sociale heffingen op uw pensioen aan de orde komen zodra u fiscaal inwoner van Frankrijk bent én ten laste komt van een verplicht Frans ziektekostenstelsel, voor zover het belastingverdrag Frankrijk dat toestaat.5
U overweegt naar Frankrijk te emigreren
Vergelijk niet alleen de CAK-bijdrage met een Franse mutuelle
Een mutuelle is een aanvullende verzekering. Die zegt niets over de financiering van uw Franse basisdekking. Wordt Frankrijk verantwoordelijk voor uw ziektekosten, dan kunnen daarnaast Franse sociale heffingen op uw pensioen aan de orde komen. Of dat gebeurt, hangt onder meer af van het soort pensioen: een particulier of bedrijfspensioen wordt anders behandeld dan een overheidspensioen, en gemengde opbouw vraagt een aparte beoordeling.5
Heeft u wel verdragsrecht, dan bepaalt de woonlandfactor van Frankrijk uw bijdrage. Hoe die wordt berekend, staat in De verdragsbijdrage aan het CAK.
Deze onderdelen gelden niet automatisch allemaal tegelijk. Of Frankrijk voor u goedkoper of duurder uitpakt, kan pas worden beoordeeld als vaststaat welke Franse regels en heffingen op uw situatie van toepassing zijn.