Nachtelijk kabaal op de Franse zolder? Zo houdt u loir en lérot buiten

Uit het forum

Relmuizen zijn op Nederlanders.fr regelmatig onderwerp van gesprek. Niet omdat het zulke exotische dieren zijn, maar omdat ze in Franse huizen behoorlijk wat overlast kunnen veroorzaken.

Lees ook de ervaringen van huiseigenaren in Gliraria en Relmuis kwijtraken uit huis.

Wie dit herkent, wil vooral weten: wat zit daar boven het plafond, hoe komt het binnen en hoe krijg ik het weer buiten?

Dat is ook de aanpak in dit artikel. Eerst het dier herkennen, daarna de toegangsroute vinden en vervolgens voorkomen dat het opnieuw binnenkomt.

Voor een breder overzicht van ongewenste gasten in en rond het Franse huis: Ongedierte in Frankrijk.

Loir of lérot: wie zit er onder het dak?

In het Nederlands worden deze dieren gemakkelijk allemaal als relmuis aangeduid, maar in Frankrijk kunt u onder meer te maken krijgen met de loir gris en de lérot. Het zijn twee verschillende soorten uit de familie van de slaapmuizen.

De loir gris – grote relmuis of zevenslaper

De loir gris (Glis glis) is de grootste van de twee. Hij heeft een grijze vacht, grote donkere ogen en een opvallend volle behaarde staart. Met enige fantasie lijkt hij op een kleine grijze eekhoorn.

De loir is vooral ’s nachts actief. Hij leeft onder meer in loofbossen, parken, tuinen en boomgaarden, maar kan ook gebouwen gebruiken als rust- of verblijfplaats. INPN / Muséum national d’Histoire naturelle – Glis glis.

De lérot – eikelmuis met boevenmasker

De lérot (Eliomys quercinus) is kleiner en gemakkelijk herkenbaar aan zijn donkere masker rond de ogen. Ook de staart helpt bij de herkenning: die eindigt opvallend zwart-wit.

De lérot maakt niet alleen gebruik van natuurlijke holtes. Franse natuurbronnen beschrijven hem ook als een dier dat woningen, chalets, berghutten, muren en andere menselijke constructies kan gebruiken als schuilplaats. Parc national des Écrins – Lérot.

Maar is het werkelijk een loir of lérot?

Niet ieder nachtelijk geluid op een Franse zolder wordt door een slaapmuis veroorzaakt. Muizen, ratten, vogels, vleermuizen en bijvoorbeeld een fouine – steenmarter – kunnen eveneens delen van een gebouw gebruiken.

Begin daarom met kijken en luisteren. Waar hoort u het geluid? Zijn er uitwerpselen? Is er nestmateriaal? Ziet u beschadigde isolatie? Waar bevinden zich openingen in dak, gevel of vloer?

Een eenvoudige wildcamera of bewegingscamera op zolder kan bijzonder nuttig zijn. Eén duidelijke opname kan voorkomen dat u maatregelen neemt tegen het verkeerde dier.

Waarom komt zo’n dier naar binnen?

Een oud huis kan voor een loir of lérot precies bieden wat hij zoekt: rust, beschutting, droge holtes en veilige plaatsen waar overdag kan worden geslapen.

Daarom zijn oudere Franse woningen, schuren en bijgebouwen soms aantrekkelijk. Een kier bij het dak, een opening achter een boeiboord, een slecht afgesloten ventilatieopening of een verbinding tussen muur en dakconstructie kan voldoende zijn om binnen te komen.

De belangrijkste vraag is dus niet alleen hoe krijg ik het dier weg?, maar vooral: hoe komt het huis binnen?

Eerst uitzoeken waar ze binnenkomen

Loop bij daglicht rondom het huis en kijk vooral naar:

• aansluitingen tussen gevel en dak;
• dakgoten en dakranden;
• boeidelen;
• verschoven of beschadigde dakpannen;
• ventilatieopeningen;
• doorgangen rond leidingen en kabels;
• openingen tussen verschillende bouwdelen;
• klimop, blauwe regen en andere begroeiing die tot dak of dakgoot reikt.

Dat laatste is natuurlijk één praktijkervaring en geen standaardroute. Maar het laat goed zien dat het weinig zin heeft om uitsluitend op zolder naar de ingang te zoeken.

Let ook op sporen. Vervuiling, aangevreten materiaal en vaste looproutes kunnen aanwijzingen geven over de plaats waar het dier de constructie gebruikt.

Maak voedsel onbereikbaar

Staat er honden- of kattenvoer in een bijkeuken? Liggen er noten, zaden, vogelvoer of andere levensmiddelen in schuur of garage? Bewaar die dan in goed afgesloten bakken.

Dat maakt een toegankelijk dak uiteraard niet ontoegankelijk, maar het neemt wel een mogelijke voedselbron weg. ANSES noemt bij de beheersing van knaagdieren juist het beperken van beschikbare voedselbronnen en het afsluiten van toegangsopeningen als belangrijke preventieve maatregelen. ANSES.

Vangen: aantrekkelijk, maar niet het hele antwoord

Een vangkooi lijkt een voor de hand liggende oplossing en verschillende forumleden hebben er ervaring mee.

Maar het vangen van één dier maakt een woning nog niet ontoegankelijk. Zolang de ingang open blijft, kan een ander dier dezelfde plaats gebruiken.

Over de afstand waarop een gevangen dier zou moeten worden losgelaten circuleren allerlei vuistregels. Voor een algemene Franse regel van bijvoorbeeld vijf of tien kilometer hebben we geen betrouwbare Franse bron gevonden. Zo’n afstand nemen we daarom niet als advies over.

Ultrasoon, pepermunt en andere verjaagmiddelen

Wie online zoekt, vindt al snel ultrasone apparaten, etherische olie, sprays, korrels en allerlei andere répulsifs.

Voor een betrouwbare en blijvende werking daarvan specifiek tegen loir en lérot hebben we geen voldoende sterke Franse bron gevonden om ze hier als structurele oplossing aan te bevelen.

De praktijkervaringen op Nederlanders.fr zijn eveneens wisselend.

Het bezwaar tegen zulke oplossingen is vooral praktisch: een geur vervliegt en een apparaat verandert niets aan het gat waardoor het dier binnenkomt.

En de kat?

Een kat kan natuurlijk een knaagdier pakken, maar ook dat is geen oplossing voor een toegankelijke dakconstructie.

Gif is geen verstandige oplossing

Ook rodenticiden horen niet bij de aanpak die we hier adviseren.

Franse rodenticiden zijn gereguleerde biociden waarvan het gebruik gekoppeld is aan bepaalde toepassingen en doelsoorten. Een product voor ratten of muizen is niet automatisch bedoeld voor iedere andere knaagdiersoort. Bovendien kunnen rodenticiden risico’s opleveren voor dieren die niet het doel van de bestrijding zijn. ANSES.

Er is bovendien een eenvoudig bouwkundig bezwaar: gif maakt het gat in het huis niet dicht.

Let op de winterslaap

De loir wordt niet voor niets zevenslaper genoemd. Het dier kan een groot deel van het jaar in winterslaap doorbrengen. Ook de lérot overwintert en kan daarvoor beschutte plaatsen gebruiken.

Het Muséum national d’Histoire naturelle beschrijft hoe kleine zoogdieren tijdens de hibernatie gebruik kunnen maken van onder meer zolders en andere rustige beschutte plekken. Muséum national d’Histoire naturelle – Hibernation.

Dat heeft een belangrijke praktische consequentie: een zolder die in de winter stil is, hoeft niet leeg te zijn.

Maak een toegang daarom pas definitief dicht wanneer u voldoende zeker weet dat er geen dieren meer in het betreffende deel van het gebouw aanwezig zijn.

Daarna: het huis degelijk afsluiten

Wanneer duidelijk is dat de gebruikte ruimte leeg is, kan de structurele oplossing worden uitgevoerd.

Dicht alle toegangen

Controleer niet alleen het gat waarvan u denkt dat het gebruikt werd. Zoek ook naar alternatieve routes.

Voor openingen waar ventilatie noodzakelijk blijft, kan stevig metalen fijnmazig gaas of een daarvoor bedoeld rooster worden gebruikt. In Franse bouwmarkten kunt u onder meer zoeken op:

• grille anti-rongeurs;
• grillage à mailles fines;
• grille métallique;
• grille de ventilation anti-rongeurs.

Let erop dat noodzakelijke ventilatie van dak, kruipruimte of constructie behouden blijft. Het doel is het dier buiten houden, niet de bouwkundige ventilatie blokkeren.

Bekijk ook de route naar het dak

Takwerk en klimplanten die rechtstreeks tegen gevel, dakgoot of dakconstructie liggen kunnen een gemakkelijke verbinding vormen.

Dat betekent niet dat de hele tuin kaal moet. Snoei vooral waar vegetatie rechtstreeks toegang geeft tot het gebouw.

Controleer ook op schade

Wanneer de dieren verdwenen zijn, verdient de zolder nog een inspectie.

Controleer in ieder geval:

• isolatiemateriaal;
• zichtbare elektrische kabels;
• kunststof leidingen en andere zachte materialen;
• houtwerk;
• vervuiling door uitwerpselen en urine;
• achtergebleven nestmateriaal.

Beschadigde elektrische installatie laat u uiteraard controleren wanneer er aanwijzingen zijn voor aangevreten kabels of isolatie.

Wanneer professionele hulp verstandig is

Niet iedere situatie is geschikt om zelf op te lossen. Professionele hulp ligt voor de hand wanneer:

• u niet kunt vaststellen welk dier aanwezig is;
• u de toegangsroute niet kunt vinden;
• de dieren diep in een dak- of wandconstructie zitten;
• u vermoedt dat er jongen aanwezig zijn;
• elektrische kabels of andere installaties beschadigd zijn;
• de toegang alleen via onveilig dakwerk bereikbaar is.

Vermeld bij het inschakelen van een bedrijf expliciet dat u vermoedt dat het om een loir of lérot gaat. Een algemene aanvraag voor dératisation kan anders gemakkelijk worden opgevat als een probleem met ratten of muizen.

Eerst de soort, daarna het gat

Wie ’s nachts wakker wordt van gerommel boven het plafond heeft weinig aan een ingewikkeld bestrijdingsplan. De aanpak kan in de meeste gevallen veel eenvoudiger worden samengevat:

• stel vast welk dier er zit;
• zoek waar het binnenkomt;
• maak voedsel onbereikbaar;
• sluit geen dieren binnen;
• maak daarna alle toegangen degelijk dicht;
• controleer de constructie op schade.

Daarmee richt u zich niet alleen op de huidige bewoner, maar vooral op de reden waarom uw huis als verblijfplaats gebruikt kan worden.

Handig Frans woordenboekje

Meer over ongewenste gasten in het Franse huis

Loir en lérot zijn maar twee van de dieren die u in of rond een Frans huis kunt aantreffen. Muizen, ratten, steenmarters, insecten en andere bezoekers vragen ieder om een andere aanpak.

Lees verder in Ongedierte in Frankrijk.

Bronnen

• INPN / Muséum national d’Histoire naturelle – Glis glis, Loir gris.
• Parc national des Écrins – Eliomys quercinus, Lérot.
• Muséum national d’Histoire naturelle – Hibernation en hivernation.
• ANSES – informatie over biociden en rodenticiden.

Uit het forum

• Gliraria – Nederlanders.fr
• Relmuis kwijtraken uit huis – Nederlanders.fr