Soms spelen er bijzondere wensen of omstandigheden rondom een overlijden. Misschien wil je lichaam naar Nederland worden overgebracht, of heb je besloten je lichaam ter beschikking te stellen aan de wetenschap. Dit artikel behandelt deze specifieke situaties en de regelgeving die daarbij komt kijken.
Repatriëring naar Nederland
Als je wilt dat je lichaam na overlijden naar Nederland wordt vervoerd, komt daar veel bij kijken – zowel praktisch als financieel.
Kosten
De totale kosten voor repatriëring naar Nederland liggen gemiddeld tussen €3.000 en €6.000. Dit omvat:
- Administratieve kosten en documentatie
- Een speciaal geëquipeerde kist (houten kist met daarin een zinken kist met filter)
- Verplichte balseming (soins de conservation)
- Transport (meestal per vliegtuig of over de weg)
Daarna moet de uitvaart in Nederland nog plaatsvinden. De gemiddelde kosten van een uitvaart in Nederland liggen rond de €8.000 tot €10.000.
Bron: diverse uitvaartondernemers en rapatriëringsdiensten, 2024-2025
Verzekering voor repatriëring
Je kunt je in Frankrijk verzekeren voor repatriëring. Vraag bij je verzekeringsmaatschappij naar een contrat d’obsèques of assurance obsèques met rapatriement vers l’étranger. De premie is afhankelijk van je leeftijd; tot ongeveer 60 jaar kun je meestal nog een verzekering afsluiten voor circa €50-70 per jaar.
Vaak is er een ticket meeverzekerd voor een naaste die meegaat met de overledene.
Lichaam ter beschikking stellen aan de wetenschap
Als je je lichaam ter beschikking wilt stellen aan de wetenschap (meestal een academisch ziekenhuis), moet je dit zorgvuldig regelen.
Wat moet je doen?
- Stel een handgeschreven, gedateerde en ondertekende verklaring op in het Frans
- Noem de naam van de instelling waaraan je je lichaam ter beschikking wilt stellen
- Bewaar de verklaring op een vindbare plek voor je naasten
- Stuur een kopie naar de betreffende instelling – zij verstrekken je een speciale donorpas
- Vertel je huisarts en een aantal naasten wat je wensen zijn
Voorwaarden
Als je overlijden niet is veroorzaakt door een misdrijf of een infectieziekte, is er meestal geen belemmering. Je lichaam wordt dan binnen 24 uur na overlijden vervoerd naar de instelling.
De instelling vereist je handgeschreven verklaring en een verklaring van de Mairie van de gemeente waar aangifte van overlijden is gedaan. De instelling neemt de kosten van de uiteindelijke begrafenis of crematie op zich.
Orgaandonatie
Orgaandonatie is iets anders dan je lichaam ter beschikking stellen aan de wetenschap.
De Franse regeling
In Frankrijk geldt het principe van veronderstelde toestemming: iedereen wordt geacht donor te zijn, tenzij je bezwaar hebt gemaakt. Dit is vergelijkbaar met de Nederlandse donorwet.
Bij overlijden controleert het medisch team eerst dit register. Daarna wordt de familie geraadpleegd. In ongeveer een derde van de gevallen weigeren nabestaanden de donatie alsnog.
Praat erover met je naasten
Ongeacht wat je in een register hebt vastgelegd: het belangrijkste is dat je naasten weten wat je wensen zijn. Dan kunnen zij in een moeilijk moment de juiste beslissing nemen – of die nu ja of nee is.
Erfrecht en formaliteiten
Na een overlijden moeten veel zaken worden geregeld: abonnementen opzeggen, bankzaken, huur, uitkeringen, en niet te vergeten de erfenis. Het Franse erfrecht werkt anders dan het Nederlandse. Een Nederlands testament geldt in Frankrijk niet automatisch.
Op de website van AFIF vind je informatie over de formaliteiten die na een overlijden vervuld moeten worden.