Toekenning van energie-renovatieregelingen in Frankrijk: wat zeggen de cijfers?

Rond energierenovatie in Frankrijk wordt vaak gesproken over de “kans” op subsidie. In beleidsdocumenten, media en commerciële communicatie circuleren cijfers over aantallen aanvragen, toekenningen en budgetten. Deze cijfers bestaan inderdaad — maar ze worden regelmatig verkeerd geïnterpreteerd.

Dit artikel zet op een rij wat er feitelijk bekend is over aanvragen, toekenningen en uitvoerings-problemen bij de belangrijkste regelingen.

MaPrimeRénov’: aanvragen, toekenningen en vertraging

Voor MaPrimeRénov’ publiceert de Franse overheid periodiek cijfers over dossiers déposés (ingediend), dossiers engagés (budget gereserveerd) en dossiers accordés (administratief goedgekeurd). Deze begrippen worden in de praktijk vaak op één hoop gegooid, terwijl ze verschillende fases in het proces aanduiden.

Belangrijk is dat een “accordé” dossier niet automatisch betekent dat het bedrag al is uitbetaald.
Uitbetalingen volgen pas na uitvoering en controle, wat kan leiden tot aanzienlijke vertragingen tussen besluit en betaling. Onder meer rapportages van de ANAH en analyses in de Franse pers
wijzen erop dat achterstanden en herzieningen structureel onderdeel zijn van het systeem.

CEE / primes énergie: geen klassieke toekenning

Het systeem van Certificats d’Économies d’Énergie (CEE) werkt fundamenteel anders dan MaPrimeRénov’. Er is geen centrale subsidieaanvraag die wordt goed- of afgekeurd. In plaats daarvan gaat het om een verplichtingenstelsel voor energieleveranciers, die energiebesparing moeten aantonen via certificaten. Daardoor bestaan er geen officiële cijfers over “afwijzingen”. Problemen manifesteren zich vooral via commerciële voorwaarden, tijdige registratie of discussies achteraf over de geldigheid van dossiers. Dit verklaart waarom CEE in statistieken vaak soepel oogt, maar in de praktijk voor consumenten ondoorzichtig kan zijn.

Éco-PTZ: cijfers zeggen vooral iets over banken

Voor de éco-PTZ zijn cijfers beschikbaar over het aantal verstrekte leningen en het totale financieringsvolume. Deze cijfers worden onder meer gepubliceerd door overheidsinstanties
en financiële toezichthouders. Wat deze cijfers niet laten zien, is het aantal geweigerde aanvragen.
Een éco-PTZ is immers een lening: naast de technische voorwaarden spelen kredietwaardigheid en het beleid van individuele banken een doorslaggevende rol. Afwijzing is hier geen beleidsbesluit, maar een bancaire realiteit.

TVA à 5,5%: zichtbaar bij controle, niet bij aanvraag

Het verlaagde btw-tarief van 5,5% kent geen aanvraagprocedure en dus ook geen toekennings-statistieken. De regeling wordt toegepast op het moment van facturatie. Fouten komen doorgaans pas aan het licht bij fiscale controles, bijvoorbeeld wanneer de aard van de werken, de ouderdom van de woning of de verklaringen niet blijken te kloppen. Het ontbreken van cijfers betekent hier niet dat er geen risico’s zijn, maar dat die risico’s pas achteraf zichtbaar worden.

Lokale subsidies: fragmentatie als structureel gegeven

Voor lokale en regionale subsidies bestaat geen nationale databank met uniforme cijfers over aanvragen en toekenningen. Regelingen verschillen per regio, departement en gemeente, en worden vaak aangepast aan lokale budgetten en prioriteiten.

Dat er weinig cijfers beschikbaar zijn, is op zichzelf een belangrijk gegeven. Het onderstreept waarom lokale loketten en begeleiding een cruciale rol spelen bij het benutten van deze aanvullende steun.

Wat deze cijfers gezamenlijk laten zien

Over alle regelingen heen laten de beschikbare gegevens een consistent beeld zien: problemen ontstaan zelden door expliciete afwijzing, maar veel vaker door onvolledige dossiers, verkeerde timing of misinterpretatie van voorwaarden. Dat verklaart waarom officiële begeleiding, met name via France Rénov’, in evaluaties en journalistieke analyses wordt gezien als een factor die de kans op een soepel verloop vergroot — niet omdat regels soepeler worden, maar omdat fouten eerder worden voorkomen.