Het lijkt een onmogelijke rekensom: de Fransen roken meer, drinken meer en bewegen aanzienlijk minder dan Nederlanders. Toch leven ze gemiddeld ruim een jaar langer. Recente data van de OECD (2025) en de INSEE laten zien dat de verklaring niet in clichés ligt, maar in de kwaliteit van voeding en de inrichting van het zorgsysteem.
De Cijfers: Frankrijk vs. Nederland (2024/2025)
| Indicator | Frankrijk | Nederland |
|---|---|---|
| Levensverwachting bij geboorte | 83,0 jaar | 81,9 jaar |
| Dagelijks roken (% van 15+) | 23,1% | 13,2% |
| Alcohol (liter pure alcohol p.c.) | 10,4 | 7,8 |
| Onvoldoende beweging (volwassenen) | 27% | 11% |
| Aandeel ultra-bewerkt voedsel (UPF) | ~33% | >50% |
| Zorguitgaven (% BBP) | 11,5% | 10,0% |
1. De Kwaliteit van Calorieën (UPF)
Hoewel Nederlanders actiever zijn, verliezen we de strijd in de supermarkt. Het grootste verschil zit in de bewerkingsgraad van voeding. In Nederland komt meer dan de helft van de calorieën uit ultra-bewerkt voedsel (UPF). In Frankrijk ligt dit percentage significant lager. De Franse eetcultuur is nog steeds gestoeld op onbewerkte basisproducten en een strikte maaltijdstructuur, wat een directe beschermende factor is tegen metabole ziekten.
2. Regionale verschillen: het zuiden trekt het gemiddelde
De nationale cijfers maskeren grote interne verschillen. In het industriële Noorden (Hauts-de-France) is de levensverwachting vergelijkbaar met of zelfs lager dan in Nederland. De winst wordt geboekt in het Zuiden en de regio Parijs. In het zuiden compenseert het mediterrane patroon (olijfolie, verse groenten en fruit) de negatieve effecten van roken en alcohol, waardoor de cardiovasculaire sterfte tot de laagste van Europa behoort.
3. Médecin traitant versus de poortwachter
Het zorgsysteem speelt een cruciale rol. In Nederland is de huisarts een strikte poortwachter; toegang tot een specialist is zonder verwijzing lastig. Dit is kostenefficiënt, maar soms afwachtend.
In Frankrijk fungeert de médecin traitant meer als coördinator. De drempel naar een specialist (cardioloog, gynaecoloog) is lager. Fransen maken vaker gebruik van directe specialistische zorg en periodieke screenings. Deze hogere ‘medicalisering’ zorgt voor een snellere detectie van chronische aandoeningen, wat de levensverwachting op hogere leeftijd verlengt.
Wat betekent dit voor u in Frankrijk?
Gezondheidswinst in Frankrijk is geen automatisme, maar een resultaat van levensstijlkeuzes. U profiteert het meest door:
- Mijd UPF: Gebruik de lokale markten en koop onbewerkte producten.
- Preventief specialisme: Gebruik de laagdrempelige toegang tot specialisten voor tijdige controles.
- Zuidelijk Dieet: Adopteer de focus op gezonde vetten en verse ingrediënten, ook als u in het noorden woont.
Bronnen & Onderbouwing:
- OECD Health at a Glance 2025 – Internationale zorg- en leefstijldata.
- INSEE Statistiques de mortalité 2024 – Regionale cijfers over levensverwachting.
- NutriNet-Santé Study – Onderzoek naar de impact van ultra-bewerkt voedsel (UPF).