Levenseinde in Frankrijk: Wilsverklaring en de Medische Realiteit
⚡ ACTUEEL (22-01-2026): De Franse Senaat heeft gisteravond Artikel 4 van het nieuwe wetsvoorstel (“aide à mourir”) verworpen. Hiermee is de geplande versoepeling van de euthanasiewetgeving voorlopig geblokkeerd. De rechtse meerderheid in de Senaat heeft het wetsvoorstel “van zijn inhoud ontdaan” (Le Monde, 22-01-2026). De wet Claeys-Leonetti uit 2016 blijft onverkort de enige juridische basis.
Sceptische Analyse: In Frankrijk is sterven geen recht op zelfbeschikking, maar een medisch proces onder beheer van de staat. Terwijl Nederlanders autonomie verwachten, stuiten zij in Frankrijk op de ‘medische muur’ van het paternalisme. Zonder waterdicht dossier en een getrainde vertrouwenspersoon verliest u elke regie zodra u de drempel van een Franse kliniek overschrijdt.
1. Regionale Ongelijkheid: De Postcode-Checker
Uw toegang tot palliatieve zorg is in Frankrijk geografisch bepaald. De Cour des Comptes (01-2026) waarschuwt dat in ruim 20 departementen de zorg nagenoeg nihil is. Controleer hier of uw departement een “palliatieve woestijn” is.
Controleer uw Departement
2. Directives Anticipées: De Juridische Wilsverklaring
Een wilsverklaring in Frankrijk is alleen effectief als deze de taal van de Franse wet spreekt. Gebruik het officiële Franse blok voor uw arts. Het Nederlandse blok is uitsluitend voor uw eigen begrip.
Officieel Frans (Kopieer dit)
DIRECTIVES ANTICIPÉES
(Art. L. 1111-11 CSP)
À l'attention du médecin traitant :
Si je suis en phase terminale d'une affection grave et incurable :
1. Je demande l'arrêt de toute "obstination déraisonnable".
2. Je demande une sédation profonde et continue jusqu'à mon décès si mon agonie est douloureuse.
3. Je refuse toute réanimation et nutrition artificielle.
Fait à : ............................
Le : ................................
Signature :
Nederlandse Vertaling (Controle)
WILSVERKLARING
(Ter verificatie)
Ter attentie van de behandelend arts:
Indien ik terminaal ben of lijd aan een ongeneeslijke aandoening:
1. Verzoek ik om stopzetting van elke vorm van overbehandeling.
2. Verzoek ik om diepe en voortdurende sedatie tot aan het overlijden bij ernstig lijden.
3. Weiger ik reanimatie en kunstmatige voeding.
Gedaan te: ..........................
Op: .................................
Handtekening:
3. Registratie: Mon Espace Santé
Verplichting: Sinds 2025 is de app Mon Espace Santé (het digitale DMP) de enige betrouwbare bron voor spoedartsen.
- Scan uw ondertekende Franse verklaring.
- Upload deze via monespacesante.fr onder de categorie ‘Directives Anticipées’.
- Activeer de ‘Accès en cas d’urgence’ instelling.
4. De Brief aan de Huisarts
Uw médecin traitant moet de verklaring formeel erkennen om ‘obstinate’ behandeling te voorkomen.
Brief aan Arts (FR)
Objet : Enregistrement de mes directives anticipées
Docteur,
Veuillez trouver ci-joint mes directives anticipées (Art. L. 1111-11 CSP). Je vous demande de les intégrer formellement à mon dossier médical et d'en tenir compte en cas d'incapacité de ma part à m'exprimer.
Signature : .........................
5. De Vertrouwenspersoon: Uw Advocaat
Protocol voor de Personne de Confiance
- Mandaat: Zorg dat de aanwijzing van de vertrouwenspersoon schriftelijk en gedateerd is.
- Confrontatie: De arts mag de wilsverklaring alleen negeren als deze ‘kennelijk ongepast’ is. De vertrouwenspersoon moet op dat moment eisen dat dit schriftelijk wordt gemotiveerd.
- Wetsartikel: Wijs de arts op Art. L. 1111-11: de wilsverklaring is bindend (contraignant).
- ADMD: Bij blokkades direct contact opnemen met de ADMD juridische hulplijn (01 48 00 04 92).