De navelstreng: uw relatie met de Nederlandse of Belgische overheid terwijl u in Frankrijk woont
Wie in Frankrijk woont, heeft niet één overheidsrelatie maar twee. De Fransman naast u heeft er één. Deze router bundelt de vier terreinen waar de band met uw thuisland blijft doorlopen — AOW/pensioen, belasting, zorg, en burgerlijke & politieke rechten — en wijst per terrein naar de juiste diepte-informatie.
Router, geen naslagwerk: de actuele tarieven (woonlandfactor, AOW-premies, box 3-percentages) staan in de diepte-artikelen en bij de officiële instanties, omdat die jaarlijks wijzigen. Deze pagina geeft de vaste structuur en de juiste route. Geen individueel fiscaal of juridisch advies.
Twee relaties, geen mindere positie
U heeft niet minder rechten dan een Fransman, maar een andere set: een Frankrijk-relatie (waar de andere drie artikelen over gaan) én een thuisland-relatie (dit artikel). Waar een grensoverschrijdend probleem ontstaat doordat een overheid — de Franse óf de Nederlandse/Belgische — EU-recht onjuist toepast, is er bovendien een route die de Fransman meestal mist: SOLVIT. Twee relaties betekent meer loketten, maar ook meer aanknopingspunten.
De vier terreinen — klik open wat op u van toepassing is
1) AOW & pensioen — de SVB blijft uw tegenpartij
Wat blijft doorlopen: uw AOW wordt naar Frankrijk uitbetaald — Nederland heeft met Frankrijk een verdrag, dus u ontvangt de volledige uitkering waar u recht op heeft. Aanvullend pensioen loopt via uw pensioenfonds; Franse pensioenrechten (Cnav/Agirc-Arrco) tellen apart.
De valkuil (belangrijk): uw AOW-opbouw stopt zodra u emigreert. U bouwt 2% per jaar op over 50 jaar; elk jaar in Frankrijk zonder verzekering is 2% minder AOW — het AOW-gat. U kunt dit alleen voorkomen met een vrijwillige verzekering bij de SVB, aan te vragen binnen één jaar na vertrek. Achteraf inhalen kan niet. De rechter heeft bevestigd dat de SVB u niet actief hoeft te waarschuwen; het is uw eigen verantwoordelijkheid.
Route bij problemen: een AOW-korting door het gat is geen SOLVIT-zaak — zo werkt het systeem nu eenmaal. Een coördinatiefout (bijvoorbeeld export die ten onrechte wordt geweigerd of gekort) kán dat wél zijn. Zuiver nationale geschillen: SVB-bezwaar of de Nationale ombudsman.
België (parallel): voor Belgen loopt het staatspensioen via de Federale Pensioendienst (SFPD), met eigen regels en termijnen — niet identiek aan de AOW-opbouw.
→ Diepte: Inkomen & AOW-opbouw bij emigratie | Officiëel: SVB — vrijwillige verzekering
2) Belasting — bezittingen in Nederland houden Nederland in beeld
De vaste regel: als u fiscaal inwoner van Frankrijk bent, belast het belastingverdrag Nederland–Frankrijk uw inkomen naar type. AOW en de meeste particuliere pensioenen: belast in Frankrijk (woonland). Overheidspensioen (bijvoorbeeld ABP): belast in Nederland. Nederlands vastgoed blijft in Nederland belast (situsregel); Frankrijk verrekent dat via een crédit d’impôt. Frans vastgoed valt onder de Franse IFI.
De valkuil: het verkeerde vakje op de Franse aangifte. Voor de meeste NL-pensioenen en AOW is dit vakje 1AM (geen crédit d’impôt), voor NL-vastgoed en NL-salaris juist wel crédit d’impôt (lijn 8TK). De uitzondering ziet er hier bedrieglijk uit als de regel. Houd bovendien rekening met CSG/CRDS over kapitaalinkomsten.
Route bij problemen: een verdragskwestie of dubbele heffing is primair een zaak voor de Franse en Nederlandse fiscus onderling; SOLVIT alleen bij aantoonbare onjuiste toepassing van EU-recht met grensoverschrijdend element.
België (parallel): voor Belgen geldt het verdrag België–Frankrijk met eigen toewijzingsregels; Belgisch vastgoed wordt in België belast. Route via FOD Financiën.
→ Diepte: Belastinggids — per situatie (AOW/pensioen, vastgoed, non-résident, vermogen) | Officiëel: Belastingdienst (buitenlands belastingplichtige) + belastingverdrag NL–FR
3) Zorg — verdragsgerechtigd via het CAK, met een S1 naar de CPAM
De vaste route: gepensioneerden of uitkeringsgerechtigden met een Nederlands wettelijk pensioen worden verdragsgerechtigd: u meldt zich bij het CAK, krijgt een S1-formulier en schrijft zich daarmee in bij de Franse CPAM. Het CAK houdt een verdragsbijdrage in, getemperd door de woonlandfactor (het kostenverschil FR/NL). Wie een reële activiteit uitoefent (werk of micro-entreprise) valt juist via de Franse regels onder CPAM en betaalt géén CAK-bijdrage.
De valkuil: twee misvattingen. (1) Partners zijn sinds PUMa niet meer automatisch “meeverzekerd” — meerderjarigen zijn in beginsel individueel verzekerd. (2) Wie vertrekt zonder wettelijk pensioen (bijvoorbeeld met alleen lijfrente onder de AOW-leeftijd) wordt niet verdragsgerechtigd en moet de zorgroute anders regelen. “We zien wel” is hier geen onschuldige houding: zorg dat er geen gat zit tussen het Nederlandse en Franse systeem.
Route bij problemen: weigering of vertraging die verband houdt met de EU-coördinatie van zorg (S1, EHIC) kan een SOLVIT-zaak zijn. Puur Franse uitvoering (CPAM-dossier, carte Vitale) volgt de Franse route.
België (parallel): Belgische gepensioneerden lopen via hun ziekenfonds en eveneens een S1; instanties en bijdragen verschillen.
→ Diepte: Zorgroute CAK → S1 → CPAM | Ondernemers: CAK vs CPAM bij micro-entreprise | Officiëel: CAK (wonen in het buitenland)
4) Burgerlijke & politieke band — stemrecht, DigiD, uitschrijving
Stemrecht: als Nederlander in het buitenland stemt u voor de Tweede Kamer, het Europees Parlement en — sinds 2023 — het kiescollege niet-ingezetenen (dat de Eerste Kamer mee bepaalt). Níet voor gemeenteraad, Provinciale Staten of waterschappen. U registreert zich eenmalig als kiezer buiten Nederland via de gemeente Den Haag; die registratie is tegenwoordig permanent.
DigiD & BRP: regel uw DigiD (inclusief app en identiteitscheck) vóór vertrek — na emigratie blijft die nodig voor Belastingdienst, SVB, pensioen en zorg. Bij verblijf langer dan acht maanden geldt de uitschrijvingsplicht uit de BRP; een briefadres is géén standaardoplossing om formeel ingeschreven te blijven.
België (parallel — let op verschil): Belgen in het buitenland kunnen zich inschrijven om aan de federale verkiezingen deel te nemen; anders dan in Nederland kent België een opkomstplicht. Route via de Belgische ambassade/consulaat.
→ Diepte: DigiD, BRP-uitschrijving & briefadres | Officiëel: NederlandWereldwijd — stemmen | Registreren (Den Haag)
Wanneer wordt een thuisland-probleem een SOLVIT-zaak?
SOLVIT is het scharnier tussen uw twee overheidsrelaties. Het bemiddelt gratis wanneer een overheidsinstantie — Frans of Nederlands/Belgisch — EU-recht onjuist toepast in een grensoverschrijdende situatie. Dat grensoverschrijdende element brengt u als geemigreerde per definitie mee. Wél SOLVIT: coördinatiefouten rond pensioenexport, S1/zorg, gezinsbijslag, erkenning van EU-documenten of diploma’s. Niet SOLVIT: het AOW-gat (zo werkt het systeem), zuiver nationale geschillen, zaken die al bij de rechter liggen, of conflicten met bedrijven. Voor die laatste: de nationale route (SVB-bezwaar, Nationale ombudsman, Franse bezwaarprocedure).
Deeplink-overzicht (routing)
AOW/pensioen → /u-wilt-in-frankrijk-gaan-wonen/ (sectie inkomen/AOW) + SVB.nl. Diepte-artikel wordt zomer 2026 herzien; link blijft geldig.
Fiscaal → /belastingaangifte-2026-voor-het-jaar-2025/ (situatie-tegels) + Belastingdienst/verdrag. Sterkste diepte-artikel; jaarlijkse update-cyclus loopt al.
Zorg → /u-wilt-in-frankrijk-gaan-wonen/ (zorgroute) + /eigen-baas-entrepreneur-in-frankrijk/ (CAK vs CPAM) + CAK.nl.
Burgerlijk/politiek → /u-wilt-in-frankrijk-gaan-wonen/ (DigiD/BRP) + NederlandWereldwijd/Den Haag.
Remigratie (spiegelrichting) → /terugkeren-naar-nederland/.
Aanbeveling: voeg in de diepte-artikelen in-page ankers toe (bijv. #aow, #zorgroute, #vastgoed), zodat deze router rechtstreeks naar het juiste hoofdstuk springt in plaats van naar de paginatop. De exacte anker-ID’s moeten tegen de live Divi-pagina worden bevestigd.
De rode draad
Of het nu de Franse balie is of de Nederlandse SVB: structureer uw zaak als een dossier, niet als een verhaal. Tijdlijn, instantie, de regel waarop u zich beroept, en concreet wat u verwacht. Dat werkt aan het Franse loket (hoge onzekerheidsvermijding), bij de keuze van het juiste niveau (de bestuurslagen), én bij de EU-nooduitgang (SOLVIT vraagt letterlijk hetzelfde). Twee overheidsrelaties, één werkwijze.
Meer ervaringen van leden: op Nederlanders.fr worden praktische ervaringen met emigratie, instanties en de thuisland-band regelmatig gedeeld. Bekijk berichten over Migratie op Nederlanders.fr.
Het vierluik
Waár in Frankrijk? → De architectuur van de Franse macht
Waaróm voelt het zo? → Bestuurscultuur FR / NL / BE
Wat als ik vastzit? → SOLVIT (het scharnier)
De band met thuis → dit artikel (NL/BE-overheid)
Waaróm voelt het zo? → Bestuurscultuur FR / NL / BE
Wat als ik vastzit? → SOLVIT (het scharnier)
De band met thuis → dit artikel (NL/BE-overheid)
Bronnen
AOW-export en -opbouw / vrijwillige verzekering: SVB en Rijksoverheid, geraadpleegd juli 2026.
Belasting: belastingverdrag Nederland–Frankrijk; Infofrankrijk Belastinggids 2026 (situatie-tegels, geactualiseerd mei 2026).
Zorg: CAK (verdragsgerechtigde / S1); PUMa-regels; Infofrankrijk zorgroute (geraadpleegd april 2026).
Stemrecht buitenland: NederlandWereldwijd, gemeente Den Haag, Kiesraad, geraadpleegd juli 2026 (Tweede Kamer + EP + kiescollege niet-ingezetenen).
SOLVIT: Europese Commissie.
Nog te verifiëren vóór detaillering: de Belgische specifieke regelingen (SFPD-pensioen, FOD Financiën, federaal stemrecht) zijn hier op routeringsniveau benoemd, niet tot op tarief geverifieerd.
Belasting: belastingverdrag Nederland–Frankrijk; Infofrankrijk Belastinggids 2026 (situatie-tegels, geactualiseerd mei 2026).
Zorg: CAK (verdragsgerechtigde / S1); PUMa-regels; Infofrankrijk zorgroute (geraadpleegd april 2026).
Stemrecht buitenland: NederlandWereldwijd, gemeente Den Haag, Kiesraad, geraadpleegd juli 2026 (Tweede Kamer + EP + kiescollege niet-ingezetenen).
SOLVIT: Europese Commissie.
Nog te verifiëren vóór detaillering: de Belgische specifieke regelingen (SFPD-pensioen, FOD Financiën, federaal stemrecht) zijn hier op routeringsniveau benoemd, niet tot op tarief geverifieerd.
Vierde deel van het vierluik over de overheid in Frankrijk. Algemene informatie, geen individueel fiscaal of juridisch advies; toets uw eigen situatie of vraag het Café Claude. Laatst geverifieerd: 12/07/2026. Voor Nederlanders en Vlamingen in Frankrijk.