Bretagne is niet de Provence, en de Pyreneeën zijn geen Île-de-France. Een moestuinkalender die generiek geldt voor heel Frankrijk bestaat niet: het land kent vijf duidelijk verschillende klimaatzones, en wat in Marseille al rijp is, moet boven 800 meter nog onder vlies. Deze interactieve jaarkalender geeft per maand én per klimaatzone aan wat er te zaaien, planten, oogsten en onderhouden is — gebaseerd op de oorspronkelijke moestuinserie van Infofrankrijk, doorontwikkeld met streekspecifieke kennis en bijgewerkte vakcodes.
Per maand vind je het werk uitgesplitst naar de oceanische zone (Bretagne, Normandië, Vendée), de gemengd-oceanische zone (Île-de-France, Centre, Loire-vallei), de continentale zone (Alsace, Lorraine, Bourgogne), de mediterrane zone (Provence, Languedoc, Roussillon, Corsica) en de bergzone (Alpen, Pyreneeën, Massif Central, Vosges, Jura). Plus voor elke maand vijf streekgebonden seizoensrecepten — Far breton in september, ratatouille in augustus, garbure béarnaise in november — omdat een moestuinkalender zonder kookkalender de helft van het verhaal mist.
Vijf klimaatzones, vijf kalenders
De Franse klimaatkaart kent grofweg vijf zones die elk hun eigen tuinier-ritme dicteren. De oceanische zone (Bretagne, Normandië, Pays de la Loire, Vendée) heeft milde winters, koele zomers en veel vocht — wat betekent dat mildiou (valse meeldauw) op tomaat en aardappel hier de grootste vijand is. De gemengd-oceanische zone (Île-de-France, Centre-Val de Loire, de Loire-vallei) heeft een gematigder klimaat met meer zonzekerheid in de zomer en strengere wintervorst dan de Atlantische kust. De continentale zone (Alsace, Lorraine, Bourgogne, Franche-Comté) kent uitgesproken seizoenen met koude winters tot −15 °C en hete zomers — IJsheiligen (11–13 mei) is hier echt het laatste-vorstmoment.
De mediterrane zone (PACA, Languedoc-Roussillon, Corsica) loopt zes tot acht weken voor op het noorden: in januari zaait men hier al sla en schorseneren in de volle grond, en in juli is overleven van planten én tuinier de prioriteit door droogte en restricties d’eau. De bergzone (Alpen, Pyreneeën, Massif Central, Vosges, Jura boven circa 800 m) heeft een omgekeerde uitdaging: een korte groeitijd, late laatste vorst tot eind mei, en eerste nachtvorst alweer half september. Voor wie net is verhuisd naar Frankrijk is het identificeren van je zone de eerste stap — daarna pas wordt de moestuinkalender bruikbaar.
Twaalf maanden, twaalf werkprogramma’s
Elke maandpagina (klik in de kalender hierboven op een maand) toont per klimaatzone wat er gezaaid kan, wat geplant kan, wat geoogst wordt en welk onderhoud aandacht vraagt. Vakcodes als Saint-Jean (24 juni, einde aspergeseizoen), de Saints de Glace (11–13 mei, laatste-vorstgrens) en Toussaint (1 november, traditioneel begin van het opruimseizoen) zijn meegenomen, omdat de Franse tuinkalender erop draait. Latijnse namen staan erbij voor wie zijn zaden via Vilmorin, Kokopelli of Baumaux bestelt — zo voorkom je verwarring tussen chou pommé (sluitkool) en chou chinois (paksoi), of tussen haricots verts en haricots tarbais.
Streekrecepten per seizoen — wat groeit, dat eet je
Bij elke maand horen vijf seizoensrecepten, één per klimaatzone — niet omdat alleen Bretagne goed eet, maar omdat het moestuingoed van Bretagne (artisjokken Camus, coquilles Saint-Jacques) niet hetzelfde is als dat van de Provence (ratatouille, pissaladière) of de Pyreneeën (garbure, piperade). In totaal zestig recepten over het jaar, van Galette des Rois in januari tot de Coquilles Saint-Jacques bij réveillon in december. Streekgebonden — niet zomaar “Franse keuken”, maar de keuken die hoort bij wat in jouw zone op dat moment van het jaar uit de grond komt.
Print- en wandkalender (A3)
Wie de kalender liever op papier wil, kan de complete jaaroverzicht 2027 downloaden als A3-PDF — alle twaalf maanden in één oogopslag, geschikt om uit te printen en aan de keukenmuur of in de schuur op te hangen. Download de jaarkalender 2027 (A3-PDF).
Veelgestelde vragen
Wanneer mag ik in Frankrijk tomaten in de volle grond planten?
Voor de continentale en bergzone geldt de IJsheiligen-grens (11–13 mei) als veilig moment — niet eerder, want laat-vorst tot −3 °C is in Alsace en de Vogezen tot half mei gerapporteerd. In de oceanische zones (Bretagne, Loire) kan het vanaf half mei in beschutte ligging. In de mediterrane zone is uitplanten al vanaf eind april mogelijk, mits druppelirrigatie op orde is.
Tot wanneer mag ik in Frankrijk asperges steken?
Het Franse aspergeseizoen sluit traditioneel op Saint-Jean — 24 juni. Daarna laat je het loof staan om de plant zich te laten herstellen voor het volgend jaar. Vroeg starten kan: in Pertuis (Provence) staan groene asperges al half maart op de markt, in Alsace en Loire vanaf begin april.
Wanneer poot ik knoflook in Frankrijk?
In de mediterrane zone tussen half september en half oktober (voor oogst juni–juli). In de oceanische en continentale zones tussen eind oktober en eind november, vóór de eerste echte vorst. In de bergzone iets vroeger — begin oktober — zodat de bollen wortelen vóór de winterrust.
Welke klimaatzone hoort bij mijn departement?
Op de interactieve kaart in de kalender hierboven kun je klikken op je departement om je klimaatzone te zien. De vijf zones volgen grosso modo de wijngebieden: Bretagne en de westelijke Atlantische kust = oceanisch, de Loire-as = gemengd, Alsace en Bourgogne = continentaal, de mediterrane kust en het binnenland tot aan de Cévennes = mediterraan, en de hoger gelegen valleien (boven circa 800 m) = bergzone.
Hoe verschilt de moestuin in Bretagne van die in de Provence?
De grootste verschillen: in Bretagne is de groeiperiode korter en vochtiger (mildiou-druk hoog), in de Provence loopt het seizoen zes tot acht weken voor en is droogte het hoofdprobleem. Bretagne plant in juni nog jonge tomaten uit; de Provence oogst die al. Bretagne kent geen serieuze restricties d’eau; de Provence draait elke zomer op alerte renforcée of crise. En de gewassen zijn anders: artichaut Camus en moules in Bretagne, aubergine en watermeloen in de Provence.
Methodiek en bronnen
Deze kalender is gebaseerd op de oorspronkelijke moestuinserie van Infofrankrijk (2015), aangevuld met streekkennis, bijgewerkte vakcodes en seizoensrecepten uit de regionale Franse keuken. Juridische verwijzingen (restricties d’eau, plantafstanden, glyfosaat-verbod) zijn waar relevant gelinkt aan primaire bronnen op .gouv.fr en Légifrance. De interactieve kalender draait op een eigen platform (moestuin-fr.vercel.app) en wordt jaarlijks bijgewerkt.