Een rookgasafvoer is een veiligheidsinstallatie. Fouten in aanleg, materiaalkeuze, ventilatie, gebruik of onderhoud kunnen leiden tot brand, terugslag van rookgassen of koolmonoxidevergiftiging. Een algemeen artikel kan daarom nooit een inspectie van de concrete woning, het toestel en het volledige rookkanaal vervangen.
Dit dossier geeft geen universele kanaaldiameter, veiligheidsafstand tot houtwerk of goedkeuring voor een specifiek toestel. Zulke waarden zijn afhankelijk van het toegepaste systeem, de productdocumentatie, de constructie en de toepasselijke technische regels. Laat twijfelgevallen beoordelen door een aantoonbaar gekwalificeerde vakman.
Koolmonoxide is onzichtbaar, reukloos en niet-irriterend. In Frankrijk worden jaarlijks ongeveer 3.000 mensen onbedoeld door koolmonoxide vergiftigd en overlijden ongeveer honderd mensen. Tot de bekende bronnen behoren slecht onderhouden installaties en toestellen die op een rookkanaal zijn aangesloten.
Bron: Santé publique France, 14 november 2024 .1. Ramonage, onderhoud en inspectie zijn niet hetzelfde
Ramonage
De Code de la santé publique omschrijft ramonage als het rechtstreeks mechanisch reinigen van de binnenwand van het rookkanaal, zodat roet en afzettingen worden verwijderd en het kanaal over de volledige lengte vrij is. Ook de aansluitpijp of het aansluitkanaal valt daaronder.
Bron: Code de la santé publique, artikel R1331-70, van kracht sinds 1 oktober 2023 .Een poeder, blok of ander middel dat tijdens het stoken wordt gebruikt, voldoet op zichzelf niet aan de wettelijke omschrijving van mechanisch ramonage.
Onderhoud van het toestel
Het onderhoud van een gesloten haard, kachel, ketel of ander verbrandingstoestel is een afzonderlijke handeling. Afhankelijk van het toestel gelden eigen onderhoudsregels. Een ramonageattest bewijst dus niet automatisch dat het toestel zelf volledig is onderhouden of technisch geschikt is.
Technische inspectie
Artikel R1331-75 bepaalt dat het ramonageattest vermeldt welke kanalen zijn geveegd en onder meer bevestigt dat het kanaal over de volledige lengte vrij is. Het artikel verklaart niet dat dit attest tevens een volledige conformiteitsverklaring is voor onder meer dimensionering, materiaalkeuze, doorvoeren, brandafstanden of de geschiktheid van het toestel.
Bron: Code de la santé publique, artikel R1331-75, van kracht sinds 1 oktober 2023 .Een schoon en vrij kanaal kan nog steeds ongeschikt, beschadigd, verkeerd aangesloten of onveilig ten opzichte van brandbare bouwmaterialen zijn. Vraag bij twijfel expliciet om een technische beoordeling en niet uitsluitend om ramonage.
2. Technische veiligheid
Het kanaal moet geschikt zijn voor het beoogde gebruik
De nationale bouwregel voor rookkanalen van woningen verlangt dat de constructie voldoet aan de eisen van dichtheid, temperatuurbestendigheid, corrosiebestendigheid en thermische isolatie die bij het beoogde gebruik horen. Dit geldt zowel voor de kanaalelementen als voor de verbindingen tussen die elementen.
Bron: Arrêté du 22 octobre 1969, artikel 2, gecontroleerd 5 juli 2026 .Een oud gemetseld kanaal is daardoor niet zonder onderzoek geschikt te verklaren voor een moderne houtkachel, pelletkachel, gasinstallatie of ander toestel. Een verandering van toestel, vermogen of brandstof kan andere technische eisen meebrengen.
Geen algemene centimeterregel voor brandbare materialen
Dit dossier noemt bewust geen vaste afstand zoals 8 of 10 centimeter tussen ieder rookkanaal en houtwerk. De vereiste afstand kan afhangen van het kanaalsysteem, de temperatuurklasse, isolatie, productgegevens, de opbouw van de doorvoer en de toepasselijke technische regels.
Laat vooral verborgen doorgangen door houten vloeren, kapconstructies, plafonds en aftimmeringen inspecteren vóórdat zij worden gesloten of voordat een oud kanaal opnieuw wordt gebruikt.
Uitmonding bij natuurlijke trek
De hierna genoemde hoogteregel geldt voor rookkanalen met natuurlijke trek. De hoofdregel is dat de uitmonding minimaal 0,40 meter boven ieder bouwdeel ligt dat zich op minder dan 8 meter bevindt, behalve wanneer een klein bouwdeel geen risico op een overdrukzone veroorzaakt.
Voor een dakhelling van meer dan 15 graden bestaat een uitzondering: wanneer geen bouwdeel binnen 8 meter boven de nok uitsteekt en de uitmonding een antirefouleur heeft, mag de opening onder de voorwaarden van artikel 18 op nokhoogte liggen. Voor een dakterras of dakhelling van minder dan 15 graden noemt artikel 18 minimaal 1,20 meter boven het uittredepunt en minimaal 1 meter boven een acrotère die hoger is dan 0,20 meter.
Bron: Arrêté du 22 octobre 1969, artikel 18, gecontroleerd 5 juli 2026 .
Artikel 18 betreft natuurlijke trek. Moderne gesloten of mechanische systemen kunnen onder andere regels, productvoorschriften en installatievoorwaarden vallen. Trek daarom niet automatisch de 40-centimeterregel door naar ieder toestel.
Verslepingen bij natuurlijke trek
Voor een individueel kanaal met natuurlijke trek staat artikel 17 maximaal twee verslepingen toe. De hoek ten opzichte van verticaal is in beginsel maximaal 20 graden. Alleen bij een glad kanaal van minder dan vijf meter hoog mag de hoek groter zijn, maar nooit meer dan 45 graden.
Bron: Arrêté du 22 octobre 1969, artikel 17, gecontroleerd 5 juli 2026 .Overzicht per kacheltype: wat de wet regelt en wat niet
Onderstaande tabel vat per toesteltype samen welke verplichtingen uit de nationale regelgeving volgen en welke technische waarden — diameter, veiligheidsafstand, temperatuurklasse — uitsluitend uit de productdocumentatie, de systeemclassificatie en de technische regels voor het concrete systeem kunnen worden afgeleid. Voor die laatste categorie noemt dit dossier bewust geen getallen.
| Toesteltype | Onderhoud toestel | Kanaaleisen uit nationale regelgeving | Alleen via productdocumentatie en technische regels |
|---|---|---|---|
| Open haard | Vrijgesteld van de onderhoudsplicht, maar in goede en schone staat houden | Geschiktheid van het kanaal, uitmonding en verslepingen bij natuurlijke trek volgens het arrêté van 22 oktober 1969 | Doorsnede, veiligheidsafstanden, herstelmethode bij hergebruik van een oud kanaal |
| Houtkachel (bûches) | Jaarlijks door een gekwalificeerde vakman, met attest | Idem: arrêté van 22 oktober 1969 bij natuurlijke trek; gebruiksverbod na incident tot herstel en attest | Diameter, veiligheidsafstand tot brandbare materialen, temperatuurklasse, dimensionering van het volledige traject |
| Insert / foyer fermé | Jaarlijks door een gekwalificeerde vakman, met attest | Idem; het bestaande kanaal moet vóór hergebruik op geschiktheid worden beoordeeld | Noodzaak en uitvoering van tubage, doorsnede, aansluitwijze op het bestaande kanaal |
| Pelletkachel (niet-luchtdicht) | Jaarlijks door een gekwalificeerde vakman, met attest | Bij natuurlijke trek: arrêté van 22 oktober 1969 | Diameter, kanaalsysteem, condensaatbestendigheid, toevoer van verbrandingslucht |
| Pelletkachel (luchtdicht / étanche) | Jaarlijks door een gekwalificeerde vakman, met attest | De regels voor natuurlijke trek zijn niet automatisch van toepassing op dit gesloten systeem | Vrijwel alles: concentrisch kanaal, uitmondingsvariant en montage volgen uit de technische goedkeuring en handleiding van het systeem |
Ventilatie en onderdruk
Verbrandingslucht en rookgasafvoer moeten als één systeem worden bekeken. Een afzuigkap, mechanische ventilatie, afgesloten luchttoevoer of sterk luchtdichte renovatie kan de werking beïnvloeden. Rook in de kamer, wisselende trek of klachten bij bewoners zijn geen normale gebruiksverschijnselen maar redenen om het toestel uit te schakelen en de installatie te laten onderzoeken.
3. Tubage, diameter, luchttoevoer en een verklaring van non-conformité
Een verklaring van een ramoneur kan technisch juist zijn, maar termen als tubage visible, conduit à l’envers of arrivée d’air inexistante zijn zonder foto’s, maatvoering en identificatie van de gebruikte onderdelen niet nauwkeurig genoeg om de installatie op afstand te beoordelen. De eerste stap is daarom vaststellen over welk onderdeel de vakman spreekt.
Drie onderdelen die vaak door elkaar worden gehaald
Een tubage is een metalen binnenvoering die in een bestaand rookkanaal wordt aangebracht. Het bestaande gemetselde kanaal blijft onderdeel van het systeem en moet geschikt zijn om te worden getubeerd. De compatibiliteit, stabiliteit, bevestiging, ventilatie rond het tubage en dimensionering moeten worden beoordeeld. Bij sommige gecertificeerde tubagesystemen bepaalt de productdocumentatie dat een flexibel deel slechts beperkt uit het bestaande kanaal mag steken en uitsluitend voor de daarvoor bedoelde aansluiting. Dat is geen universele maatregel: de classificatie en montagehandleiding van het daadwerkelijk aanwezige systeem zijn beslissend.
Dit is de verbinding tussen de uitgang van de kachel en het eigenlijke rookkanaal of tubage. Dit onderdeel is niet hetzelfde als het tubage. In technische CSTB-documentatie voor verschillende systemen moet het aansluitkanaal in de ruimte van het toestel juist zichtbaar en bereikbaar blijven voor controle. De losse uitspraak “zichtbaar inox is verboden” kan dus niet worden beoordeeld voordat duidelijk is of het zichtbare deel een flexibel tubage, een star aansluitkanaal of een zelfstandig geïsoleerd rookkanaal is.
Een dubbelwandig geïsoleerd rookkanaal kan als zelfstandig rookkanaal worden gebruikt. Zo’n oplossing kan nodig zijn wanneer een bestaand kanaal ongeschikt is, wanneer de vereiste thermische eigenschappen niet aantoonbaar zijn of wanneer veilige doorvoeren en afstanden anders niet kunnen worden gerealiseerd. Dat betekent niet dat ieder bestaand tubage automatisch door een nieuw geïsoleerd kanaal moet worden vervangen.
Hoe moet een zichtbaar flexibel deel worden beoordeeld?
Een flexibel tubage is in beginsel een binnenvoering van een bestaand rookkanaal. Een zichtbaar flexibel gedeelte in de toestelruimte moet daarom specifiek worden onderzocht. Of de uitvoering is toegestaan, hangt af van de functie van dat gedeelte, de lengte, de aansluiting, de systeemclassificatie en de montagehandleiding. Een correct star conduit de raccordement kan juist zichtbaar en bereikbaar moeten blijven. Zonder identificatie en inspectie is geen betrouwbaar algemeen ja-of-nee-oordeel mogelijk. De ramoneur moet daarom aangeven:
- welk exact onderdeel volgens hem zichtbaar is;
- waar het bestaande gemetselde rookkanaal begint;
- welk merk, type en classificatie het metalen onderdeel heeft;
- of het onderdeel als tubage, aansluitkanaal of zelfstandig rookkanaal is toegepast;
- welke concrete montagebepaling volgens hem is overtreden;
- welke correctie noodzakelijk is en waarom.
Een offerte met alleen “tubage visible interdit” is onvoldoende om vast te stellen wat technisch verkeerd is. Vraag om foto’s waarop begin- en eindpunt, aansluiting, doorvoer, brandbare materialen en gemeten afstanden zijn aangegeven.
Welke kanaaldiameter is juist?
De diameter van een rookkanaal wordt niet uitsluitend bepaald door het maximale vermogen van de kachel. Relevant zijn onder meer de aansluiting van het toestel, nominaal vermogen, rookgastemperatuur en massastroom, kanaalhoogte, bochten, ruwheid, isolatie, trek en de voorschriften van het gebruikte systeem.
Een actuele productpagina van een fabrikant vermeldt de specificaties van de huidige uitvoering van een toestel. Dat bewijst niet welke specificaties golden voor een uitvoering die jaren eerder is geplaatst. Ook is een diameter op een oude factuur niet zonder meer vergelijkbaar met de maat op een productpagina: het kan gaan om een nominale productmaat, binnenmaat, buitenmaat of een andere systeemreferentie.
Uit alleen een maximaal vermogen en een diameter op een factuur kan niet worden afgeleid dat het kanaal correct of incorrect is. Nodig zijn ten minste het typeplaatje, de handleiding van de exacte toestelversie, de identificatie van het kanaalsysteem, de werkelijke binnenmaat en een berekening of gemotiveerde beoordeling van het volledige traject.
Een geïsoleerd kanaal van een specifieke diameter “is verplicht”
Zo’n conclusie kan correct zijn voor een concrete installatie, maar moet worden onderbouwd. Vraag de vakman waarop precies de diameter en de noodzaak van een geïsoleerd kanaal zijn gebaseerd: de toestelhandleiding, een berekening, de classificatie van het gekozen systeem, de toestand van het bestaande kanaal of de niet te respecteren afstand tot brandbare materialen.
De geschiktheid van het bestaande kanaal, de compatibiliteit met het toestel en de dimensionering moeten voor de concrete installatie worden beoordeeld. De enkele beschikbaarheid van een systeem in een bepaalde diameter is geen bewijs dat die maat in iedere woning de juiste of verplichte oplossing is.
Bron: CSTB – toepassingsgebied NF DTU 24.1.Ontbrekende arrivée d’air
Iedere verbranding verbruikt lucht. De noodzakelijke luchttoevoer kan via de ruimte of, bij daarvoor ontworpen toestellen, via een rechtstreekse aansluiting op buitenlucht worden gerealiseerd. De uitvoering hangt af van het toestel, de woning, ventilatiesystemen en de toepasselijke installatievoorschriften.
Niet ieder toestel heeft een aansluiting voor directe buitenlucht. Dat betekent niet dat de woning geen toevoer van verbrandingslucht nodig heeft. Het kan juist betekenen dat voldoende permanente luchttoevoer naar de ruimte moet worden aangetoond. Een VMC, krachtige afzuigkap, luchtdichte ramen of afgesloten roosters kunnen de drukverhouding nadelig beïnvloeden.
Vraag waar de luchtopening volgens de vakman moet komen, welke vrije doorlaat nodig is, of de opening rechtstreeks naar buiten moet voeren en op welke toestel- of installatiebepaling dit is gebaseerd. Neem geen willekeurige roostermaat uit een internetdiscussie over.
Een conduit de raccordement dat “à l’envers” is gemonteerd
Metalen kanaaldelen kunnen een voorgeschreven montagerichting en verbindingswijze hebben. De juiste richting is productafhankelijk en moet uit de markering en montagehandleiding van het werkelijk aanwezige systeem blijken. De enkele mededeling “à l’envers” is daarom pas controleerbaar wanneer merk, type, verbinding en voorgeschreven montagerichting zijn vastgelegd.
Bron: CSTB – toepassingsgebied NF DTU 24.1; aanvullend is de montagehandleiding van het werkelijk gebruikte product nodig.“De laatste intervenant is verantwoordelijk voor de gehele installatie”
In de geraadpleegde officiële bronnen is geen algemene wettelijke regel gevonden waaruit volgt dat de laatste vakman die een installatie bezoekt automatisch verantwoordelijk wordt voor de volledige bestaande installatie. Deze bewering mag daarom niet als algemene Franse wet worden gepresenteerd.
Een ramoneur moet wel beroepsmatig gekwalificeerd zijn, een correct attest afgeven en kan aansprakelijkheid dragen voor zijn eigen werkzaamheden en verklaringen. Een ramoneur-fumiste die bouwwerkzaamheden uitvoert moet volgens Service-Public bovendien over de toepasselijke verzekering beschikken. Het is begrijpelijk en professioneel verdedigbaar dat een vakman weigert werk uit te voeren of een attest af te geven wanneer hij meent dat hij de handeling niet veilig of correct kan verrichten. Dat is iets anders dan automatische verantwoordelijkheid voor alles wat eerder door anderen is gebouwd.
Bron: Entreprendre.Service-Public – Ramoneur: voorwaarden voor toegang en beroepsuitoefening.Een oudere installatie tegenover de normen van vandaag
Een installatie is niet uitsluitend “niet conform” omdat een NF DTU later is herzien. AFNOR presenteert normen als in beginsel vrijwillige technische referenties; NF DTU’s bevatten standaard technische bepalingen voor bouwwerkzaamheden en worden in de praktijk gebruikt als uitdrukking van de regels van goed vakmanschap. Voor een oudere installatie moet worden vastgesteld welke teksten, productvoorschriften en contractuele eisen bij de uitvoering golden en welke werkzaamheden later zijn verricht.
Daar staat tegenover dat de huidige onderhouds- en ramonageverplichtingen wel nu gelden. Ook mag een installatie niet worden gebruikt wanneer concrete gebreken een brand- of vergiftigingsrisico veroorzaken. Bij nieuwe herstel- of vervangingswerkzaamheden moeten de daarvoor geldende actuele regels, productvoorschriften en veiligheidsvoorwaarden worden toegepast.
Bronnen: AFNOR – normen als vrijwillige referenties en CSTB – functie van NF DTU’s voor bouwwerkzaamheden.Wordt een niet-conforme schoorsteen automatisch in het DDT vermeld?
Nee. Het wettelijke dossier de diagnostic technique bij verkoop bevat een vastgestelde lijst van diagnoses. Een algemene conformiteitskeuring van een houtkachel, schoorsteen of rookgasafvoer staat niet als zelfstandige verplichte diagnose in die lijst. Een koper mag daarom niet aannemen dat afwezigheid van een opmerking in het DDT bewijst dat de rookgasinstallatie veilig of conform is.
Bronnen: Code de la construction et de l’habitation, artikel L271-4 en Service-Public – verplichte vastgoeddiagnoses bij verkoop.Mag een eigenaar zelf een tubage of rookkanaal installeren?
In de geraadpleegde officiële bronnen is geen algemene bepaling gevonden die een particuliere eigenaar categorisch verbiedt om in zijn eigen woning zelf installatiewerk uit te voeren. Dat betekent niet dat zelfbouw verstandig, verzekerbaar of eenvoudig aantoonbaar conform is. Alle technische en veiligheidseisen blijven gelden en verborgen fouten kunnen dodelijke gevolgen hebben.
Bij uitvoering door een professioneel ramoneur-fumiste kan vooraf naar kwalificatie, productkennis en de relevante aansprakelijkheids- en decennaleverzekering worden gevraagd. Bij zelfbouw ontbreken die professionele factuur en verzekeringsdekking. Wie een door hemzelf gebouwd of ingrijpend verbouwd werk later verkoopt, kan bovendien afhankelijk van de aard van het werk als constructeur worden aangemerkt en tegenover de koper aansprakelijk zijn.
Bronnen: Entreprendre.Service-Public – beroepskwalificatie en verzekering ramoneur-fumiste, Code civil, artikel 1792-1 en Service-Public – garantie décennale van constructeurs.Vanwege brand, koolmonoxide, verborgen doorvoeren en aansprakelijkheid geeft dit dossier geen stapsgewijze instructie voor het zelf installeren van een tubage. Laat ten minste ontwerp, materiaalkeuze, dimensionering, doorvoeren, montage en ingebruikname door een aantoonbaar deskundige partij beoordelen.
Welke informatie moet een bruikbaar non-conformiteitsrapport bevatten?
- merk, type en serienummer van ieder toestel;
- identificatie en classificatie van ieder kanaalonderdeel;
- foto’s met exacte locatie van ieder geconstateerd gebrek;
- gemeten afstanden tot hout en andere brandbare materialen;
- begin- en eindpunt van tubage, aansluitkanaal en bestaand rookkanaal;
- werkelijke diameters en kanaalhoogte;
- richting en verbinding van de kanaalelementen;
- beoordeling van de toevoer van verbrandingslucht;
- de concrete technische of wettelijke referentie per gebrek;
- of onmiddellijk gebruiksverbod wordt geadviseerd;
- de voorgestelde oplossing en waarom die oplossing noodzakelijk is.
Merci de préciser pour chaque non-conformité l’emplacement exact, la photo, la mesure constatée, l’élément concerné — tubage, conduit de raccordement ou conduit de fumée — ainsi que la référence technique ou réglementaire appliquée. Merci également d’indiquer pourquoi un conduit isolé de ce diamètre précis est nécessaire et quelle arrivée d’air doit être créée.
4. Nationale regels voor onderhoud en ramonage
De actuele landelijke basisregels staan in de artikelen R1331-66 tot en met R1331-78 van de Code de la santé publique. Zij gelden voor haarden, toestellen en kanalen in gebouwen en lokalen, ongeacht het gebruik daarvan.
Bron: Code de la santé publique, artikelen R1331-66 tot en met R1331-78, van kracht sinds 1 oktober 2023 .Individuele installaties: minimaal iedere twaalf maanden
Rookkanalen en aansluitpijpen van individuele installaties moeten minimaal iedere twaalf maanden worden geveegd. Lokale besluiten kunnen meerdere ramonages per jaar voorschrijven, waaronder één tijdens het stookseizoen.
Bronnen: Code de la santé publique, artikel R1331-71 en Service-Public, gecontroleerd 13 mei 2026 .Service-Public vermeldt dat in de meerderheid van de departementen twee ramonages per jaar worden geëist, waarvan één tijdens de gebruiksperiode. Dit is geen uniforme landelijke tweede verplichting: de voor de woning geldende lokale regel is beslissend.
Collectieve toestellen
Bij collectieve toestellen geldt in beginsel een ramonage ten minste iedere zes maanden, waaronder één keer tijdens het stookseizoen. Voor bepaalde uitsluitend gasgestookte collectieve installaties bevat artikel R1331-71 een uitzondering waarmee een termijn van twaalf maanden mogelijk is.
Bron: Code de la santé publique, artikel R1331-71 .Gekwalificeerde beroepsbeoefenaar
Ramonage en het wettelijk bedoelde onderhoud moeten worden uitgevoerd door een persoon die beroepsmatig gekwalificeerd is overeenkomstig de Code de l’artisanat. Zelf reinigen kan aanvullend nuttig zijn, maar vervangt de professionele handeling en het bijbehorende attest niet.
Bron: Code de la santé publique, artikel R1331-74 .Attest: vijftien werkdagen en minimaal twee jaar bewaren
Na iedere onderhouds- of ramonagehandeling moet binnen vijftien werkdagen een attest worden afgegeven. De opdrachtgever bewaart het attest minimaal twee jaar.
Bron: Code de la santé publique, artikel R1331-75 .- ramonage- en onderhoudsattesten;
- facturen van installatie en reparatie;
- productdocumentatie en toestelgegevens;
- foto’s van doorvoeren voordat deze worden afgedekt;
- inspectierapporten en camerabeelden;
- schriftelijke waarschuwingen of beperkingen van vakmensen.
Volledige periode van niet-gebruik
Voor individuele installaties waarop de jaarlijkse termijn van toepassing is, bepaalt artikel R1331-71 dat bij een volledige periode van niet-gebruik van minimaal twaalf maanden gedurende die periode geen ramonage nodig is. Vóór iedere nieuwe ingebruikname na die periode moet wel worden geveegd. Voor het toestelonderhoud bevat artikel R1331-68 een vergelijkbare regel.
Bronnen: Code de la santé publique, artikel R1331-71 en artikel R1331-68 .De uitzondering spreekt over volledige afwezigheid van gebruik. Een enkel vuur in de tussenliggende periode doorbreekt die feitelijke situatie.
Open haard
Een open haard op vaste brandstof is uitgezonderd van de onderhoudsplicht voor het toestel zelf, maar moet in goede staat en schoon worden gehouden. Het rookkanaal van de open haard blijft wel onder de periodieke ramonageplicht vallen.
Bron: Code de la santé publique, artikel R1331-66 .Mogelijke boete
Service-Public vermeldt dat het niet naleven van de ramonageverplichting kan leiden tot een boete van €450.
Bron: Service-Public, gecontroleerd 13 mei 2026 .5. Lokale regels, luchtkwaliteit en urbanisme
De landelijke termijn is slechts de basis. De mairie of préfecture kan een hogere ramonagefrequentie of lokale gebruiksbeperkingen opleggen. Service-Public adviseert voor de toepasselijke frequentie en beperkingen rechtstreeks de mairie of préfecture en hun websites te raadplegen.
Bron: Service-Public, gecontroleerd 13 mei 2026 .Pouvez-vous m’indiquer le règlement sanitaire ou l’arrêté préfectoral ou municipal actuellement applicable au ramonage des conduits de fumée dans cette commune ?
Vraag niet alleen om een mondeling antwoord, maar om de titel, datum en zo mogelijk de link of kopie van het actuele voorschrift.
Open haarden en luchtkwaliteit
Service-Public vermeldt dat bepaalde mairies en préfectures het gebruik van open haarden wegens luchtverontreiniging beperken of verbieden. In Île-de-France gelden aanvullende regels en kan het gebruik per gemeente verschillen. Controleer daarom steeds de concrete gemeente.
Wijziging van dak of gevel
Wanneer werkzaamheden het uiterlijk van de woning wijzigen, is volgens Service-Public een stedenbouwkundige toestemming nodig, doorgaans een déclaration préalable. Een nieuwe dakdoorvoer, verhoogde schoorsteen of zichtbaar buitenkanaal kan daaronder vallen. Bij een vervanging zonder wijziging van het uiterlijk kan de uitkomst anders zijn.
Bron: Service-Public – travaux extérieurs, geraadpleegd 5 juli 2026 .In een beschermd gebied kunnen aanvullende eisen gelden. Vraag de mairie vooraf welke procedure en welke stukken voor het concrete adres nodig zijn.
Copropriété
In een copropriété moet worden gecontroleerd of het règlement de copropriété het gebruik van een haard of kachel toestaat. Werk aan een afvoerkanaal of aan het uiterlijk van het gebouw kan bovendien voorafgaande toestemming van de copropriété vereisen.
Bronnen: Service-Public – gebruik van haard of kachel en Service-Public – travaux en copropriété .6. Wie moet onderhoud en ramonage organiseren?
Bij individuele haarden en toestellen worden onderhoud en ramonage uitgevoerd op initiatief van de bewoner, tenzij de huurovereenkomst anders bepaalt. Bij collectieve installaties ligt het initiatief bij de eigenaar, het syndicat des copropriétaires of, wanneer een overeenkomst dat bepaalt, de exploitant van het gebouw.
Bron: Code de la santé publique, artikel R1331-73 .Dat een huurder het periodieke ramonage moet organiseren, betekent niet automatisch dat hij verantwoordelijk is voor een ondeugdelijk, beschadigd of ongeschikt kanaal. Structurele gebreken en grote herstelwerkzaamheden moeten afzonderlijk worden beoordeeld.
Leg afspraken schriftelijk vast
- welk toestel mag worden gebruikt;
- welke brandstof is toegestaan;
- wie het ramonage en toestelonderhoud bestelt;
- welke lokale frequentie geldt;
- wie het attest ontvangt en bewaart;
- dat wijzigingen niet zonder schriftelijke toestemming plaatsvinden.
7. Na brand, ongeval of werkzaamheden
Na ieder ongeval, schadegeval — waaronder een schoorsteenbrand — of na werkzaamheden is het gebruik van het betrokken kanaal en de aangesloten toestellen verboden totdat zij zijn hersteld of vervangen. De opdrachtgever moet het systeem laten onderzoeken door een installateur of andere gekwalificeerde persoon, die een attest opstelt.
Bron: Code de la santé publique, artikel R1331-76 .De wet verlangt eerst onderzoek en herstel of vervanging. Een schoorsteenbrand kan verborgen delen van het kanaal en aangrenzende bouwdelen hebben beschadigd.
- Bel bij brand of blijvende rookontwikkeling 18 of 112.
- Breng bewoners, gasten en dieren naar buiten.
- Gebruik toestel en kanaal niet opnieuw.
- Meld het incident zonder uitstel bij de verzekeraar.
- Maak foto’s en bewaar resten en documenten, tenzij verwijdering direct nodig is om personen of het gebouw te beschermen.
- Laat het volledige kanaaltraject en de aangesloten toestellen onderzoeken.
- Wacht op herstel of vervanging en op het schriftelijke attest voordat opnieuw wordt gestookt.
8. Verzekering: geen automatische uitkomst
Artikel L113-1 van de Code des assurances bepaalt als uitgangspunt dat schade door toeval of door een fout van de verzekerde ten laste van de verzekeraar komt, behalve wanneer de polis een formele en beperkte uitsluiting bevat. Schade door een opzettelijke of bedrieglijke fout van de verzekerde is niet gedekt.
Bron: Code des assurances, artikel L113-1 .Het ontbreken van een ramonageattest leidt niet op grond van één algemene wettelijke regel automatisch tot volledige weigering van iedere brandschade. Omgekeerd kan ook niet worden gegarandeerd dat de verzekeraar uitkeert. De uitkomst hangt af van de polisvoorwaarden, de oorzaak van de schade, het bewijs, eventuele uitsluitingen en de concrete omstandigheden.
Het ontbreken van bewijs van onderhoud kan de positie van de verzekerde aanzienlijk verzwakken. Ook opmerkingen van een vakman over een defect, blokkade of gebruiksverbod kunnen zwaar wegen wanneer zij zijn genegeerd.
Bewaar daarom minimaal
- alle ramonage- en onderhoudsattesten;
- installatie-, herstel- en aankoopfacturen;
- technische documentatie van toestel en kanaal;
- foto’s van installatie en verborgen doorvoeren;
- rapporten na eerdere incidenten;
- schriftelijke waarschuwingen en hersteladviezen;
- de relevante polisvoorwaarden en wijzigingen daarvan.
Een attest met een voorbehoud, niet bereikbare kanaaldelen of een geconstateerd gebrek is geen blanco veiligheidsverklaring. Laat schriftelijk vastleggen welke herstelmaatregelen nodig zijn en gebruik het toestel niet wanneer de vakman dat afraadt.
9. Koolmonoxide: onmiddellijk handelen
Koolmonoxide ontstaat bij onvolledige verbranding van brandstoffen zoals gas, hout, kolen, stookolie, butaan en propaan. Het gas is onzichtbaar, reukloos en niet-irriterend.
Mogelijke verschijnselen zijn onder meer:
- hoofdpijn;
- misselijkheid;
- duizeligheid;
- ongebruikelijke vermoeidheid;
- verwardheid;
- vergelijkbare klachten bij meerdere personen of dieren.
Bij verdenking of een CO-alarm
- Open ramen en deuren.
- Schakel verbrandingstoestellen uit wanneer dit zonder gevaar kan.
- Laat iedereen het gebouw verlaten.
- Bel 15, 18 of 112; voor doven en slechthorenden 114.
- Ga niet terug naar binnen zonder toestemming van hulpdiensten.
Rookmelder en CO-melder hebben verschillende functies
Een rookmelder detecteert rook en geen koolmonoxide. Een afzonderlijke CO-melder kan als extra waarschuwing worden gebruikt, maar vervangt geen veilige installatie, ventilatie, onderhoud of ramonage. Dit dossier stelt geen algemene Franse wettelijke verplichting tot plaatsing van een CO-melder vast.
10. Gîtes, chambres d’hôtes en andere verhuur
Gasten kennen de installatie meestal niet. De eigenaar of exploitant moet daarom voorkomen dat zij een onduidelijk, defect of niet aantoonbaar veilig toestel gebruiken.
Rookmelder bij seizoens- en gemeubileerde verhuur
Voor seizoenswoningen en gemeubileerde verhuur legt artikel R142-3 de verantwoordelijkheid voor installatie, onderhoud en zo nodig vervanging van de rookmelder bij de eigenaar.
Bron: Code de la construction et de l’habitation, artikel R142-3, versie van kracht sinds 13 juni 2025 .Chambre d’hôtes: wettelijke capaciteitsgrens
Een chambre d’hôtes is beperkt tot maximaal vijf kamers en vijftien gelijktijdige gasten. Boven één van deze grenzen mag de benaming chambre d’hôtes niet worden gebruikt en gelden andere regels. Service-Public geeft aan dat bij overschrijding van de toegestane capaciteit de strengere ERP-regels voor onder meer brandveiligheid en toegankelijkheid moeten worden gevolgd.
Bron: Entreprendre.Service-Public, gecontroleerd 21 mei 2026 .Minimale beheermaatregelen
- laat toestel en kanaal vóór gebruik aantoonbaar beoordelen;
- volg de nationale én lokale ramonagefrequentie;
- bewaar attesten in het exploitatie- of woningdossier;
- controleer de rookmelder tussen verblijven door;
- geef duidelijke instructies voor brandstof en bediening;
- verbied afval, behandeld hout en andere ongeschikte brandstoffen;
- zorg dat ventilatieopeningen niet worden afgesloten;
- plaats noodnummers zichtbaar in de accommodatie;
- controleer of de verzekeringspolis de feitelijke verhuuractiviteit dekt;
- sluit een twijfelachtig toestel af voor gebruik door gasten.
Een huisregel of aansprakelijkheidsclausule maakt een ondeugdelijke installatie niet veilig en vervangt geen onderhoud of herstel.
11. Aankoop of heringebruikname van een woning
Behandel een bestaand rookkanaal niet als gebruiksklaar alleen omdat het zichtbaar aanwezig is of recent is geveegd. Het ramonageattest bevestigt niet de volledige technische geschiktheid van de installatie.
Het wettelijke dossier de diagnostic technique bij verkoop bevat geen algemene, afzonderlijke conformiteitsdiagnose voor een houtkachel of rookkanaal. Laat een installatie die u wilt gebruiken daarom afzonderlijk technisch beoordelen.
Laat vóór gebruik ten minste beoordelen
- welk toestel en welke brandstof bij het kanaal horen;
- of het kanaal over de volledige lengte toegankelijk en vrij is;
- of er scheuren, corrosie, teer, vocht of losse verbindingen zijn;
- of de doorsnede en opbouw passen bij het toestel;
- of ongebruikte aansluitingen veilig zijn afgesloten;
- of vloer-, wand- en dakdoorvoeren veilig zijn uitgevoerd;
- of brandbare constructiedelen voldoende zijn beschermd;
- of ventilatie en toevoer van verbrandingslucht toereikend zijn;
- of er aanwijzingen zijn voor een eerdere schoorsteenbrand;
- of na eerdere schade het wettelijk vereiste onderzoek is uitgevoerd;
- of urbanisme- of copropriététoestemming nodig is.
Een opdracht “ramonage” is niet hetzelfde als een technische inspectie. Vraag zo nodig afzonderlijk om beoordeling van het volledige systeem, inclusief verborgen trajecten, aansluitingen en geschiktheid voor het voorgenomen toestel.
12. Wanneer onmiddellijk stoppen met stoken?
Stop het gebruik en laat de installatie onderzoeken bij:
- rook, roet of verbrandingslucht in de kamer;
- terugslag bij het openen van het toestel;
- een CO-alarm of onverklaarde klachten bij bewoners;
- een hard loeiend of sterk afwijkend geluid in het kanaal;
- vonken of vlammen uit de schoorsteen;
- roodgloeiende of vervormde aansluitdelen;
- een sterke teer-, rook- of brandlucht;
- scheuren, losgeraakte delen of lekkend condensaat;
- een vermoedelijke verstopping of vogelnest;
- een schriftelijk voorbehoud of gebruiksverbod van een vakman.
Bij een schoorsteenbrand kan brand of hitte zich in een vloer-, wand- of dakconstructie voortzetten. Veronderstel niet dat het gevaar voorbij is zodra zichtbare vonken of vlammen verdwijnen.
13. Praktische checklist
Vóór het stookseizoen
- controleer het actuele lokale voorschrift;
- laat het vereiste ramonage uitvoeren;
- laat het toestel onderhouden wanneer dat verplicht of nodig is;
- controleer luchttoevoer en ventilatieopeningen;
- test de rookmelder en eventuele CO-melder;
- controleer brandstof, opslag en gebruiksinstructies;
- bewaar attesten digitaal én op papier;
- controleer relevante polisvoorwaarden.
Tijdens gebruik
- let op wijzigingen in trek, geur, rook en geluid;
- sluit ventilatieopeningen niet af;
- gebruik alleen de voorgeschreven brandstof;
- verbrand geen afval of behandeld hout;
- houd brandbare voorwerpen uit de gevarenzone;
- bewaar hete as in een geschikte onbrandbare houder;
- laat gasten alleen stoken na duidelijke instructie.
Na een incident of werkzaamheden
- staak ieder gebruik;
- waarschuw hulpdiensten wanneer gevaar bestaat;
- meld het incident bij de verzekeraar;
- documenteer de toestand;
- laat toestel en kanaal onderzoeken;
- laat noodzakelijke reparatie of vervanging uitvoeren;
- wacht op het vereiste attest vóór hergebruik.
Conclusie
Een ramonageattest is noodzakelijk bewijs van een uitgevoerde handeling, maar geen algemene goedkeuring van de volledige installatie. Veilige ingebruikname vraagt afzonderlijk aandacht voor:
- technische geschiktheid van toestel, kanaal en ventilatie;
- naleving van de nationale onderhouds- en ramonageplicht;
- naleving van lokale regels, urbanisme en copropriété;
- een volledig schriftelijk bewijsdossier.
Bij twijfel moet het toestel buiten gebruik blijven totdat een gekwalificeerde vakman de concrete installatie heeft onderzocht. Dat geldt des te sterker voor tweede woningen, oude huizen en accommodaties waarin huurders of gasten verblijven.
Officiële hoofdbronnen
- Code de la santé publique, artikelen R1331-66 tot en met R1331-78
- Service-Public – gebruik en ramonage van haard of kachel
- Arrêté du 22 octobre 1969 relatif aux conduits de fumée desservant des logements
- Code des assurances, artikel L113-1
- Code de la construction et de l’habitation, artikel R142-3
- Entreprendre.Service-Public – chambre d’hôtes
- Santé publique France – risico’s van koolmonoxide
- CSTB – toepassingsgebied NF DTU 24.1
- Entreprendre.Service-Public – beroep ramoneur-fumiste
- Service-Public – lijst verplichte vastgoeddiagnoses
- Code civil, artikel 1792-1 – verkoper die een werk heeft gebouwd of laten bouwen
Redactionele stand: 5 juli 2026. Lokale voorschriften, individuele polisvoorwaarden, productdocumentatie en de technische situatie van een woning moeten steeds afzonderlijk worden gecontroleerd. Een algemene publicatie vervangt geen technische inspectie van de concrete installatie.