Kies het juiste loket
De zomer van 2026 laat opnieuw zien wat natuurgeweld in Frankrijk aanricht: grote bosbranden in de Gironde, de Landes en de Var, met duizenden geëvacueerden en verwoeste hectares. En wie de winters ervoor meemaakte, kent ook de andere kant: ondergelopen dorpen, gescheurde muren door uitgedroogde kleigrond, modderstromen na noodweer. Iedereen met een Franse opstal- of inboedelverzekering betaalt sinds 1 januari 2025 fors mee aan het vangnet daarvoor — de verplichte natuurrampenopslag op de premie ging van 12 naar 20 procent. Des te belangrijker om te weten wat u voor dat geld terug mag verwachten als het misgaat.
Het Franse stelsel kent namelijk niet één, maar drie loketten, elk met eigen termijnen en spelregels. Veel gedupeerden — ook Franse — wachten na een bosbrand op een arrêté de catastrophe naturelle die nooit komt, of laten bij een overstroming de fatale termijn van dertig dagen verlopen. Wie het juiste loket kent, voorkomt precies die fouten. Bepaal daarom eerst welk van de drie sporen op uw schade van toepassing is.
De driesprong: welk regime geldt voor uw schade?
Brand — ook bosbrand
Brandschade is gewoon verzekerbaar en valt onder de brandgarantie van uw multirisque habitation. Er komt geen natuurramp-arrêté; u meldt rechtstreeks bij uw verzekeraar.
Storm, hagel, sneeuw
Gedekt door de verplichte garantie tempête, grêle, neige die aan elke brandverzekering vastzit. Ook hier: geen arrêté nodig, rechtstreeks melden bij de verzekeraar.
Natuurramp (CatNat)
Overstroming, modderstroom, bodemkrimp door droogte, aardbeving, terreinbeweging, zeeoverstroming, lawine. Vergoeding kan pas ná een arrêté de catastrophe naturelle in het Journal Officiel.
Een bosbrand is in Frankrijk juridisch géén catastrophe naturelle. Voor brandslachtoffers verschijnt er dus nooit een arrêté, hoe groot de ramp ook is; hun pad loopt volledig via de eigen brandverzekering. Wie op een arrêté wacht, laat intussen de meldtermijn van zijn contract verlopen.
Spoor 1 en 2 — brand, storm, hagel, sneeuw: rechtstreeks naar uw verzekeraar
De wet stelt de minimummeldtermijn op vijf werkdagen nadat u de schade heeft ontdekt (bij de meeste contracten is dit ook de feitelijke termijn; uw polis mag een langere termijn geven, nooit een kortere). Meld schriftelijk of via de app/klantomgeving van uw verzekeraar en bewaar het bewijs van melding.
Fotografeer en film alles vóór u opruimt, bewaar beschadigde spullen zo mogelijk, en verzamel aankoopbewijzen. Neem wel maatregelen om verdere schade te voorkomen (dekzeil op een kapot dak, water wegpompen) — dat is een contractuele plicht en de kosten ervan zijn doorgaans meeverzekerd. Bij storm of hagel kan de verzekeraar meteorologisch bewijs vragen; verwijs naar de openbare gegevens van Météo-France voor uw gemeente en de datum.
Dien een schadestaat in (état estimatif) met per post een omschrijving en bedrag. Boven bepaalde bedragen stuurt de verzekeraar een expert. De franchise en de vergoedingsgrenzen zijn hier die van uw eigen contract — anders dan bij spoor 3 gelden er geen wettelijke standaardbedragen. Controleer in uw polis of u vervangingswaarde (valeur à neuf) of dagwaarde (vétusté déduite) heeft.
Bij zeer grote bosbranden maakt de verzekeringssector soms aanvullende collectieve afspraken over soepele afhandeling — zoals na de grote branden in de Gironde. Dat zijn coulanceregelingen bovenop uw contract, geen vervanging van het CatNat-stelsel. Uw eigen melding bij uw eigen verzekeraar blijft altijd de basis.
Spoor 3 — de CatNat-procedure stap voor stap
Het natuurrampenstelsel (ingevoerd in 1982) dekt schade die particulier niet verzekerbaar is. De dekking zit automatisch in elk contract met een brand- of waterschadegarantie; u kunt hem niet weigeren en de verzekeraar evenmin. Maar de vergoeding kan pas stromen nadat de staat de ramp officieel heeft erkend.
Meld de schade direct bij uw verzekeraar, net als bij elk ander schadegeval. De officiële erkenning volgt later; uw melding kan en moet eerder. Meld de schade ook bij uw mairie: de gemeente moet de erkenningsaanvraag bij de prefectuur indienen, en zij doet dat op basis van de meldingen van inwoners.
De gemeente vraagt de erkenning aan, een interministeriële commissie beoordeelt het dossier en bij een positief besluit verschijnt een arrêté interministériel in het Journal Officiel met de erkende gemeenten, het verschijnsel en de periode. Op georisques.gouv.fr kunt u per gemeente alle gepubliceerde arrêtés opzoeken — ook uit het verleden, nuttig bij aankoop van een huis.
Vanaf de publicatie van het arrêté heeft u maximaal dertig dagen om uw (aanvullende) schadestaat bij de verzekeraar in te dienen, voor zover u dat nog niet deed. Dit is de termijn waarop de meeste dossiers stranden: het arrêté verschijnt soms maanden na de ramp, wanneer de aandacht al is verslapt. Houd het Journal Officiel of Géorisques dus in de gaten, of vraag uw verzekeraar u te informeren.
Sinds de hervorming van het stelsel (van kracht sinds 2023) gelden vaste termijnen: de verzekeraar laat binnen één maand weten hoe hij het dossier behandelt en of er een expertise komt; binnen één maand na ontvangst van uw schadestaat of van het definitieve expertiserapport volgt een vergoedingsvoorstel; na uw akkoord wordt binnen 21 dagen uitbetaald. Daarnaast heeft u recht op een voorschot binnen twee maanden en op volledige afwikkeling binnen drie maanden. Bij een onbewoonbaar geworden hoofdverblijf worden ook noodhuisvestingskosten vergoed.
De franchise is wettelijk vastgelegd en bij elke verzekeraar gelijk: € 380 voor woonhuizen en particuliere inboedel, en € 1.520 bij schade door droogte en het krimpen/zwellen van kleigrond (RGA). Voor bedrijfsmatige schade geldt 10% van de directe materiële schade met een minimum van € 1.140 (droogte: € 3.050). Uw verzekeraar mag deze franchise niet kwijtschelden of verhogen — met één uitzondering: in gemeenten zonder risicopreventieplan (PPRN) kan de franchise bij herhaalde erkenningen voor hetzelfde risico oplopen.
Scheuren door krimpende kleigrond zijn inmiddels de grootste schadepost van het hele stelsel en tegelijk de lastigste: de schade ontwikkelt zich langzaam en het causaal verband vergt vaak een expertise. Sinds eind 2021 geldt hiervoor een verlengde verjaringstermijn van vijf jaar (in plaats van twee) om tegen de verzekeraar op te treden. Documenteer scheurvorming vanaf de eerste dag met gedateerde foto’s.
Staat uw huis in een rode zone van een risicopreventieplan (PPRN) en is er gebouwd of verbouwd in strijd met dat plan, dan kan de vergoeding worden verlaagd of geweigerd. Ook het niet uitvoeren van door een PPRN voorgeschreven aanpassingen aan bestaande bebouwing (termijn: vijf jaar) kan de dekking kosten.
Wat u wél en niet moet doen — bij elk van de drie sporen
- Meteen melden bij uw verzekeraar, ongeacht het spoor — en bij een natuurramp óók bij de mairie.
- Alles fotograferen en filmen vóór het opruimen; beschadigde zaken en aankoopbewijzen bewaren.
- Noodmaatregelen nemen tegen verdere schade en de bonnetjes daarvan bewaren.
- Elke melding en elk stuk schriftelijk (of per e-mail met bevestiging) versturen en een kopie bewaren.
- Na een ramp het Journal Officiel of Géorisques volgen voor het arrêté van uw gemeente.
- Bij brand-, storm- of hagelschade wachten op een arrêté — dat komt er voor die schade niet.
- De 30-dagentermijn na publicatie van het arrêté laten verlopen.
- Definitief herstellen vóór de expertise zonder toestemming van de verzekeraar.
- Achterstallig onderhoud laten liggen: schade die (mede) door slecht onderhouden daken, goten of afwatering ontstaat, wordt geheel of gedeeltelijk afgewezen — bij elk spoor.
- Mondelinge toezeggingen van een expert of tussenpersoon als afspraak beschouwen.
Alle erkende natuurrampen per gemeente: georisques.gouv.fr. De officiële uitleg van het stelsel: service-public.fr (F3076) en economie.gouv.fr.
Bronnen en stand van zaken. Dit dossier is gebaseerd op de Code des assurances (art. L113-2, L125-1 e.v., A125-1 en A125-2, geraadpleegd via Légifrance), service-public.fr, economie.gouv.fr, budget.gouv.fr, de Caisse centrale de réassurance en France Assureurs; regelgeving zoals geldend in juli 2026. De genoemde bedragen en termijnen kunnen bij toekomstige hervormingen wijzigen. Dit artikel is algemene voorlichting, geen juridisch of verzekeringsadvies; leg uw concrete dossier voor aan uw verzekeraar, een courtier of een jurist.