De bouwvergunning: offertes en hun evaluatie

OFFERTES EN HUN EVALUATIE

1. Algemene toelichting over offertes van aannemers (devis professionnel)

Voor reparaties en onderhoud aan een woonhuis is in Frankrijk sinds 1 april 2017 een offerte verplicht, ongeacht het bedrag; de oude grens van 150 euro is vervallen. Ook bij verbouwingen is een schriftelijke offerte de norm en de basis van uw contract. Daarin moeten de volgende onderdelen zijn opgenomen (zie ook de voorbeeldoffertes die hieronder onder punt 2 en 3 te vinden zijn; en ik zou ook bij kleinere klussen of uitvoering door een vriend/bekende aan een beschrijving zoals onder 4.1 – 4.6 vasthouden):

1. datum; soms een devis- of referentienummer
2. naam en adres van de uitvoerder (le professionnel, l’artisan)
3. naam en adres van de klant, en voor zover afwijkend het adres van uitvoering van het werk
4. gedetailleerd overzicht, in hoeveelheden en geld, van te leveren werk, producten en/of materialen; dit overzicht wordt meestal met gebruikmaking van het volgende schema opgesteld:
   4.1 code, referentienummer of doorlopende nummering
   4.2 unité (de maateenheid, bijv. stuks, strekkende meter, m² of m³, kg)
   4.3 description des ouvrages resp. matériaux *)
   4.4 quantité (het aantal of de hoeveelheid)
   4.5 prix unitaire (prijs per eenheid zoals onder 4.2 aangegeven)
   4.6 montant hors taxes (bedrag zonder BTW, het product uit 4.4 en 4.5).
5. totaal te betalen som vóór en ná TVA (TVA = Taxe sur la Valeur Ajoutée = BTW. Het TVA-percentage wordt vermeld)
6. geldigheidsduur van de offerte
7. betalingscondities (voor details zie hieronder)
8. vermelding of de offerte gratis is of tegen (verrekenbare) kosten geleverd wordt.

*) ouvrages zijn de werkzaamheden zoals: metselen, graven, plaatsen etc.,
matériaux zijn bijv. pannen, balken, stopcontacten etc.
Let op: bijkomende kosten zoals verplaatsingskosten, aan- en afvoerkosten voor materiaal en puin, bijstellen van steigers en ander hulpmateriaal moeten hier (onder 4.3) ook opgevoerd zijn.

U moet steeds in gedachten houden dat het bij (5) om een forfaitair bedrag (dus een bindende aanneemsom) gaat!
Daarnaast is de professionnel of artisan verplicht tot information préalable du client wat betreft zijn tarieven (uurtarief TTC, regelingen aangaande tussentijdse betalingen, forfaitaire prijzen TTC van de aangeboden werkzaamheden, verplaatsingskosten, offertekosten, de bij acceptatie van de offerte te voldoen aanbetaling, etc.).
Deze informatie moet zichtbaar zijn opgehangen in de lokaliteit waar je als klant ontvangen wordt, dan wel schriftelijk worden aangeboden voorafgaande aan het opstellen van de offerte en liefst ook als bijlage bij de offerte.
Als er offertekosten worden berekend (hoogst ongebruikelijk) dan worden die doorgaans afgetrokken van de kosten van het werk na acceptatie van de offerte.

Vooral bij groot werk is het niet onverstandig er bij de artisan op aan te dringen dat hij tevens clausules in de offerte opneemt aangaande les délais d’exécution des travaux, les pénalités de retard en de modalités de règlement, dus het uitvoerings- of oplevertijdstip, boetes bij vertraging en de modaliteiten van de betaling.

Een offerte wordt in tweevoud aangeboden. Na ondertekening van het exemplaar voor de artisan met toevoeging van de woorden bon pour accord, of bon pour travaux is de deal definitief (controleer bij ondertekening of de geldigheidsduur inmiddels niet overschreden is). Vaak wordt dan direct om een aanbetaling gevraagd (un acompte). Een flink later te betalen bedrag houdt de artisan onder druk. Gebruikelijk zijn opsplitsingen van het type:
40% bij opdracht
40% bij begin of een nader te bepalen stadium van het werk
20% na voltooiing en acceptatie.
50/40/10% komt ook voor.

De artisan is gehouden aan de offerte (werkzaamheden en prijzen). Het gebeurt bij verbouwingswerkzaamheden echter vaak dat de aannemer tijdens het werk onvoorziene omstandigheden aantreft waardoor extra werk ontstaat. Extra werk en onvoorziene kosten dienen, zodra de noodzaak ervan duidelijk wordt, in overleg met de klant geregeld te worden en liefst schriftelijk worden vastgelegd. Heeft de artisan dat nagelaten dan heeft de klant het recht de betaling ervan te weigeren. Een bonafide artisan is ook bereid meer- en minderwerk op een redelijke manier met elkaar te verrekenen.

Opmerking van een vriend:
Als het gaat om reparatiewerk aan huis (bijvoorbeeld acute waterleidingschade) dan moet de artisan sinds 1 april 2017 vooraf een offerte geven. De vroegere ordre de réparation (bij geschatte kosten boven 150 euro) is afgeschaft; de offerte moet nu zelf de aard van de uit te voeren reparaties vermelden.
Laat je vooral niet in de luren leggen door een “SOS-klusser” die misbruik maakt van de situatie en tijdens de reparatie allerlei extra werk of apparatuur offreert dat niet strikt nodig is en vaak tegen een schandalig hoge prijs. Voor huis-aan-huisverkoop (le démarchage à domicile) geldt een herroepingstermijn van 14 dagen na ondertekening van het contract, en mag de verkoper in de eerste 7 dagen geen aanbetaling, cheque of betaling aannemen en geen dienst verrichten. Let op: spoedreparaties aan huis die u zelf hebt aangevraagd zijn daarvan uitgezonderd (service-public).

Hieronder volgen twee voorbeelden van offertes, met toelichting en commentaar.

2. Voorbeeldofferte 1: een dakrenovatie
Hier volgt ter illustratie een gestileerd devis. Gelukkig hanteren de meeste artisans in Frankrijk een standaard schema en standaard coderingen. In dit voorbeeld gaat het om dakwerkzaamheden, te weten het nieuw dekken van een dakvlak van ongeveer 12m hoog (in het schuine gemeten) en 16,5m breed waarbij het lichte houtwerk vernieuwd wordt (dus sporen, panlatten en contra-latting, les chevrons, lattage et contrelattage, niet de spanten/gebinten en gordingen, les fermes et les pannes).

Attentie:
De genoemde eenheidsprijzen PU in kolom E zijn ervaringswaarden van verschillende projecten en uit verschillende jaren; zij zijn niet als basis voor uw eigen calculatie bedoeld, en er zijn zeker niet alle werkzaamheden genoemd die in bepaalde gevallen uitgevoerd moeten worden.

Bijgewerkt op 27 oktober 2026, over de TVA in dit voorbeeld: het voorbeeld rekent met 5,5%. Dat verlaagde tarief geldt volgens de Franse belastingdienst alleen voor energiebesparende werkzaamheden, zoals thermische isolatie of een warmtepomp, aan een woning die langer dan twee jaar bestaat. Het gewoon vervangen van dakpannen valt in beginsel onder het tarief van 10% voor verbouwing, verbetering en onderhoud (impots.gouv.fr).

Toelichting:
(A) Code = hier is voor doorlopende nummering gekozen, maar het kan ook een werkcode zijn
(B) unité = meeteenheid (m, m², m³, stuks, kg etc. of manuren)
(C) description = omschrijving van de werkzaamheden, óf gescheiden in materiaal en manuren, óf zoals hier in één bedrag voor materiaal en het plaatsen ervan
(D) quantité = geleverde of verwerkte hoeveelheid
(E) P.U. = prix unitaire = prijs per eenheid
(F) montant HT = bedrag excl. BTW = (D) x (E)
Onder code 1 staat dus, dat 197m² pannen verwijderd worden tegen een prijs van 4,90 euro/m², en dat dit excl. BTW 965 euro kost.
Onder code 2 staat, dat 197m² hout, in dit geval dakbeschot en sporen verwijderd worden tegen een prijs van 5,90 euro/m², en dat dit excl. BTW 1162 euro kost.
De nieuwe sporen (onderdeel C3) hebben een afmeting van 75x100mm en worden per strekkende meter berekend, zie B3 (mL = mètres longueur = strekkende meter).
Bij het geïmpregneerde doek 4 zijn gemakshalve de bijbehorende latten (contralatten) in de m²-prijs verwerkt. Dito bij de pannen onder 5 de panlatten, die een afmeting van 30x45mm hebben. Het type pannen wordt hier overigens met leverancier (B+N) en diens catalogusnummer gespecificeerd! Het oppervlak van 197m² komt overal terug waar het om het hele dakoppervlak gaat (pannen verwijderen, geïmpregneerd doek 4, nieuw dekken 5).
De breedte van 16,5m (mL = mètres longueur = strekkende meter) is van toepassing op de nokvorsten 8 en de dakgoot 9.
De hoogte van 12m is te vinden onder 11 bij de rivages (2×12=24), de in de streek gebruikelijke metalen randafwerking (in plaats van randpannen of een dakveer).
Bij de dakgoot is develop.033 gespecificeerd. Dit betekent dat de goot een developpement (omtrek of uitslag) van 33cm heeft. In de gebruikelijke tabellenboekjes voor de bouw staat welke omtrek bij welke dakhoogte hoort.
De ventilatiepannen 6 (chatières de ventilation) en de glazen pannen 7 worden per stuks berekend (U = unité of PC = pièce), de twee schoorsteenbekledingen 10 net zo (anderen rekenen met de omtrek van de schoorstenen in ml = mètres de longueur = strekkende meter).

Kritische evaluatie:
U kunt ook bepaalde hoeveelheden kritisch nagaan. Het gaat hier om een dak van ongeveer 12m hoog en 16,5m breed, dit resulteert in een oppervlak van 12×16,5=198m², de in kolom D genoemde waarde van 197m² klopt dus. Voor het gekozen model pannen is een sporenafstand van max. 0,5m voorgeschreven, dat betekent dus op 16,5m breedte 16,5×2+1=34 sporen van elk 12m, totaal 34×12=408m. Reken daarbij 12 à 15% voor overlap en zaagverlies en u komt uit bij 457 à 469 strekkende meter; 460mL is dus goed berekend.
Bij het opgegeven oppervlak van de pannen is geen rekening gehouden met de ventilatiepannen #6, de glazen pannen #7 en de twee schoorstenen, op die plaatsen komen immers geen pannen. Bij ons werden deze pannen echter geleverd en als reserve voor nodige reparaties achtergelaten!
De steiger is met 90m² opgegeven. Dit betekent bij een breedte van 16,5m een hoogte van ongeveer 5,50m. De goot ligt op 5,05m hoogte, klopt dus.
Behalve de hier begrootte posten 12 en 13 echafaudage et évacuation des gravats, het stellen van de steiger en puinafvoer, kunt u bij bijkomstige kosten ook denken aan transport (déplacement), toezicht (supervision) of beschermings- en schoonmaakwerkzaamheden (protection temporaire des murs et fenêtres, nettoyage du …). De afwijkende benadering van deze kostenposten (óf in de prijzen verwerkt óf separaat begroot) maakt de vergelijking van offertes er soms niet makkelijker op.

3. Voorbeeldofferte 2: gevelrenovatie
In dit voorbeeld wordt de renovatie van een gevel aangeboden. De gevel zit onder een pleisterlaag, die zo hier en daar gerepareerd is en niet meer goed vastzit.

Toelichting op de werkzaamheden:

1. Pose échafaudage:
   Het stellen van de steiger. Deze wordt hier per strekkende meter berekend, mL = métre longueur. Grotere of hogere steigers worden meestal per vierkante meter berekend.
2. Décrepissage + lavage HP:
   afslaan van de specie en afwassen/afspuiten met de hogedrukspuit (HP=Haute Pression), vaak ook genoemd traitement au Kärcher, na het bekende merk van hogedrukspuiten
3. Protection fenêtres & portes:
   Beschermen of afdekken van ramen en deuren, hier gerekend in manuren
4. Souscouche sur pierre décrépie:
   hechtlaag op de van specie ontdane gevel
5. Finition talochée:
   afwerken met een per troffel aangebrachte laag
6. Totaal HT:
   totaalbedrag zonder belasting (HT=hors taxe)
7. TVA 7%
   TVA = taxe sur la valeur ajoutée = BTW. In dit voorbeeld uit 2013 gold voor een bestaand huis nog het lage percentage van 7%. Volgens de Franse belastingdienst (impots.gouv.fr) is dat voor verbouwing, verbetering en onderhoud van een woning die langer dan twee jaar bestaat nu 10%, en 5,5% voor energierenovatie (zoals isolatie).
8. Montant TTC
   totaalbedrag incl. belasting. TTC = toutes taxes compris = inclusief belasting

9 en 10 alternativement: jointoyage à la main.
Als alternatief voor het opnieuw bepleisteren (4 en 5) heeft de metselaar ook het voegen aangeboden, omdat de eigenaren hierom gevraagd hadden.

Akkoordverklaring
Bon pour accord et exécution des travaux du devis
pour la somme de … … € ..

U moet het tweede exemplaar met het ingevulde bedrag, plaats, datum en uw handtekening aan de aannemer retourneren. Dat is de opdracht. De tekst kan vertaald worden als: Ik ga akkoord met de uitvoering van de werkzaamheden volgens deze aanbieding tegen het bedrag van … Het is gebruikelijk hier het bedrag in woorden met de hand geschreven te herhalen.

Opmerkingen, kritische evaluatie:

1. Het oppervlak van 90 m² komt terug bij alles wat met het oppervlak van de gevel te maken heeft.
2. Omdat de steiger 18 m lang is lijkt het om een hoogte van 5 m te gaan (18×5=90).
3. Hier zijn blijkbaar de oppervlaktes van ramen en deuren niet van het bruto oppervlak afgetrokken. Dat kan gerechtvaardigd zijn, omdat ook niets voor de meestal bewerkelijke raamnissen gerekend is.
4. Het blijkt dat het voegen van de kaal gemaakte gevel (9+10) ongeveer even duur is als het stucen in twee lagen (4+5).

Nogmaals:

• De in deze twee voorbeelden gegeven prijzen zijn willekeurig, de orde van grootte is wél realistisch.
• Niet alle in de praktijk mogelijke bijkomende werkzaamheden zijn in de voorbeelden verwerkt.
• Het blijft dus opletten en kritisch vergelijken, maar dit is tenminste een basis.

Over de verzekering van de aannemer, het SIRET-nummer en wat u doet als de factuur hoger uitvalt dan de offerte, leest u meer in de aanvullingen onderaan dit artikel.

Aanvullingen: verzekering, SIRET-nummer en een voorbeeldbrief bij meerwerk

Let op de verzekering: In 2025 is het cruciaal dat op de offerte (of in een bijlage) de gegevens van de Assurance Décennale (tienjarige aansprakelijkheidsverzekering) staan. Vraag hierom! Zonder dit bewijs bent u niet gedekt bij ernstige bouwfouten.

Gegevens uitvoerder: Naam, adres en SIRET-nummer van de aannemer (l’artisan).

Controleer een bedrijf via het SIRET nummer op: Societe.com of Infogreffe.fr.

Voorbeeldbrief om overschrijding offerte te bestrijden

In deze reeks over de bouwvergunning:

• De bouwvergunning: permis de construire en déclaration préalable

Zie ook:

• Werken met architecten en aannemers, met interactieve beslissenhulp

Bijgewerkt op 27 oktober 2026: de offerteplicht (sinds 1 april 2017 geen grens van 150 euro meer), de regels voor huis-aan-huisverkoop (14 dagen herroeping, 7 dagen geen aanbetaling) en de TVA-tarieven bij de voorbeelden zijn gecontroleerd tegen service-public.gouv.fr en impots.gouv.fr. De Quotatis-link is vervallen.

Bijgewerkt op 27 oktober 2026: aanvullingen over de assurance décennale, het SIRET-nummer en een voorbeeldbrief bij meerwerk.