Trouwen in Frankrijk

• Gemeentehuis
• Trouwen
• Aangifte van geboorte, kinderbijslag
• Kinderopvang
• Begraven of cremeren
• Woordenlijst

Trouwen in Frankrijk kan in principe alleen als je permanent in het land woont.  Er zijn burgemeesters die ook Nederlandse bewoners van een tweede huis in hun dorp laten trouwen. Of zelfs de kinderen van buitenlandse dorpsgenoten. Het burgerlijk huwelijk wordt voltrokken in het gemeentehuis van de woonplaats van één van de twee. De ceremonie mag ook plaatsvinden in de Mairie van het tweede huis.

Je moet dan, bijvoorbeeld door het betaalbewijs van de lokale belastingen, aantonen dat je hier een résidence secondaire bezit. Je moet de aanvraag wel tijdig indienen, een maand eerder dan in de overige gevallen. Slechts bij hoge uitzondering kan  de rechtbank toestemming geven om buiten de eigen gemeente te trouwen, bijvoorbeeld wegens dringende familieomstandigheden.

Voor buitenlanders die in Frankrijk willen trouwen, is de papierwinkel nog iets groter dan die voor de Franse trouwlustigen. Het is verstandig om zeker vijf maanden uit te trekken om de paperassen in orde te krijgen: oorspronkelijke geboorteakten bijvoorbeeld en – bij echtscheidingen – verklaringen van voormalige echtgenoten. Het is typisch Frans om altijd uittreksels uit die geboorteakten te verlangen met daarop uitdrukkelijk vermeld de volledige namen van vader en moeder. Ook op het politiebureau of bij de gendarmerie willen ze bij het doen van een aangifte bijvoorbeeld altijd weten wie je ouders zijn. Het blijkt een extra controlemiddel te zijn. Het is niet ingewikkeld meer om de gemeenten waar de geboorteakten vandaan moeten komen te mailen en die te vragen de in meer talen gestelde papieren opsturen. Naderhand moet je uiteraard wel netjes de rekening van de leges voldoen.

Na de huwelijksvoltrekking moet de Franse huwelijksakte voor paren die in Nederland wonen, worden gelegaliseerd door de autoriteiten van het desbetreffende land en de Nederlandse diplomatieke vertegenwoordiging in dat land, zo meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Wie niet in de gelegenheid is deze legalisaties zelf te regelen, kan in sommige gevallen een beroep doen op de legalisatiebalie van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hieraan zijn per document wel bemiddelingskosten verbonden. Meer informatie is te krijgen op de afdeling legalisaties (DPV/DF), telefoon: 070 348 4787/5901. Pas na legalisatie van de huwelijksakte kan het huwelijk in Nederland worden geregistreerd. Daarnaast is het verstandig voor Nederlanders die in Frankrijk wonen en daar getrouwd zijn, om de huwelijksakte in te laten schrijven bij de gemeente Den Haag, Bureau Bijzondere Akten. Dat geldt ook voor geboorte- en overlijdensakten. Het is niet verplicht maar wel handig als men later weer zou terugkeren naar Nederland. Het opvragen van de officiële aktes in Frankrijk kost nadien ongemak, tijd en geld. De inschrijving is, afgezien van wat kosten aan porto en afschriften, kosteloos. Nadere informatie: Gemeente Den Haag, Bureau Bijzondere Akten Dienst Burgerzaken, Postbus 12620 – 2500 DL Den Haag. tel. 070 35 33 145/35 32 813.

De voorbereiding van een huwelijk kan nog meer tijd in beslag nemen als van tevoren de toekomstige huwelijkse staat met de (Franse) notaris moet worden besproken in verband met zaken als huwelijkscontract en testament. Het Franse erfrecht is op het punt van onroerend goed immers heel anders dan het Nederlandse. Regelt men niets wat betreft een huwelijkscontract, dan valt een echtpaar onder het gewone wettelijke huwelijksrecht (régime légale): dat van de huwelijksgemeenschap van vruchten en inkomsten, communauté légale (veel wordt nog gebruikt de term le régime de la communauté de biens réduite aux acquêts.) Dit komt erop neer dat alles wat de partners verdienen en verkrijgen tijdens het huwelijk, gemeenschappelijk is. De spullen die men vóór het huwelijk bezat, blijven persoonlijk eigendom van de betrokken partner; dat geldt ook voor schenkingen en dergelijke tijdens het huwelijk. Als het paar vóór het trouwen een huwelijkscontract heeft laten opmaken bij de notaris, moet deze een certificaat afleveren op het gemeentehuis, zodat het bestaan van een contract in de huwelijksakte kan worden opgenomen. De inhoud van het contract zelf blijft geheim. Als het nodig is om een huwelijkscontract te wijzigen, kan dat eenvoudig (één keer per twee jaar) door wijzigingen aan de notaris op te geven of een geheel nieuw contract te laten opmaken.

Twee Nederlanders kunnen, anders dan in sommige andere landen, in Frankrijk niet naar de Nederlandse maatstaven trouwen via inschakeling van het Nederlandse consulaat.  Overigens bestaat ook voor Nederlanders in Frankrijk de mogelijkheid om een geregistreerd partnerschap af te spreken. De regeling Pacs is in de rubriek Erfrecht uitvoerig besproken. Keert men als gepacseerde weer naar Nederland terug, dan zal deze Pacs in de Lage Landen als geregistreerd partnerschap worden beschouwd. Andersom officieel nu ook de Fransen (fiscus, burgerlijke stand) erkenden een Nederlands samenlevingscontract niet en werden helemaal zenuwachtig als twee officieel getrouwde Nederlandse mannen zich aan het loket meldden. De Franse Tweede Kamer (Assemblée nationale) en Eerste Kamer (Sénat) hebben in 2009 een wet aangenomen waarbij een groot aantal administratie kwesties worden vereenvoudigd. In een lange lijst wordt als eerste genoemd dat een in een ander land geregistreerd partnerschap wordt erkend. Dat betekent dat Nederlanders die onder een dergelijk regime leven, bij hun vestiging in Frankrijk geen Pacs behoeven af te sluiten. Eerder al besloot de Franse overheid om de administratieve gevolgen van in Nederland gesloten ‘homohuwelijken’  te erkennen. Onder de nieuwe regering van François Hollande wordt het mogelijk om ook in Frankrijk een zgn. homohuwelijk af te sluiten.

Er zijn bedrijfjes die adverteren met Bruiloft in Frankrijk en regelen dat de huwelijksceremonie van Nederlandse trouwlustigen in het romantische Frankrijk kan plaatsvinden. Ze laten een dominee of priester uit Nederland, ja zelfs een ambtenaar van de burgerlijke stand uit Nederland overkomen, om in een rustieke omgeving een Nederlands stel in de echt te verbinden. In werkelijkheid is het huwelijk administratief dan in Nederland al voltrokken, maar vindt de ceremonie met jawoord, ringen, gemeentezang en al plaats in Frankrijk.