Even iets ophangen

Over bevestigingen en pluggen

In ieder huis wil men iets ophangen of aan de muur bevestigen. Of er moeten kozijnen van ramen en deuren vastgezet worden. In Nederland, met zijn uit bakstenen gemetselde of gebetonneerde muren is dat eenvoudig: men gebruikt één soort plasticpluggen voor alles, hooguit keilbouten voor de zwaardere dingen. Met de gevarieerde bouwtechnieken in Frankrijk moet men zijn bevestigingstechnieken selectiever toepassen. De in oude huizen bij modernisering veelal geplaatste lichte binnenmuren of gipskartonnen voorzetmuren of niet-dragende muren van gasbeton (béton cellulaire) vragen ook om een bijzondere benadering.

Basisregel:
Hoe makkelijker in een materiaal een gat te boren is, des te moeilijker het is hieraan iets zwaars te bevestigen en des te nauwkeuriger de bevestigingsplug gekozen moet worden.

Er zijn twee criteria die de keuze van de plug bepalen:

– Is het materiaal hard of zacht?
– Is het bouwelement hol of vol?

Voorbeelden van volle en holle, harde en zachte bouwmaterialen:

massief (volmateriaal)

matériaux pleins

hol

matériaux creux

hard
dur
beton, natuursteen, baksteen béton, pierres, brique holle blokstenen* briques creuses, parpaings creux
zacht
friable
Gasbeton, gipsblokken béton cellulaire, carreaux de plâtre gipskarton (ook met piepschuim-isolatie) plaque de plâtre sans ou avec isolant en polystyrène

* bij harde holle materialen de boor niet op klopstand zetten! Gewoon boren.

Op de verpakking van iedere plug zijn de toepassing (hard/zacht, vol/hol), juiste boordiameter, de te gebruiken schroeven (met metrische of hout-/spaanplaat-schroefdraad) en de belastbaarheid aangegeven (voor zwaardere lasten, grotere d.w.z. langere en/of dikkere pluggen gebruiken).

Ophangingen aan wanden van harde volle materialen
De pluggen voor de harde en volle materialen zijn eigenlijk geen probleem. Gewoon plasticpluggen met of zonder kraag van de bekende merken zoals Fischer, Tox of Upat gebruiken, zie afbeelding 1 nr. 1-3. De meest gebruikte diameters zijn 6, 8 en 10 mm. 5 mm gebruikt men alleen voor zeer kleine of zeer lichte voorwerpen. 10 mm daarentegen zijn bijv. aan te bevelen voor zwaar belaste keukenhangkasten. Op de verpakking van de pluggen staat voor welke schroefdiameters de plug geschikt is.

Voor de lengte gelden twee eenvoudige regels:

•    De diepte van het boorgat moet gelijk zijn aan de pluglengte plus een- of tweemaal de plugdiameter.
•   De schroef dient zo lang te zijn dat de punt weer uit de plug komt, dus duidelijk langer dan plug plus opgeschroefd object .

Voorbeeld:
Voor een 30 mm lange 6 mm-plug (typeaanduiding bijv. S6 x 30) dient het boorgat minimaal 30+6=36 mm maar bij voorkeur 30+6+6=42 mm diep te zijn.
Deze 30 mm lange plug is goed voor een inschroefdiepte van 35 tot 40 mm; men kan bijvoorbeeld een 60 mm lange schroef gebruiken als men een voorwerp met 20 tot 25 mm dikte wil bevestigen.

Harde holle wanden
Voor harde holle materialen dient men een plug te gebruiken die in de holle ruimte een groot draagvlak creëert. Dit zijn kantelpluggen of diverse types die bij het aantrekken een dikke knoop vormen, bijv. no. 4 in afbeelding 1.

Béton cellulaire
Voor gasbeton (béton cellulaire) en ander zacht volmateriaal bestaan plastic inslagpluggen met schroefvormige vinnen, zie nr. 10 in afbeelding 1. Voorboren met de juiste diameter is vereist. Hiervoor gebruikt men het beste een oude hout-spiraalboor, en beslist de klopstand van de boormachine uitschakelen. Voor de bevestiging van zeer lichte voorwerpen op beton cellulaire kunnen ook gewone plasticpluggen gebruikt worden (afbeelding 1, nr. 1-3).

De moeilijke wanden van gipskarton
Gipskartonnen platen (placoplâtre) zijn een verhaal apart, en zij zijn door menigeen verfoeid die niet de hierop aangepaste bevestigingstechnieken gebruikt heeft. Ten onrechte, men dient alleen de juiste bevestigingstechniek te kiezen. Daarom volgen hier specifieke adviezen voor bevestigingen op voorzet- of tussenwanden van gipsplaat.

Lichte voorwerpen kunnen aan gipskartonplaten met behulp van inschroefpluggen volgens afbeelding 1, nr. 6 opgehangen worden. Deze zijn er van kunststof (minder aan te bevelen) en van metaal (Zamack). Maar bij zwaardere voorwerpen werkt in gipskartonnen platen niets beter dan metalen expansiepluggen (alligatorpluggen, chevilles mélalliques à expansion) die zich aan de achterzijde openspreiden en vastspannen. Zie afbeelding 1, nr. 7 en 8.  Nr. 7 is een expansieplug zoals die uit de verpakking komt, 8 toont dezelfde plug ‘geëxpandeerd’. Deze pluggen moeten met een speciale zettang geëxpandeerd (gezet) worden (pince pour chevilles à expansion). Wie veel gips-voorzetwanden in zijn huis heeft, al dan niet van piepschuim-isolatie voorzien, doet er goed aan meteen een professionele zettang voor deze pluggen aan te schaffen, zie afbeelding 2. Van de € 25 of 30 die zo’n ding kost heeft men steeds weer plezier. Wel erop letten dat voor de diverse plaatdiktes (9,5, 12,5 of 16 mm) aangepaste pluggen bestaan en de tangen soms ook hierop afstelbaar zijn. Voor deze pluggen bestaat een grote keuze aan bijpassende haken, ogen, duimen etc. met metrische schroefdraad (M3, M4 en M5, zie in afb.1 nr. 9 een schroefoog). De pluggen bestaan, afhankelijk van de  belasting, in 6, 8 en 10 mm diameter. Maar hoe dan ook, de draagkracht van de gipsplaat laat geen al te zware belasting toe, meestal niet meer dan een schilderij, een spiegel of een plank.

1 plasticplug 6 mm
2 plasticplug 8 mm
3 plasticplug 10 mm
4 vouwplug voor holle wanden
5 schuifplug voor holle wanden
6 schroefplug voor gipsplaat
7 expansieplug
8 expansieplug, geëxpandeerd
9 schroefoog voor expansieplug (er bestaan ook inschroefduimen met metrische schroefdraad)
10 inslagplug voor gasbeton

 

 

 

 

 

 

 

 

Afbeelding 1

pluggen2 nieuw

Afbeelding 2
pluggenzettang (met ‘droog’ gezette plug; links de haak voor aanslagbegrenzing, uitgeklapt wegens niet-gebruik)

Op de website van een gipsplatenfabrikant heb ik gevonden:
– een schilderijhaak met één spijker draagt  tot 15 kg,
– een hollewandplug draagt een last tot 50 kg, mitst deze volgens DIN 4103 aangebracht is,
– een plafondplug kan volgens hen 22 kg dragen.
Het maakt voor het ophangen overigens niet uit of de gipsplaat aan de achterkant van een opgelijmde (schuim-)isolatielaag voorzien is of niet.

Zwaardere voorwerpen zoals keuken-hangkasten, CV-radiatoren of een tv-beugel of -plateau kunnen niet aan de gipsplaat zelf opgehangen worden maar alleen aan de onderconstructie ervan, dus het houten of metalen geraamte (ossature) of de erachter liggende dragende muur. Wie precies weet waar de profielen liggen waarop de gipsplaten gemonteerd zijn kan de ophanging met houtschroeven (bij metalen constructies met parkerschroeven) op deze profielen schroeven – tenminste als gewicht en afmetingen van de te monteren voorwerpen dat toelaten. De verticale profielen liggen normaal op een onderlinge hoh-afstand van 60 cm: onder iedere naad van de 120 cm-platen één en één ertussen. Men kan ook bij het opzetten van de onderconstructie al met de te bevestigen voorwerpen rekening houden. Men plaatst dan een extra profiel of een zware multiplex plaat tussen of achter de staanders van de onderconstructie vóór men de gipsplaten monteert, zie afbeelding 3. Men schroeft de bevestigingen dan zonder pluggen met houtdraadschroeven van de nodige lengte door de gipsplaat heen op deze houten plank.
Als de dragende muur achter de gipsplaat uit volmateriaal bestaat, bijv. natuursteen of bakstenen, kan men door de gipsplaat heen met keilbouten werken die in de muur gezet worden en die ook de tussenruimte tussen muur en gipsplaat overbruggen (of men moet met ‘opvulpijpjes’ werken die de spouw overbruggen). Voor de ophanging van radiatoren bestaan voor dit geval speciale buisvormige inslagsteunen, zie afbeelding 4.
Als de dragende muur achter de gipsplaat niet massief is, wordt het moeilijker. De grijze, holle betonblokken (blocs agglomerés) zijn dermate broos dat een betrouwbare bevestiging van zware voorwerpen niet mogelijk is. In dit geval moet men met lange bouten of draadeinden (tiges filetées) door de muur gaan en achter de muur een contra-plaat zetten, die groot genoeg is om de kracht op een redelijk oppervalk te verdelen. Deze plaat ligt dan in de luchtspleet tussen muur en de gipsplaat van de andere kant, maar kan bij een niet beklede muur ook verzonken en afgesmeerd worden. Wie bij het opzetten van de muur al weet waar de zware lasten komen te hangen, kan op deze plaatsen ook volle stenen gebruiken of een paar holle blokken met beton opvullen. Afbeelding 5 laat een bevestiging met een carrosserieschijf als ‘contraplaat’ zien.




 

 

 

 

 

Afbeelding 3
multiplexplaat in de ossature op de plaats van een zware ophanging

Pluggen4 nieuw
Afbeelding 4
radiatorsteun, te gebruiken als achter de voorzetwand een wand van volmateriaal zit

Afbeelding 5
draadeinden door een bloc agglo, met carrosserieschijf en gewone ring onder de moer;
moer en schijven zijn enigszins verzonken omdat er een pleisterlaag voorzien is.

Nog twee opmerkingen:

1. Bij het ophangen van zware voorwerpen (radiatoren, keukenkasten) aan de onderconstructie van gipsplaatwanden moet men wél steeds eraan denken dat de bovenste bevestigingen van een ophanging trekkrachten op moeten nemen en de onderste drukkrachten (de onderkant van de TV-console kan dus een onbeweerde gipsplaat indrukken).
2. Wat voor wanden van gipsplaat geldt is ook voor gipsplaatplafonds van toepassing.

Handige tips voor de omgang met pluggen:
– Het boorgat vóór het plaatsen van de plug steeds stofvrij maken (stofzuiger).
– Uittrekken van plasticpluggen: een spaanplaatschroef half erin schroeven en dan trekken, hefboomwerking van de nijptang gebruiken, of een spijkertrekker (mini-koevoet) gebruiken. Desnoods de schroefdikte variëren. Soms lukt het ook met een half erin geschroefd schroefoog.
– Als een schroef in een plug niet ‘pakken’ wil omdat de plug uitgelubberd is of de gekozen schroef te klein is, een kleinere plug in de plug slaan of de plug met lucifers, tandenstokers of satéstokjes opvullen.
– Als het gat voor de plug iets te groot is en de plug daardoor meedraait kan men proberen de plug met een reepje schuurpapier te omwikkelen (schuurkant naar buiten).
– In een uitgebroken gat kun je de plug met gips vastzetten of met epoxylijm inlijmen.
– Als alles niet helpt het zo doen als onze grootvaders het deden: het gat groot maken en een omgekeerd tapse houtblok erin cementeren of gipsen. 

Aanbevolen websites:
www.leroymerlin.com, zoeken naar: Réussir la pose de charges lourdes
www.fischer.nl


© Christian von Klösterlein

0 reacties

Schrijf een reactie

©2017Communities Abroad  |  infofrankrijk.com

DISCLAIMER

Login

of    

Forgot your details?

Create Account