1. Het leggen van de rioleringen

Het gebruikelijke materiaal voor huisinterne is PVC (hard Polyvinylchloride, grijs gekleurd) dat gelijmd wordt. Bij het aanleggen van de riolering gaat men van de hoofdafvoer uit en werkt tegen de stroomrichting in. Het is doelmatig alle leidingen eerst koud (zonder lijmen) in elkaar te steken en waar nodig provisorisch te ondersteunen. Hierbij moet men goed op het in 10.2.1 beschreven afschot letten. Als ik onder mijn van 600mm lengte aan een kant een klosje van 6mm vastplak resulteert dit in een afschot van 1%, zie afb.1. Er bestaan ook speciale hellingwaterpassen, maar die worden zelfs door de vakman bijna nooit gebruikt, afb. 2 en 3. Ik heb de mijne toevallig op een rommelmarkt gevonden.

afb. 10.2.2 - 1 Waterpas met klosje, hier voor een afschot van 1% (helling 1 op 100).
afb. 10.2.2 - 1 Waterpas met klosje, hier voor een afschot van 1% (helling 1 op 100).
afb. 10.2.2 - 2 Hellingwaterpas
afb. 10.2.2 - 2 Hellingwaterpas
afb. 10.2.2 - 3 Hellingwaterpas detail. Links: geen helling, midden: helling 1 op 100 of 1%, rechts helling 2 op 100 of 2% (of 1 op 50)
afb. 10.2.2 - 3 Hellingwaterpas detail. Links: geen helling, midden: helling 1 op 100 of 1%, rechts helling 2 op 100 of 2% (of 1 op 50)

Als alles goed uitgelijnd en spanningsvrij is worden de afzonderlijke pijpen en hulpstukken genummerd en op elke verbinding met viltstift een referentiestreep gezet (afb. 4). Ik wil er nog eens nadrukkelijk op wijzen dat de leidingen spanningsvrij moeten worden gelegd. Waar spanning aanwezig is, ontstaan vroeger of later scheuren en juist op de meest ongelukkige plaatsen. Wanneer dit alles is gebeurd, kunnen de pijpen en hulpstukken, bij de beginnend, in elkaar gelijmd worden. Een goede instructie voor het lijmen vindt u bij Dyka, pag. 4 - 8; daar wordt ook op veel voorkomende fouten bij het verlijmen van PVC-buizen gewezen.

afb. 10.2.2 - 4 Aansluiting 12 is voor een WC vóór de nog op te trekken muur, 13 voor een achter deze muur, beiden 100mm. Bij 23 worden de wastafels aangesloten, 40mm (voor 32mm sifons). Alle openingen zijn met huishoudfolie en rubberband afgesloten, anders stinkt's.
afb. 10.2.2 - 4 Aansluiting 12 is voor een WC vóór de nog op te trekken muur, 13 voor een achter deze muur, beiden 100mm. Bij 23 worden de wastafels aangesloten, 40mm (voor 32mm sifons). Alle openingen zijn met huishoudfolie en rubberband afgesloten, anders stinkt's.
afb. 10.2.2 - 5 Muur- en plafonddoorvoeringen met isolerende tussenlaag (geel)
afb. 10.2.2 - 5 Muur- en plafonddoorvoeringen met isolerende tussenlaag (geel)

Waar nodig worden beugels ter ondersteuning/ ophanging geplaatst. Voor de afstand van de ophangingen zie ook weer bij Dyka pag.15; tienmaal de buisdiameter oftewel bij de normale leidingafmetingen 50-80 cm is meestal een goede maat; bij verticale buizen kan men het twee- à drievoudige hiervan nemen. Bij doorvoeren door muren en betonnen plafonds wordt de leiding ingemetseld, natuurlijk span-ningsvrij. Hier zijn eigenlijk geen isolerende tussenlagen nodig (isolatiebus of PUR-schuim), maar ik zou die toch plaatsen om spannings-vrijheid te waarborgen, zie afb. 5.

Ook rioleringsleidingen kunnen in nepbalken gelegd worden, zoals deze die door een halletje (couloir) loopt, afb. 6 en 7. Het gaat hier om een doucheafvoer met de extra ruim bemeten diameter van 80mmø die langs een strijkbalk gelegd is. Links ervan liggen reeds elektrische leidingen. Nepbalken zie ook 12.1.3 afb. 13 t/m 15 .

afb. 10.2.2 - 6
afb. 10.2.2 - 6
afb. 10.2.2 - 7 Rioleringsbuis weggewerkt met planken die een nepbalk vormen
afb. 10.2.2 - 7 Rioleringsbuis weggewerkt met planken die een nepbalk vormen

Hier nog een foto hoe het niet moet, afb. 8. De nieuw aangelegde WC heeft wel een naar buiten gevoerde standleiding, maar die moet duidelijk hoger dan het hoogste raam eindigen. Deze plaatsing onder het fors uitstekende dak heeft tot stankoverlast bij alle ernaast liggende ramen geleid.

afb. 10.2.2 - 8 Goed bedoeld maar slecht gedaan!
afb. 10.2.2 - 8 Goed bedoeld maar slecht gedaan!

2. Literatuur, websites

De meest uitvoerige instructies over het leggen van PVC rioleringen heb ik op de website van DYKA gevonden.

3. Handige tips, tout venant

De inbouwunits van hangtoiletten hebben meestal een afvoerbocht van PP, Polypropyleen (sommigen denken dat het ABS = Acrylonitril-butadieen-styreen is, maar dat is het niet). PP kan alleen met een speciale lijm met PVC-rioolbuizen verlijmd worden! Gewone PVC-lijm werkt hier niet. Beter kan hier een aansluitstuk met rubbermanchet geplaatst worden. Er bestaan PVC-moffen met rubbermanchet aan beide kanten, andere hebben een lijmverbinding aan een kant en aan de andere kant een manchetverbinding.

Voor het inschuiven in een manchetverbinding dient het uiteinde van de afgeschuind te zijn, en ik smeer de afschuining van de buis voor het inschuiven in de manchetten ook steeds met groene zeep in.

afb. 10.2.2 - 9 PVC-sok met rubbermanchet
afb. 10.2.2 - 9 PVC-sok met rubbermanchet

Hetzelfde geldt voor wastafelsifons van RVS of PP (meestal wit). Daarom de PVC-buis voor de wastafel- en gootsteenafvoer een maat groter uitvoeren, dan heeft de rubbermanchet (zie afb. 1 onder 10.2.1) de nodige ruimte.

Rioleringen legt men, zoals boven gezegd, het liefst door nevenvertrekken. Als het echt niet anders kan moeten valpijpen soms ook door bewoonde ruimtes gelegd worden. Om geluidsoverlast te vermijden is het noodzakelijk om deze pijpen heen een koker te timmeren of te metselen die aan de binnenkant van geluiddempend materiaal voorzien is. Het beste is iedoch de ruimte tussen valpijp en koker met te vullen.