Aannemers, NL klussers in F


Zwart werken en de mogelijke gevolgen

Dat zwart werken in Frankrijk verboden is, net als in Nederland, mag als bekend worden verondersteld. Er staan zware straffen op. Heel vaak gaat het om bouw- of verbouwwerkzaamheden. Hoe erg bent u in overtreding als u een zwartwerker in dienst neemt?

Waar moet u op letten om te voorkomen dat u problemen krijgt? Wat moet u doen om er zeker van te zijn dat u geen zwartwerkers in dienst hebt?

zwart klussen gevaarlijk?

Zwartwerkers voor u laten werken: het risico

Een klusjesman zwart voor u laten werken is een ernstig misdrijf tegen de code du travail. U kunt er een boete tot 45 000 euro en maximaal 3 jaar gevangenisstraf voor krijgen. Niet alleen hebt u geen enkele garantie over het geleverde werk, ook wordt u als werkgever verantwoordelijk gehouden in geval van ongelukken tijdens en na de bouw. Als bijvoorbeeld een dakpan die ‘zwart’ op het dak is gelegd op het hoofd van een voorbijganger valt, dan zult u als de eigenaar van de dakpan alle kosten van de gevolgen moeten betalen en op geen enkele manier uw verzekering of die van de bouwvakker kunnen aanspreken.

Hoe stelt u vast dat u niet met een zwartwerker van doen hebt?

Om te beginnen moet elk bedrijf (ook eenmansbedrijf) dat in Frankrijk gevestigd is, in Frankrijk geregistreerd staan bij een van de Chambres (bij klusjesmensen is dit de Chambre de Métiers). Het bedrijf krijgt dan een numéro Siret/Siren en een numéro d’immatriculation. In het geval het bedrijf BTW (TVA-)plichtig is, dan heeft het ook een TVA-nummer. Het is gewoon dat veel kleinere bedrijven niet TVA plichtig zijn omdat status dat niet vereist. Dit is een stimuleringsmaatregel voor  kleine ondernemingen. Al deze nummers staan op de papieren van het bedrijf: offertes, facturen etc. Is het bedrijf niet TVA-plichtig, dan staat dat ook op de offertes en de facturen (TVA non-applicable). Verder staat er op iedere offerte en factuur een volgnummer, een datum, de naam van het bedrijf en het adres. Met deze gegevens hebt u al een handvat om te controleren of het bedrijf officieel is of niet.

Er zijn bepaalde werkzaamheden die alleen mogen worden uitgevoerd met een vergunning: een habilitation, bijvoorbeeld werkzaamheden aan de elektrische installatie.

Waar moet u dat controleren?

U kunt op de website www.societe.com of op bij de chambre de métiers (de betreffende chambre is te vinden op de website www.artisanat.fr ) controleren of het bedrijf nog bestaat en wat het doet. Als u niet zeker weet of voor de geplande werkzaamheden een officieel diploma of een officiële vergunning nodig is, dan kunt u dat altijd vragen bij de chambre de métiers.

Wilt u bijvoorbeeld iemand regelmatig inhuren voor tuinwerk en huishoudelijk werk en dergelijke, dan is er de Chèque emploi service. Ook heel kleine bedrijven kunnen gebruik maken van een dergelijk systeem, zodat ze niet de hele kerstboom van het vast in dienst nemen van personeel hoeven op te tuigen.

Natuurlijk is er een grijs gebied: de buurman doet uw moestuin met de grondfrees, u geeft hem eieren van uw kippen in ruil. De overspannen onderwijzer komt druiven plukken in uw wijngaard en u biedt hem een luisterend oor en een zacht bed. Uw neefje uit Nederland komt bij u logeren en wordt verwend met heerlijke maaltijden en een duik in uw zwembad, en in ruil maakt hij een website voor u. Zorgvuldigheid is geboden, maar binnen redelijke grenzen. Informeert u bij twijfel altijd bij de bevoegde instanties. (10.03.2014)


Nederlandse aannemers en klusjesmannen in Frankrijk

Aannemer of klusser?In deze rubriek kunnen Nederlandse aannemers of klusjemannen zich aanbieden (info@infofrankrijk.com) om werk uit te voeren voor Nederlanders die zich in Frankrijk gaan vestigen of daar een vakantiehuis kopen. Opneming in deze rubriek wil niet zeggen dat daarmee ook een garantie wordt geboden voor de kwaliteit van de diensten van deze Nederlanders in Frankrijk. Er zijn ook vele Franse aannemers die prima werk afleveren. Maar het kan soms handig zijn om met Nederlanders te werken, vooral als men net is gearriveerd en nog moeilijkheden heeft met de Franse taal.

Deze lijst van Nederlandse aannemers en klusbedrijven, werkzaam in Frankrijk, is samengesteld op basis van openbare gegevens zoals te vinden op websites, in tijdschriften en andere media. Ook hebben enkele ondernemingen zelf om een vermelding in deze rubriek verzocht. Plaatsing op deze lijst betekent niet dat wij garant staan voor de kwaliteit of betrouwbaarheid van de vermelde ondernemingen. Het blijft altijd zaak om bij het vragen van offertes of het tekenen van contracten, de deugdelijkheid te onderzoeken door te vragen naar de inschrijvingsnummers SIRET/SIREN en naar de verplichte beroepsverzekering van de aannemer. Kunnen deze gegevens niet worden overgelegd, dan gaat het in de meeste gevallen om niet legaal opererende ondernemingen. Wij adviseren in dergelijke gevallen geen zaken met deze bedrijven te doen en ons daarvan te verwittigen zodat de betrokken vermeldingen kunnen worden verwijderd.
Redactie Wonen en leven in Frankrijk


Op de Franse website van Qualibat is een uitgebreide lijst van erkende artisans op het gebied van bouwen te raadplegen.


Les deux Noyers Multi Service - Gerard en Nelly
Een Ikea keuken gekocht, wij installeren hem graag voor u. Wij zijn bekend met de nieuwste Ikea Metod keukens. Wij werken in een groot deel van midden en zuid Frankrijk. Vriendelijke prijzen en we komen zeker. Ook aanpassingen electra, water en afvoer. 06 02 50 51 45 - 04 43 06 04 06 tailhac@sfr.fr


AU BESOIN bâtiment - Henk van den Brink, voor bouw- en renovatiewerk, in de Nièvre. Ook voor controle en inspectie. Tel. 0033 [0]386 223 740 - henkvandenbrink2009@hotmail.com


Olaf Hartsuijker - onderneming voor verbouwen, renoveren en restaureren, werkzaam in geheel Frankrijk. Tel. 0031 (0)623368484 - info@olafhartsuijker.nl


Studiohelder, architect in de Dordogne, bureau voor ontwerp en bouwbegeleiding, www.studiohelder.nl


In alfabetische volgorde naar departement:
Best-Af, klussenbedrijf in en om het huis en sleutelbeheer in Allier, omgeving van Vichy. Tel. 0033 (0)470564595, 0033 (0)679076839 - info@best-af.eu
MF Renov. (Marco Friederich): elektricien, loodgieter, gipswanden en plafonds en andere renovatiewerkzaamheden. Werkzaam in dep. Allier. mfrenov.03@gmail.comTel. 0033 (0)601828138.
Renovatie, werkzaam in het gebied Allier/Puy de Dômecontact@christ-renovation.com.
Huis in Frankrijk, opknap- en onderhoudsdiensten in de Allier/Auvergneinfo@huisinfrankrijk.org.
Indigo Constructions Ldt. Brûlefer 03300 St Etienne de Vicq portable 06 41390448 NL: 0031657130960 www.aannemerinfrankrijk.nl jacoindigo@msn.com.
Bouw-, klus- en restauratiebedrijf Arti Allier, (Allier/Puy de Dome). info@artiallier.com.
Topro, klussenbedrijf gevestigd in de Franse Alpen, Isère. Tel. 0033 (0)476790698 -  info@topro-service.eu.
Albert-Jan Hietbrink, elektricien (algemeen en airco-installaties). Alpes-Maritimes. albertjanhietbrink@gmail.com.
Veenstra Afbouw (Alsace en Lorraine) voor renovatie en nieuwbouw, ondersteuning eigen werkzaamheden.info@indevogezen.com.
Renovation de maisons verzorgt renovaties e.d in de Ardèche en het noorden van de Gard. Nederlandstalig,info@renovationdemaisons.nl.
French Lifestyle Artisans, verbouwen in de Ardèche. Tel. 0033 (0)553676439 - info@frenchlifestyle.fr.
Loodgieterij, zwembaden, centrale verwarming in de Ardèche p.ronge@yahoo.fr.
Buitenzaak, Engbert Lingsma, klusbedrijf in de Franse Ardennen. Ook voor boomhutten. info@buitenzaak.nl.
Entreprise Le Voisin, klusbedrijf in Aude en Ariège - lesvoisins@wanadoo.fr
Sleutelbeheer, coördinatie en organisatie verbouwingen (Aude en Hérault) - info@heraulthomeservice.com.
Bram Kievit, klusbedrijf (verbouwingen en restauranties) in de Auvergne en omliggende departementen.info@volcantent.nl.
Bouw/renovatiewerkzaamheden en schilderwerk. Ook voor het onderhoud van uw tuin. Werkgebied Auvergne. Tel. 0031 (0)624708776 - plenarts@gmail.com.
FC Renove, Nederlandse aannemer (renovaties, nieuwbouw) in de Auvergne. Tel. 0033 (0)470991632.
Klusbedrijf Schellius, installatie, badkamers e.d. Auvergne. Tel. 0031 (0)612135332 -m.schellius@klusbedrijfschellius.nl.


Aannemersbedrijf Van de Wege, werkzaam in de Bourgogne, Tel. 0033 (0) 385843155. info@aannemerindebourgogne.com
Aannemersbedijf Rozendaal renovatie, verbouw en nieuwbouw, werkzaam vanuit de Bourgogne. Tel. 0033 (0)385 54 34 09 - info@entreprise-rozendaal.com
Atelier Celzy, van architect Levien de Putter in de Bourgogne.ateliercelzy@gmail.com
Zuidbourgogne Verbouwmanagement, aannemer, werkzaam in de Bourgognezuidbourgogne.verbouwmanagement71@orange.fr
Metselaar met meer dan 25 jaar ervaring; renovaties en restauraties (Bourgogne). Tel: 0033 (0)683581867 -
erwin_engels@yahoo.com.
Dutch Woodworks, timmer- en interieurwerken in Bretagne. Renovatiewerken. Tel. 0033 (0)296248720 - famschuurmans@orange.fr


Timmerman/aannemer, werkzaam in de Cantal en zo nodig overig Frankrijk - w_nicoll@hotmail.com.
Timmerman in departement Indre (Centre). Dirk van den Oever. Tel. 0033 (0)254312252, 0033 (0)678351054.Klusbedrijf Rekoo Multiservices in Charente (elektra en installatie). Tel. 0033 (0)545890124, 00333 (0)679422675 - erwin@rekoo.eu.
Sur Mesure is een tweekoppig bouwbedrijf dat is gevestigd in de Corrèze (19) in Frankrijk. mail@architecture-surmesure.com.
Dutch woodworks (timmer- en interieurwerk), werkzaam in Côtes d'Armor, Finistère, Ile et Valeine, Morbihan. Tel 0033 (0)296248720, 687259383 - info@dutchwoodworks.com.
Klussen-bouwbedrijf Au Savoir Faire in de Creuse. Tel. 0033 (0)555641368 - au-savoir-faire@orange.fr
Bâtiment Rénovation Reusachtig, Elroy de Reus in dep. Creuse. Tel. 0033 (0)553295514, 0033 (0)680057378 -reusachtig@voila.fr.
Klusser Clemens Schriever in de Creuse/Puy de Dôme. Tel. 0033 (0)587360056 - info@fermetteherbes.com
Renovatie/restauratie van woningen, Jamie Nockolds in de Creusejamieanuska@orange.fr.


Elektricien werkzaam in de Dordogne. Tel. 0033 (0)642252482 - stephan@dordogne-service.fr
Hans Geurtz, Rénover, Aménager, Améliorer, Dépanner. Dep. Deux Sèvres. Tel. 0033 (0)0549078730.
Bouwbegeleiding in de Dordogne (met bouwers die de verzekeringen en garantie afgeven.) maisonendordogne@orange.fr.
Bouwen in Frankrijk (Dordogne). Tel. Tel. 0033 (0)540951958 - cjkroon@bouweninfrankrijk.nl.
Satellietinstallateur werkzaam in Dordogne (24480), info@satellietinstallateur.net.
Timmerman/aannemer van beroep in de Dordogne. William Nicoll. Tel. 0033 (0)647522131.
Compleet beheer in de Dordogne, onderhoud en klussen. Tel. 0033 (0)553312349 - m.anema@compleetbeheer.nl.
Construction Plus, werkzaam in de Dordogne en in Gourdon (Lot). Tel. 0033 (0)553592531 -contact@constructionplus.fr.
Klusjesman en tussenpersoon voor Nederlanders in Frankrijk. Werkzaam in de Dordogne, Lot en Tarn-et-Garonne.springbok@wanadoo.fr.
Bâtiment Rénovation Reusachtig Dordogne. Tel. 0033 (0)553295514.
Construction Plus (nieuwbouw), werkzaam in de Dordogne en de Lot. Tel. 0033 (0)553592531 -contact@constructionplus.fr.
RR Constructions BV, enterprise generale de bâtiment, in de Dordogne info@rrconstructions.nl
Voor de kleine klusjes in en om het huis beschikbaar in de regio rond Terrasson 24120 (Dordogne).paulusb1@live.nl.
Ex-aannemer start per 1 juni met een kleinschalig klus- en onderhoudsbedrijf in de Dordognestreek. R. Helmer -aureimontes@live.com
Aannemingsmaatschappij Heitlager (nieuwbouw, onderhoud en renovatie), werkzaam in Drôme en Ardèche. Tel.hheitlager@aol.com.


Constructout is een bouwbedrijf (traditionele (ver)bouw) in departement de Gers. Tel. 0033 (0)562580468, 0033 (0)676181682.
Klusbedrijf voor alle voorkomende klussen in en rondom het huis in Haute-Saône. Tel.0033 (0)384944595 -info@lebonnefroy.com.
Bongaarts Entreprise, verwarmingsspecialist en renovatie, werkzaam in Haute-Saône, Vogezen, Haute-Marne. Tel. 0033 (0)607904171 - info@bongaarts.eu.
Bart van Hemert, onderhoudsschilder, ook geschikt voor kleine aannemersopdrachten, werkzaam in Haute-Saône -b.van.hemert@chello.nl.
Ben Stark Multi-Service (installatie, onderhoud, verwarming, sanitair) in Haute-Saône. Tel. 0033 (0)606744617. ben@mansolein.com.
Klusbedrijf Petit Travaux Bâtiment Jeroen Manning in Haute-Vienne, Corrèze en Dordogne. jeroen.erica@gmail.com
Allround man biedt diensten aan voor schilderwerk en werkzaamheden in en rond de woning. Werkterrein in de Héraulttussen Montpeller en de Spaanse grens.  Tel. 0033 (0)6349808 4 - relookcouleur@hotmail.com.
Klusjesman en tuinhulp Stefan van der Veer (Hérault). stefanvanderveer@gmail.com.


Timmerman met specialisme in het maken op maat en plaatsen van luiken, ramen, deuren, kasten, keukens enz. Werkzaam in Indreinfolacigognedelahaye@sfr.fr.


Au savoir vivre, Arjan Bakker, werkzaam in de Limousin. Tel. 0033 (0)555641368.
Kees van der Burg, werkzaam in het departement Loir-et-Chermaria.roest@orange.fr
Bouwadvies en - begeleiding, Lot of Houses, werkzaam in de Lotinfo@buildinginfrance.com
Periodiek zwembadonderhoud en schoonmaakservices voor (vakantie-)huis in de Lot en Zuid-Dordogne.maisonserviceslot@gmail.com.
Le Bidou Multiservice + Buildingsupport Aannemer in de Lot. Tel. 0033 (0)565309708 -info@lebidoumultiservice46.info
Roode klus-, timmer- en onderhoudsbedrijf in de Lot. Tel. 0033 (0)565373874 - info@verbouwen-in-frankrijk.eu.
Bouwbedrijf Copeyre, in het noorden van de Lot. Voor nieuwbouw, verbouw en renovatie-werkzaamheden.huisman@laposte.net.
Onderhoudsbedrijf Steenbergen voor Lot en omgeving.  hendriksteenbergen@planet.nl
Zwembadonderhoud in Lot-et-Garonnepiscinedepannage@orange.fr.
MaisonEconfort, nieuwbouw en renovatie in Lot-et-Garonne/Zuid-Dordogne. Tel. 0033 (0)676418195 -rob@maisoneconfort.com.
Astruc Renovations, werkzaam in Lot-et-Garonne. Tel 0033 (0)553366442 - info@astruc-renovations.com.
Jurgen Meulemeester, elektricien en gespecialiseerd in het installeren van zonnepanelen (Lot-et-Garonne).playerken@hotmail.com.
Artiwoods (Hans van Drogenbroek), aannemer volgens Nederlandse en Europeese standaard in Lotharingen. Tel. 0033 (0)382393679.


Maison Parfaite (La Meuse), gespecialiseerd in C.V.-installatie en –onderhoud, loodgieterwerkzaamheden, koeling en dakwerkzaamheden. tel. 0033 (0)329875866 - info@maisonparfaite.com.
Axel Service. Klussenbedrijf in Noord-Oost Frankrijk, werkzaam in La Meuse. Tel. 0033 (0)329451510 -info@axelservice.nl.
Villasophie, architectenbureau voor de Midi (architectuur en bouwmanagement). Tel. 0033 (0)468200431 -info@villasophie.nl.
Klussenbedrijf Theo Mulder gevestigd in regio Midi-Pyrénées. Tel. 0033 (0)686385638 -  theo-mulder@hotmail.fr
Voor elektra-klussen in en om het huis, boot, caravan en voor internet/tv is Alroundelectro werkzaam in Midi-Pyrénées en omgeving. alroundelectro@hotmail.com.
Renovatie en klusbedrijf Multiservice MSM in de Morvan, Saône et Loire, Allier. Tel. 0033 (0)386308441, 0033 (0)615539465 - info@klusbedrijfmorvan.nl.
Reginald Bernaers, Schilder- en decoratiewerken in de Yonne/Morvan-Noord. bernaers@pandora.be.
La Cheville, elektra en verbouwingen. Werkgebied de Morvan. Tel. 0033 (0)386851799, 0033 (0)673746713 -twanvanhouts@wanadoo.fr.
La Main Droite, verbouwing en renovaties, werkzaam vanuit de Morvan (Bourgogne). Tel. 0033 (0)385824953, 0033 (0)0648617086 - la-main-droite@orange.fr.


Au Besoin, renovatie, werkzaam in de Nièvre. Tel. 0033 (0)386223740 - henkvandenbrink2009@hotmail.com.
Veenstra SARL, achterstallig onderhoud, grote verbouwingen. Werkzaam in Normandië. Tel. 0033 (0)231640650 en 0033 (0)668646278 - th_veenstra@hotmail.com.


Leo Timmerwerken, beheer, onderhoud, reparaties, klein loodgieterswerk e.d., werkzaam in PACA - lecat64@gmail.com.
Jean-Marc Fuentes, metselaar en klusser in de Provence. Tel. 0033 (0)490422334 - jmf68@hotmail.fr.
Le Lion Construction, bouw en verbouw (Provence). Tel. 0033 (0)494782872 - info@LeLionConstruction.eu.
Zone 84, verbouwingen in de Vaucluse (Provence). info@Zone84.com.
Mas Provence, bouwbegeleiding in de Provence. Tel. 0033 (0)490616852 - colette.vdb@wanadoo.fr.
INDIGO constructions, Jaco de Boer in dep. Puy de Dôme. Tel 0033 (0)473946119 - jacoindigo@msn.com.
Klusjesbedrijf Frixione Swagemaker, Pyrénées-Atlantiques (omgeving Biarritz) en Basses-Pyrénées (Bayonne). Tel. 0033 (0)963240707 - julienne@arazzodesign.com.
Accent Bouwmanagement, (bouw)begeleiding bij nieuwbouw, verbouw en renoveren. (Geheel Frankrijk, voornamelijk in Provence, Côte d’Azur.) Tel. 0031 (0) 646167041 - info@accent-bouwmanagement.nl.


Renovation De Maisons, aannemer in Rhône-Alpes. Tel. 0033 (0)621500858 - info@renovationdemaisons.nl.


RMP Bâtiment, stucadoor in de Saône/Loire - Tel. 0033 (0)987875093 - rmpbatiment@wibox.fr
Entreprise Le Moulin de renovation, verbouwingen in Saône-et-Loire, Tel. 0033 (0)386309718 - lemoulinmontmort@wanadoo.fr.


BS Plomberie, loodgieters/c.v. monteur in de Tarn-et-Garonne. Tel. 0033 (0)563312982 - bsplomberie@orange.fr.
Timmerwerken voor de renovatie van het Franse huis (Tarn-et-Garonne). Tel. 0033 (0)563652238.


Bouwbedrijf Mark Blankestijn (bouw, elektra, loodgieter, schilder) in departement de Var. Tel. 0033 (0)609097575 -splash.mark@gmail.com.
Le Lion Construction, aannemer Christopher Engelman, werkzaam in de Var. Tel. 0033 (0)49482872, 0033 (0)666505736 - info@LeLionConstruction.eu.
JS. Batiment (renovatie, onderhoud), werkzaam vanuit de Var js.batiment@yahoo.fr.
Excellence France, aannemerij en ontwikkeling in de Var. Tel. 0033 (0)494675910.
Jean François Nuzzo, gediplomeerd loodgieter, werkgebied omgeving Brignoles, (Var/Provence) - jf.nuzzo@hotmail.fr.
Jan Spaak, keukenmontage, renovatie badkamer, buitenluiken (Var, Drôme). Tel. 0033 (0)643043079.
Renovatie, installatie- en klusbedrijf in de zuidelijke Vogezeninfo@bongaarts.eu
Leo Daane bouwbedrijf in de Zuid-Vogezen info@leodaane.com.


CreaCom Architectes, architect, geheel Frankrijk, ook behandeling vergunningaanvragen. Tel. 0033 (0)563501107 - CreaComInfo@orange.fr.
Onderhoudsschilder biedt zich aan voor kleine en grote projecten in Frankrijk, voor zowel binnen- als buitenwerk.  Tel. 0031 (0)641973208 - tempsperdu@zeelandnet.nl.
CNS Europe (Nederlandse aannemer) is werkzaam in de bouw, renovatie en voor installaties door geheel Frankrijk. Tel. 0033 (0)975657316, 0033 (0)674087850 - info@cns-europe.fr.
French Lifestyle Artisans, projectmanagement bouw/verbouw in Zuidwest-Frankrijk, Tel: 0033 (0)553676439. Tel. 0033 (0)681877799 - info@frenchlifestyle.fr.
French Property Surveyors van Wouter Haaijman - wouter@frenchpropertysurveyors.com.
KAF is gespecialiseerd in het uitvoeren van restauratiewerk aan oude gebouwen (midden- en Zuid-Frankrijk). thijzko@gmail.com.
Verbouwingen, nieuwbouw en renovatie in geheel Frankrijk Kappé Metselwerken Aannemingsbedrijf vof. Tel. 0031(0)622255576 - kappemetselwerken@gmail.com


STUDIOD

Studio-D architecten is een architectenbureau die gespecialiseerd is in ontwerpen en bouwen in Frankrijk voor voornamelijk Nederlandse opdrachtgevers.

Studio-D is bevoegd om bouwvergunningen in te dienen bij Franse gemeentes en kan zo nodig de communicatie met Franse instanties op zich nemen. De thuisbasis van Studio-D is Nederland. Indien gewenst kan Studio-D afreizen naar locatie of de samenwerking met lokale partners opzoeken. Neem voor meer informatie of voor het maken van een afspraak vrijblijvend contact op met Studio-D architecten. Info@studiodarchitecten.nl of bel 0618684812


De bouwers, de architecten

Het laten bouwen van een geheel nieuw huis met moderne materialen is, buiten volle ‘Nederland-kolonies’ als de Dordogne en de Côte d’Azur, ook nog alleszins betaalbaar. Reken op ten minste € 650 per m², zeggen de Franse consumentenboekjes, maar ga toch maar uit van de meer realistische ramingen van € 1200 tot € 1500 per m², uiteraard zonder de grondkosten. Goedkoper wordt het als de aannemer het casco neerzet en de Hollandse klusjesman verder gaat bricoleren.

Bij een beetje verbouwingsklus krijg je te maken met diverse artisans: de aannemer(l’entrepreneur, le constructeur), de metselaar (le maçon), de loodgieter (le plombier), de elektricien, de man voor het pleisterwerk/schilder (le plâtrier/peintre), de tegelzetter (le carreleur) en de timmerman (le menuisier) voor het binnenwerk en le charpentier voor het zware werk, zoals het dak (soms noemt de timmerman zich ook l’ébéniste; dan is hij eigenlijk meubelmaker.) En dan is er nog de groep Nederlanders die met een karretje vol spullen van een Nederlandse bouwmarkt naar Frankrijk reist. Zelf bouwen kan een leuk tijdverdrijf zijn, maar het is absoluut niet nodig om radiatoren, knelkoppelingen enzovoort uit Nederland mee te nemen. Alles is in Frankrijk te koop tegen weliswaar soms wat hogere prijzen, maar van dezelfde of betere kwaliteit en standaard volgens de Franse voorschriften. Sommige producten zijn in Frankrijk weer goedkoper zoals meter- en zekeringskasten. Je kunt ook beter de artisans en middenstand in je buurt inschakelen en te vriend houden; zo draag je tevens bij aan de lokale economie. De uitdrukking ‘met de Franse slag’ kennen ze in Frankrijk overigens zelf niet. Als er al geklungeld wordt in de bouw, hanteren de Fransen daarvoor de methode à l’arabe.

Let bij het zoeken naar een aannemer die een nieuw huis bouwt op het certificaat NF (norme françaisemaison individuelle, een vrij nieuw en populair geworden label dat een fatsoenlijke procedure en nazorg garandeert. Er zijn firma’s die aan de hand van modellen huizen laten bouwen die verder geheel naar eigen wens van de maître d’ouvrage – de eigenaar, de opdrachtgever tot de bouw – zijn aan te passen en in te delen. Je kunt ook een architect of een maître d’œuvre, de uitvoerder van het werk, een ontwerp laten maken. Beiden kunnen ook het aanbestedingswerk en het toezicht op de uitvoering voor hun rekening nemen. Zij worden dan meestal betaald, afhankelijk van het pakket te verlenen diensten, met een percentage van de bouwsom: tussen de 5 en 15%, vermeerderd met de omzetbelasting.Als een architect ‘alles’ doet (plan maken, aannemer en artisans zoeken en de bouw begeleiden en afronden), dan zit je aan een tarief van rond de 15%. Vervolgens heb je een constructeur de maison nodig, die het huis clé en main (‘turn key’) aan je aflevert. Dat kan ook door een groep van gespecialiseerde bouwers/architecten, die in elke regio te vinden zijn en werken onder de naam Les Architecteurs en ook ‘turn key’ werken. De praktijk leert helaas dat je toch moet oppassen met deze kleine ondernemers, er zit ook hier kaf onder het koren. Vraag altijd naar het SIRET-nummer waarmee de onderneming is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en informeer ook naar degarantie décennale, de tienjarige garantie.Qualibat is de door de staat gecontroleerde organisatie die bouwondernemingen en architecten van naam en faam een certificaat verstrekt. Om de vijf jaar moet het certificaat opnieuw worden verstrekt. Ongeveer 40.000 bedrijven en bedrijfjes genieten het keurmerk Qualibat, ze zijn te vinden op internet. Daar is ook een lijst beschikbaar van elektriciens, die werken onder het vergelijkbare keurmerk van Qualifelec. Een groot deel van de constructeurs is verenigd in een club van bouwers die over het algemeen strikt omgaan met de regelgeving rond bouwcontracten en dergelijke.

In Frankrijk hanteert men bij de bouw van huizen wettelijk voorgeschreven contracten, de CCMI’s –contrats de construction d’une maison individuelle – mét een bouwplan (avec fourniture de plan) en de minder vaak voorkomende overeenkomst voor alleen het casco (le gros-œuvre, le hors d’eau et le hors d’air sans fournir le plan), de CCMI allégé. Bij een CCMI is er ook recht op de bedenktijd van zeven dagen. Bij een contrat de maîtrise d'oeuvre (met een architect) of een contrat d'entreprise(met een aannemer of andere artisan) moet deze bedenktijd uitdrukkelijk worden bedongen en schriftelijk vastgelegd. Over het algemeen is een CCMI met de meeste waarborgen omgeven. Bij eenc ontrat met een maître d'oeuvre: de architect adviseert welke onderaannemers moeten worden ingeschakeld. De maître d’œuvre regelt dat allemaal eventueel wel, maar zowel hij als de onderaannemers moeten erkende en deugdelijke bedrijven zijn en ook de wettelijke verzekeringen bezitten. De architect zelf is alleen verantwoordelijk voor de correcte oplevering van de bouw maar geeft garantie dat alles goed verloopt. Alleen bij fouten in het toezicht kan hij aansprakelijk worden gesteld. Bij de inschakeling van artisans: met elk afzonderlijk (aannemers, timmerman, loodgieter, elektricien) is een contract nodig. Alle voorwaarden zoals prijs, datum oplevering moet je zelf beschrijven.Als het stuk bouwgrond of lotissement direct van de aannemer/ontwikkelaar is gekocht, sluit men geen CCMI af maar een Vefa, contrat de vente en l’état futur d’achèvement (VEFA), in het dagelijkse spraakgebruik ook wel genoemd achat sur plan. Deze overeenkomst is vooral gunstig voor de promoteur. Daaraan vooraf gaat nog het verplichte contrat de réservation. Dit contract bindt de verkoper, die dan ook de eerste 5% van de bouwsom ontvangt, het dépôt de garantie. De gewoonte om 30% vooruit te laten betalen is sinds het voorjaar van 2011 verboden. De meestal gevraagde 30% mag pas worden geïncasseerd als daadwerkelijk met de bouw is begonnen.De koper van een nieuw huis betaalt 19,6% btw en nog 0,715% registratierechten. Ook bouwgrond, verkocht door een btw-plichtige onderneming, valt bij verkoop onder het hoge btw-tarief en moet de koper de normale overdrachtsbelasting van 5,09% betalen. Onder nieuwbouw wordt verstaan hetgeen recent is gebouwd, maar ook, fiscaal gezien, voor een nieuw huis dat binnen vijf jaar voor de eerste keer wordt verkocht. In dit geval moest de koper notariskosten betalen, zoals diens vaste honoraria en de bijkomende kosten, maar geen overdrachtsbelasting. Per 1 januari 2013 is dit veranderd. Particulieren die hun nieuwe huis binnen vijf jaar verkopen behoeven niet meer de btw te verrekenen en de koper moet de normale overdrachtsbelasting betalen.

Veel Fransen die in nieuwbouw willen wonen, kiezen voor een min of meer standaard vormgegeven huis, une maison sur catalogue. Wie naar eigen ontwerp wenst te bouwen of een grondige verbouwing moet uitvoeren, kan ook de hulp van een architect inroepen. Deze kan een ontwerp maken, verplicht bij een werk van meer dan 170 m², en dan ook zelf optreden als maître d’œuvre. Hij ziet verder toe op de bouw en controleert of alles naar zijn ideeën (en die van de opdrachtgever)verloopt en in die hoedanigheid hanteert men wel de beroepsomschrijving van architecte contractant général. De kosten hiervan zijn met 8 tot 12% vrij pittig, soms lopen ze op tot 15% van de totale bouwsom, maar dan zal de architect ook alle bureaucratische klussen voor zijn rekening nemen, zoals het indienen van de bouwtekeningen, het opvragen van offertes, het toezien op de garantieverklaringen, het uitzoeken van niet te dure artisans en het streng bewaken van de kosten. Er zijn ook architecten die na het maken van een ontwerp een aannemer ‘leveren’.Bij werken die duurder zijn dan € 150 is de bouwer verplicht om een offerte uit te brengen. Het is uiteraard verstandig om tevoren verschillende schriftelijke offertes (devis of devis descriptif, ook weldevis estimatif) te vragen, waarin de zaken precies worden omschreven en ook traceerbaar is hoe het met de reputatie van de aannemer is gesteld door vermelding van zijn inschrijvingsnummer bij de Kamer van Koophandel. Ook de verschillende BTW-tarieven moeten duidelijk worden genoemd. Op internet zijn sites te bezoeken waarin bemiddeld wordt bij het samenstellen van bouwoffertes.De organisatie van de Franse architecten met al haar afdelingen en disciplines is te vinden op haar website. De informatie kan ook nuttig zijn bij het oplossen van conflicten of het vragen om arbitrage. Zelfs is er een zoekprogramma om een architect in de buurt te kunnen vinden. Voor degenen die veel zelf willen regelen, staan in bijna de meeste departementen de mensen van de CAUE’s klaar, die onder meer als taak hebben het publiek bij te staan in het goed doorlopen van de procedures en voorlichting te geven bij het kiezen van een architect.


Je Franse huis, opknappen of verbouwen; aannemer of beunhaas

beunhaas

Volgens Wouter Haaijman van French Property Surveyors leveren de meeste bedrijven en personen een goede dienstverlening en handelen zeer correct. Maar de ervaring van de afgelopen jaren leert dat dit niet altijd het geval hoeft te zijn. Er opereren steeds meer beunhazen in Frankrijk en dat veroorzaakt te veel ellende en verdriet, zo meldt Haaijman.

Hij schreef zijn ervaringen maar eens op en hier volgt zijn relaas.

Een beunhaas is iemand die diensten levert en daarvoor óf niet gekwalificeerd is of een kwalificatie heeft die in Frankrijk niet wordt erkend. Als de leverancier van diensten geen aansprakelijkheidsverzekering heeft voor die diensten, geldt hij ook als een beunhaas. Sommige beunhazen zullen dit artikel niet waarderen en de reacties erop zijn dan ook voorspelbaar. Beunhazen zullen met verontwaardiging beweren dat ze eerlijk zijn als goud en uitstekende diensten verlenen. Dat is misschien waar voor een zeer beperkt aantal, maar het geldt zeker niet voor de meerderheid.

Artisan inschakelen

Wie niet zelf wil opknappen of verbouwen, moet iemand kiezen: een vakman of een beunhaas? De kans op een goede afloop is groter als men een gekwalificeerde artisan kiest. Deze artisan hoeft geen Fransman te zijn. Er opereren in Frankrijk bonafide bedrijfjes die door Nederlanders of
Engelsen zijn opgericht en uitstekend werk leveren. Gebruik bij voorkeur een artisan die is aangesloten bij een professionele organisatie. Deze artisans dienen een aansprakelijkheidsverzekering te bezitten en het is raadzaam dat te controleren, voordat men in zee gaat met deze ambachtsman.Blijf ook voor het overige attent. In sommige streken is vriendjespolitiek aan de orde van de dag. Aanbevelingen kunnen nuttig zijn, maar soms komen zij ons duur te staan. Iedereen kent de verhalen wel dat er artisans rondlopen die buitenlanders absurde bedragen in rekening brengen. Ook kan de beschrijving van de diensten, die zij zouden leveren, wat vaag zijn. Vraag daarom aan ten minste drie of vier artisans een offerte, een devis. Geef in de aanvraag exact en gedetailleerd aan wat er geleverd moet worden. Vraag een onafhankelijk expert, indien nodig, om deze offertes te vergelijken en te beoordelen.

Een goede en eerlijke artisan weet dat beide partijen tevreden moeten zijn. Hij zal ervoor zorgen dat hij begrijpt wat de opdrachtgever vraagt en brengt dan een reële offerte uit. Hij beschrijft de aanpak in detail (eventueel met alternatieven), gebruikt de juiste materialen, berekent het TVA-percentage dat van toepassing is (dat kan 5,5% of 19,6% zijn, afhankelijk van het soort werk.) Meestal is een vaste prijs af te spreken en biedt hij referenties aan waar zijn werk is te zien. Los van het bovenstaande is er een andere en belangrijke reden om een goede en eerlijke artisan te gebruiken: tijdens de uitvoering van een opdracht is het altijd mogelijk dat er een probleem optreedt. Deze artisan zal problemen dat op een professionele manier op te lossen.

Waarom geen beunhaas gebruiken?

Frankrijk kent nogal wat Nederlandse (maar vaak ook Engelse) doe-het-zelvers, (ex-)bouwvakkers,
(ex-)loodgieters, enzovoorts, die zich als vakman aanbieden. Veel van deze mensen proberen in Frankrijk wat te verdienen. Dat is bewonderenswaardig en hun goed recht zolang ze werk leveren dat voldoet aan de Franse regels en voorschriften en zij verzekerd zijn voor wat zij leveren. Het tarief van de beunhaas is in de regel goedkoper dan het reguliere markttarief van de artisan. Ook hier is het oppassen geblazen. Een van de trucs die beunhazen graag toepassen, is het aanbieden van een vage offerte die beduidend lager is dan die van een artisan. Als de klant eenmaal 'gevangen' is dan stapelen de kosten van meerwerk zich snel op. Het uiteindelijk bedrag kan zelfs hoger uitkomen dan de vaste prijs die de artisan heeft aangeboden.

Veel beunhazen weten hoe ze overtuigend moeten overkomen op mensen die net in Frankrijk zijn aangekomen. Als ze het de moeite waard vinden, investeren ze tijd in het opbouwen van een vertrouwensrelatie. Ze zijn erg behulpzaam en in een paar weken - en na de nodige flessen wijn - ontstaat er een hechte vriendschap. De beslissing wie het opknappen of de verbouwing gaat uitvoeren, wordt dan al gauw in hun voordeel genomen. Zeker als de geoffreerde kosten laag zijn. De klant komt er later pas achter dat je in een paar weken geen vriendschap kan opbouwen en dat het aloude 'goedkoop is duurkoop' ook in Frankrijk geldt.

Wie overweegt geen erkende en geregistreerde artisan te gebruiken maar een beunhaas, moet wel afdoende antwoord hebben op enkele belangrijke vragen:

  • Heeft de persoon de noodzakelijke (dat wil zeggen in Frankrijk erkende) relevante kwalificaties?
  • Staat hij bij een professionele vakorganisatie geregistreerd?
  • Kent hij de relevante voorschriften, en hoe valt te controleren dat deze voorschriften hem inderdaad bekend zijn en ook zullen worden gevolg
  • Is hij volledig op de hoogte van de specifieke technische eisen en procedures die gelden voor de streek waar het huis staat?
  • Heeft hij een aansprakelijkheidsverzekering voor het soort werk dat hij levert?
  • Is zijn werk gegarandeerd? Voor hoe lang? Is die garantie betrouwbaar/iets waard?
  • Is zijn offerte glashelder en compleet of staan er vage omschrijvingen in?
  • Is hij bereid een vaste prijs aan te bieden?
  • Is de geoffreerde prijs redelijk?
  • Berekent hij TVA (7% of 19,6%), dat wil zeggen: werkt hij niet zwart?
  • Kan hij referenties overleggen?

De verzekering
Net als in Nederland kun je je in Frankrijk alleen voor een bepaald risico verzekeren als aantoonbaar is dat de daarvoor noodzakelijke en erkende kennis en kwalificaties aanwezig zijn. Het is onwaarschijnlijk dat iemand, die niet de erkende kwalificaties heeft, verzekerd is voor het werk dat hij aflevert. Er is dan geen enkele waarborg dat er enige kans is op verhaal ingeval van een probleem. Als de beunhaas zegt wel verzekerd te zijn, vraag hem dan om een geldige (lopende) kopie van de polis zodat is na te gaan of dat niet een verzekering is voor iets heel anders: voor gras maaien of schoonmaken van een gîte bijvoorbeeld.

Zwart werken
Een beunhaas kan wat meer 'flexibel' zijn met zijn rekening dan een artisan. Het is, ook in Frankrijk, verboden zwart te werken. Vraag daar niet naar of ga niet in op het aanbod van een beunhaas om geen TVA te betalen. Een beunhaas, die zwart werkt en slecht werk aflevert, voelt zich veilig omdat geen stappen tegen hem vallen te ondernemen zonder zelf als 'zwarte opdrachtgever' ontmaskerd te worden.
Een beunhaas gebruiken kan verstrekkende gevolgen hebben. Je kunt met een technisch inferieur huis blijven zitten omdat dit in de toekomst onverkoopbaar blijkt te zijn. Mocht een mogelijke koper een (structureel) onderzoek laten verrichten dan komen alle gebreken onherroepelijk aan het licht. De surveyor zal aangeven wat die gebreken zijn en, als herstel al mogelijk is, wat dat ongeveer zal kosten. Als een huis kwalitatief slecht blijkt te zijn, kan dat betekenen dat de koper zich terugtrekt of hard zal onderhandelen over de vraagprijs.

De echte klusjesman
Voor alle duidelijkheid nog enig aandacht voor de klusjesman even. Hij of zijn (of een echtpaar) plaatst een advertenties en biedt zich aan een hele reeks taken uit te voeren. Zij kunnen nieuwe gasten voor de gîte ontvangen, de tuin onderhouden, het zwembad schoonmaken, de kat eten geven, noem maar op. Wie oplet met wie men in zee gaat, loopt met een klusjesman/sleutelbeheerder (zie rubriek Oproepen) niet al te veel risico. Als zij fouten maken dan is dat vervelend, maar de gevolgen zijn niet onoverkomelijk.

Pech in huis
De helft van de klachten die bij consumentenorganisatie binnenkomen over oplichting door dépanneurs à domicile betreft het vervangen van sloten (sleutels kwijt). Het openen van een dichtgeslagen deur mag niet meer dan € 100 kosten (€ 140 in het weekend). Het openen van een deur die op slot zit kost maximaal € 140 en in het weekend ten hoogste € 350. Een echte slotenmaker vervangt de cilinder, niet het hele slot. Het tweede probleem dat veel moet worden verholpen zijn loodgieterswerkzaamheden, zoals lekkages, verstopte wc. De tarieven om de problemen te verhelpen mogen niet uitstijgen boven de € 300 gedurende de nacht of in het weekeinde. Beter is het om de waterleiding af te sluiten en de volgende de reguliere loodgieter te bellen.


Voorbeeldbrief om een beroep te doen op de opschortende voorwaarden bij een bouwcontract.
In het contract met de bouwer is een opschortende voorwaarde (clause suspensive) opgenomen: als er geen bouwvergunning kan worden verkregen, kan de overeenkomst worden ontbonden.


Naam, voornaam                                                                                                Plaatsnaam, le ..... 20..
adres

Recommandée avec avis de réception                                                       Naam en adres van de aannemer

Monsieur,

J'ai signé ..... (datum invullen) un contrat pour la construction d'une maison individuelle au vu des plans et descriptifs que vous m'avez soumis.Le permis de construire que j'ai demandé en fonction de ces plan m'a été refusé le ..... (datum van weigering invullen).

Conformément à l'article L.231-4-III, alinéa 3, du code de la construction et de l'habitation, j'ai le regret de vous informer que je résilie le contrat qui nous liet pour la construction de cette maison.

En conséquence, je vous demande le remboursement intégral de l'acompte que je vous ai versé à la commande.

Veuille agréer, Monsieur, mes salutations distinguées.

Handtekening


Voorbeeldbrief om te protesteren tegen te hoge rekening van de aannemer die is afgeweken van de offerte (devis).
Na het opleveren van het werk komt de aannemer met de eindafrekening, waaruit blijkt dat hij zich niet aan het door beide partijen ondertekende devis heeft gehouden. Dan heeft men het recht een aangepaste factuur te vragen.


Naam, voornaam                                                                                                Plaatsnaam, le ..... 20..
adres

Recommandée avec avis de réception                                                        Naam en adres van de aannemer

Monsieur,

Vous m’avez transmis un devis daté du (datum van devis invullen) et fixant le coût des travaux à (bedrag van het devis incl. btw). La prestation prévoyait (omschrijving van de bouwwerkzaamheden) comme l’indique la copie ci-jointe du devis. Par courrier du (datum van de bevestigingsbrief die u gestuurd heeft), j’ai accepté ces conditions en payant un acompte de (bedrag van de gedane aanbetaling). Mon compte a en outre été débité de la somme correspondante le (datum van afschrijving van de aanbetaling.)La facture datée du (datum factuur) (ci-joint copie de la facture) est de (bedrag van de factuur)supérieure au prix indiqué sur le devis. Je n’ai pas commandé de travaux supplémentaires et je n’ai signé aucune autorisation.

Je vous prie donc de me renvoyer une facture correspondant exactement au devis fourni par vos soins. Vous recevrez le solde de mon règlement par retour du courrier.

Veuillez agréer, Monsieur, l'expression de mes sentiments les meilleurs.

Handtekening

Ook de Franse aannemers kennen een regeling waarbij de betaling van de bouw in termijnen plaatsvindt, afhankelijk van de vordering der werkzaamheden. Soms kan de bouwer 3 tot 5% voorschot vragen bij de ondertekening van het bouwcontract en nog eens 5% bij de ontvangst van de bouwvergunning. Gebruikelijk is het volgende schema.Betaald moet zijn:

• 15% bij de start van de bouwwerkzaamheden (inclusief de al eerder gestorte garantiesommen; bij een CCMI is het vragen van een garantie vooraf verboden);

• 25% bij de voltooiing van de fundamenten;
• 40% bij de voltooiing van de muren;
• 60% als het huis waterdicht is;
• 75% bij de voltooiing van de binnenwanden;
• 95% bij de oplevering van de binnenwerkzaamheden (loodgieters- en timmerwerk, verwarming).
De laatste 5% (retenue de garantie genoemd) wordt pas betaald, als alles in orde is bevonden. Om deze 5% niet in z’n geheel achter te houden, wordt in de praktijk van iedere tussentijdse rekening 5% afgetrokken. Officieel moet  deze som worden gestort op een geblokkeerde rekening bij de notaris, een advocaat of in de caisse des dépôts et consignations, naar keuze van de aannemer.Bij nieuwbouwopleveringen is het gebruikelijk dat aannemers de opdrachtgever vragen het restant van de bouwsom te storten om de sleutels in ontvangst te kunnen nemen. Dat is verboden. Als de bouw is begeleid door een architect of een andere bouwheer, controleert deze of het werk volledig en goed is uitgevoerd. Mocht er iets mis zijn, dan heeft de bouwer nog 8 dagen de tijd om de zaak in orde te maken. Is de eigenaar zelf als toezichthouder opgetreden, dan heeft hij nog 8 dagen na het overhandigen van de sleutels de tijd om de bouw grondig te controleren en alles na te lopen. Zijn er zaken niet goed, dan betaalt hij de laatste 5% pas als werkelijk alles naar tevredenheid is uitgevoerd.

En dan kennen we nog het fenomeen van de nazorg, de après-vente. Die is over het algemeen niet zo best. Wil een artisan tijdens de uitvoering van het karwei meestal vrij rap reageren op telefoontjes of mails faxen om op het werk te verschijnen, na de oplevering is zijn bereidheid daartoe vrijwel verdwenen en moeten er vele telefoontjes aan te pas komen. Ook de Fransen zelf ergeren zich aan deze vrij algemene onhebbelijkheid in de bouw- en aannemerswereld. Consumentenorganisaties moeten regelmatig waarschuwende publicaties doen uitgaan bij het in zee gaan met in het bijzonder projectontwikkelaars die via prachtige brochures van nog te bouwen huizen het aardse paradijs beloven. Via de wet is vastgelegd dat ‘voorlopige koopcontracten’ tussen zo’n promoteur en een particulier niet onbeperkt meer kunnen duren. Een ‘promesse de vente’ kan maximaal een geldigheid van anderhalf jaar hebben.Je kunt natuurlijk ook zelf een aannemer zoeken voor bijvoorbeeld de ruwbouw (adressen zijn te vinden bij de DDT (Direction départementale des territoirs) in de regio; raadpleeg het telefoonboek, de pages jaunes), en vervolgens de andere artisans. Een heel gedoe, zo’n rol als maître d’ouvrage sans maître d’œuvre of maître d’ouvrage seul, maar wel goedkoper. Het zelf optreden als hoofduitvoerder is leuk, maar zeer tijdrovend en je moet behoorlijk stressbestendig zijn. Want als de loodgieter zegt dat hij maandag komt, zegt hij er niet bij wélke maandag. En dat kan heel vervelend zijn als ook de inbouwer van de keuken die dag zou komen en rekent op de aanwezigheid van de loodgieter.


Voorbeeldbrief bij een conflict met de aannemer over de offerte.
Het komt niet zelden voor dat de artisan tijdens het werk afwijkt van het oorspronkelijkdevis, zonder daarbij de opdrachtgever op de hoogte te stellen. Bron van een conflict: de aannemer had de extra kosten moeten melden. Heeft hij dit nagelaten, dan zal een aangetekende brief van de volgende strekking moeten worden gepost:


Naam, voornaam                                                                                                Plaatsnaam, le ..... 20..
adres

Recommandée avec avis de réception                                                       Naam en adres van de aannemer

Monsieur,

Je désire par la présente contester une facture de travaux qui m'a été présentée par votre employé le     (datum opgeven.)Le       (datum opgeven), j'ai fait appel à votre entreprise pour effectuer les travaux suivants       (aard van de werkzaamheden opgeven.) Or la facture qui m'a été présentée n'a rien à voir avec le devis initial qui prévoyait pour l'exécution de ces travaux la somme de €       (bedrag van de offerte opgeven.) A aucun moment vous ne m'avez fait part d'une éventuelle augmentation de prix.

Je vous demande de rectifier votre facture et de vous en tenir à la somme fixée dans votre devis, conformément à l'article 1134 du code civil.En conséquence, je vous demande de bien vouloir réviser votre facture. Faute de quoi, je me verrai contraint de porter l'affaire devant les tribunaux.

Je vous prie de croire, Monsieur, à l'expression de ma considération distinguée.

Handtekening


Het is niet ongewoon in Frankrijk om bij het afspreken van de totale bouwkosten het begrip SF te laten vallen. SF staat voor het alledaagse sans facture, hetgeen betekent dat een gedeelte van de toekomstige rekening in contanten (en espèces) wordt betaald. Dat kan leiden tot een aardige besparing op de te betalen TVA, zeker bij bouwwerken die onder het hoge tarief vallenDe Franse aannemer beschouwt een dergelijke constructie als een algemeen toelaatbaar geachte handelwijze, mits deze laconieke interpretatie van de wet binnen redelijke proporties blijft. De Franse overheid en fiscus zijn echter niet zo blij met deze alom geaccepteerde praktijken. De overheid heeft aangekondigd het zwart werken te gaan bevechten, speciaal in de ‘bouw’. Het totaal aan gederfd staatsinkomen door zwartwerken ramen de Franse cijferaars op € 55 miljard. Vooral het klandestien werken door mensen uit voormalige Oostbloklanden heeft de aandacht getrokken. Niet zelden melden concurrenten of dorpsbewoners het zwartwerken aan de plaatselijke gendarmerie. Bij ongevallen zal de verzekering geen schade uitkeren als blijkt dat klandestien is gewerkt.


Voorbeeldbrief als de aannemer het werk niet afmaakt.
Wie een verbouwing laat doen, een nieuwe keuken laat plaatsen e.d. Het is nuttig om bij het devis ook termijnen vast te stellen in plaats van de vaak gehanteerde mondelinge afspraken hierover. Vaak laten aannemers e.a. het werk liggen omdat ze nog meer klanten hebben die tevreden moeten worden gehouden. Zeker als het gaat om verbouwingen aan een vakantiehuis en de eigenaar woont in Nederland, kan het gebeuren dat er soms maanden niets gebeurt. Als een en andere op papier staat, kan de aannemer in gebreke worden gesteld. Zo niet, dan wordt het een stuk lastiger. Men moet pas een andere aannemers inschakelen, nadat de nalatige via een deurwaarder in gebreke is gesteld. En uiteraard nooit vooraf belangrijke betalingen doen, naast de gebruikelijke aanbetaling van 40% bij het begin van het werk.


Naam, voornaam                                                                                             Plaatsnaam, le ..... 20..
adres

Recommandée avec avis de réception                                                       Naam en adres van de aannemer

Monsieur,

Suivant devis en date du..... (datum offerte), votre entreprise devait réaliser entre le..... (afgesproken startdatum) et le ..... (afgesproken opleveringsdatum) des travaux à mon domicile (of) dans ma maison de campagne.)Or, à ce jour, il s'avère que vous n'avez pas encore donné suite à vos engagements, les travaux ne sont pas achevés.En dépit de mes nombreux appels téléphoniques, e-mails et courriers, je suis sans nouvelle de vous.En vertu de l 'article 1610 du code civil, je vous mets en demeure d'exécuter votre prestation en achevant le chantier.

A défaut, je me verrais contraint d'obtenir de tribunal l'autorisation de faire réaliser les travaux restant par une autre entreprise.

Je vous prie de croire, Monsieur, à l'expression de ma considération distinguée.

Handtekening


Voorbeeldbrief over klachten.
Klachten over gemaakte fouten en de inhouding van de laatste 5% van de bouwsom:


Naam, voornaam                                                                                              Plaatsnaam, le ..... 20..
adres

Recommandée avec avis de réception                                                     Naam en adres van de aannemer

Monsieur,

Je vous informe par la présente que suite à la visite de réception des travaux qui a eu lieu le (datum noemen van de oplevering) sur le site de la maison que je fais construire et dont vous trouverez les coordonnées en en-tête, j'ai noté les divers vices apparents, malfaçons et travaux non effectués dans les règles de l'art suivants: (lijst van geconstateerde gebreken of zaken die nog niet af zijn.)

En conséquence, je vous précise que je consigne ce jour 5 pour-cent du montant total des travaux, soit la somme de X euros auprès de Me X, notaire à (adres van de notaris waar het resterende bedrag is geparkeerd.) Cette somme vous sera versée lorsque vous aurez remédié à l'intégralité des problèmes sus-listés.Dans la mesure où ma présence dans la maison ne remet pas en cause le bon déroulement des travaux de remise à niveau, vous voudrez bien me restituer sous huit jours à compter de la présente les clefs de la maison et, dans le même délai, procéder aux travaux.

A défaut, je me verrais contraint de notifier la présente mise en demeure à votre garant, (bijvoorbeeld de verzekering van de bouwer.)

Je vous prie d’agréer, Monsieur, Madame mes salutations distinguées.

Handtekening


Voorbeeldbrief om de verzekering aan te spreken.
Verzoek aan de verzekeraar van de bouwer om de fouten te herstellen


Naam, voornaam                                                                                              Plaatsnaam, le ..... 20..
adres

Recommandée avec avis de réception                                                    Naam en adres van de aannemer

Monsieur,

Je vous informe que j'ai confié la construction de ma maison située (adres van het huis), à l'entreprise (naam en adres van de aannemer.)Lors de la réception des travaux, j'ai formulé, par écrit, les réserves suivantes (de lijst van de fouten enz. Voeg zonodig de correspondentie met de aannemer erbij.)
J'ai alors consigné 5 pour-cent du montant total des travaux, soit la somme de X euros auprès de Me X (naam en adres van de notaris bij wie het restant van de bouwsom in consignatie is gegeven.)Cette  somme devait être reversée lorsqu'il aurait été remédié à l'intégralité des problèmes relevés.Or, à ce jour, le constructeur n'a pas même commencé à remédier aux malfaçons signalées. Cette carence devient préoccupante, aussi je vous demande d'intervenir sans délai auprès de votre assuré et de le mettre en demeure d'exécuter les travaux de parfait achèvement de ma maison dans les règles de l'art.

Si les travaux ne sont pas très rapidement terminés, je me verrais contraint de chiffrer des dommages et intérêts spécifiques dans cette affaire.

Je vous prie d’agréer, Monsieur, Madame mes salutations distinguées.

Handtekening


Verzekeringen en garanties

Aannemers en architecten in Frankrijk zijn verplicht verzekerd voor zaken die tijdens de bouw verkeerd mochten gaan of naderhand niet goed zijn gelopen. Als opdrachtgever/eigenaar is men verplicht tot het afsluiten van een verzekering – l’assurance obligatoire dommage-ouvrage; in de volksmond de assurance DO genoemd – tegen de risico’s van bouwschade. De kosten van herstel worden dan vergoed als de aannemer failliet is gegaan of de bouwfouten (les malfaçons) niet repareert.
In de praktijk blijkt dat de verzekeraars erg traag uitbetalen en de premies voortdurend verhogen; dus is het twijfelachtig of het zinnig is om zo’n peperdure verzekering af te sluiten, hoewel de wet een dergelijke verzekering dwingend voorschrijft en banken bij het verstrekken van leningen om zo'n DO kunnen vragen. Nogal wat verzekeraars hebben geen zin in het afsluiten van dergelijke verzekeringen. Via een assurantie-bemiddelaar, een courtier, of via het aanschrijven van de eigen verzekering, is een poging te wagen. Als na 45 dagen geen antwoord is ontvangen op het verzoek een D.O. op te maken, kan binnen 14 dagen een verzoek doen aan het Bureau central de tarification, die de hoogte van de premie bepaalt en de verzekeraar verplicht zich aan deze garantie te houden. Het bureau is gevestigd in Parijs, 1 rue Jules-Lefebvre, 75009 Paris, tel. 01 53215040. De garantie gaat in op het moment dat de oplevering is geschied via het procès-verbal de réception des travaux.
Een door de maître d’ouvrage (opdrachtgever) af te sluiten assurantie kost ongeveer € 2500 voor een nieuwbouwhuisje van ruim € 90.000, de grondkosten niet meegerekend. Wie binnen tien jaar zijn (nieuwbouw)huis verkoopt en geen DO kan laten zien, loopt het risico dat de koop niet doorgaat of tegen een prijs die lager is dan de vraagprijs. Afwezigheid van een DO moet zelfs verplicht vermeld staan in de notariële akte bij verkoop binnen tien jaar na de bouw. De koper (en zijn bank) weten dan dat er geen verhaal op de DO mogelijk is; het is daarom raadzaam vooraf een onafhankelijk bouwkundig onderzoek te laten doen. De doe-het-zelver moet ook 10 jaar garantie geven op zijn  verbouwing. Een aannemer zal die garantie overdragen aan zijn verzekeraar, een zelfverbouwer kan dat niet en er zijn notarissen die bij de overdracht hier moeilijk over doen en een vorm van garantie willen behouden door een deel van de koopsom achter te houden.
Bij fouten van de aannemer of de architect blijft er soms niets anders over dat de zaak voor te leggen aan de rechter die op zijn beurt een expert aanwijst, die de expertise judiciaire bezit om de rechter een beslissing te kunnen nemen. In 90% van de geschillen volgt de rechter het oordeel van de expert. Verschillende onderzoeken leren helaas dat het met die deskundigheid en onpartijdigheid van de expert niet altijd even goed is gesteld. Bovendien hanteert deze beroepsgroep nogal pittige honoraria,  waarvan een deel tevoren als voorschot moet worden betaald.Op internet kan een offerte voor een dergelijke verzekering worden aangevraagd. Voor grote verbouwingen moet je rekenen op een premie van 1,75 tot 2% van de restauratiekosten. En ook zijn de reguliere bouwbedrijven bij de oplevering van de bouw verplicht de tienjarige garantie af te geven (garantie décennale voor de soliditeit van de constructie van het huis – de ruwbouw), de tweejarige garantie (garantie biennale of la garantie de bon fonctionnement, la garantie des éléments d’équipements) voor de later optredende kleinere gebreken – de afwerking – en de eenjarige garantie voor de geconstateerde fouten en foutjes direct na de oplevering (la garantie de parfait achèvement.) Als de aannemer na deze réception des travaux weigert de geconstateerde fouten te herstellen, is de procedure: aangetekende brief sturen en bij halsstarrige weigerachtigheid de rechtbank binnen een jaar inschakelen, het Tribunal d’instance. Dat is in Frankrijk heel gebruikelijk. De rechter kan de aannemer veroordelen tot het betalen van de kosten die men heeft moeten maken door een andere aannemer de gebreken te laten herstellen. Bij een garantie biennale zul je bij een vervelende aannemer ook naar de rechter stappen (binnen twee jaar) of zelfs naar het Tribunal de grande instance als de reparaties meer dan € 10.000 vergen.

Aangeraden wordt om vóór de bouw of bij het tekenen van het contract te vragen naar het verzekeringsbewijs van de aannemer en de tijdige betaling van de premie. Het is ook nodig om naam, adres van de verzekeraar en het polisnummer van de verplichte verzekering op te vragen. Doet men moeilijk bij een beroep op de verzekering – ook de verzekeraars zelf kunnen vervelend doen – dan valt te overwegen een procedure aan te (laten) spannen bij het Tribunal de grande instance. Dat is overigens geen pretje; de zaken kunnen zeer lang duren en kosten wegens de nodige juridische bijstand veel geld. Er gelden in dit geval twee vormen van garantie: de garantie extrinsèque (de bouwer is bij een bank of verzekeraar verzekerd) en de garantie intrinsèque. De eerste vorm biedt de meeste zekerheid, bij faillissement van de bouwer zal een andere onderneming de bouw afmaken, geregeld door de verzekeraar. In het tweede geval zal een gefailleerde bouwer zelf op zoek gaan naar een collega-aannemer.Het is overigens – in veel streken van Frankrijk – vrij moeilijk om een aannemer te vinden die op korte termijn een klus kan klaren; ze hebben het allemaal erg druk. Het is verstandig om in de eigen omgeving rond te vragen naar de reputatie van de aannemer en te bekijken wat hij heeft gebouwd. En als je eindelijk een goede aannemer hebt gevonden, laat de vreugde daarover het dan niet winnen van de voorzorgen: altijd vragen naar de verzekering, de garanties en de verklaring later dat de bouw is opgeleverd. De Franse maçons, constructeurs en entrepreneurs zijn er echter niet zo happig op, al dat gevraag van die buitenlanders.


Pech in huis

Het kan soms nodig zijn om snel te beschikken over hulp bij storingen in huis (kapotte verwarming, grote lekkage, kortsluiting, glasschade enz.). Wie nog niet zo bekend is met de bedrijven die snel kunnen langskomen om de narigheid op te lossen (dépannage), kan een beroep doen op twee organisaties die landelijke opereren en beschikken over professionele reparateurs. Het gaat om het Syndicat national de maintenance et de service après-vente (Synasav) en het Syndicat national de dépannage à domicile (Synadep). De instellingen zijn telefonisch altijd bereikbaar en melden de dichtstbijzijnde reparateur. Synasav 02 47 63 02 71, www.synasav.fr (kijken in de rubriek 'Le spécialiste près de chez vous’. Synadap 0800 310 320).


Voorbeeldbrief als de aannemer ermee stopt en om hem te sommeren het werk te hervatten.
De bouwer is verplicht om een verzekering te hebben of een een garantie van een kredietmaatschappij. Verzekeraar of de garant kunnen het huis of de grote verbouwing laten afmaken door een bouwer naar hun keus. Als het huis al waterdicht is (het dak is klaar) kan de opdrachtgever zelf iemand zoeken. De laatste zal worden betaald door de verzekeraar of de garant. Zo staat het in ieder geval in de wet. De praktijk is echter weerbarstiger. Men moet beginnen met het sturen van een aangetekende brief naar de aannemer en de verzekeraar laten weten dat de aannemer in gebreke is.


Naam, voornaam                                                                                              Plaatsnaam, le ..... 20..
adres

Recommandée avec avis de réception                                                     Naam en adres van de aannemer

Monsieur,

Par le contrat du        (datum van het bouwcontract) qui nous lie, vous êts responsable de la construction de ma maison située     (adres van het te bouwen of verbouwen huis.)Ayant constaté depuis le       (datum dat de aannemer is gestopt) l'arrêt du chantier, je vous mets en demeure par la présente de reprendre immédiatement les travaux.

Si dans un d'lai de huit jours ceux-ci ne sont pas repris, je me verrai dans l'obligation, conformément à l'article L. 231-6 du code de la construction et de l'habitation, de demander à votre garant (naam van de garant of de verzekeringsmaatschappij) d'exécuter ses obligations de caution solidaire. Il devra, à cet effet, faire terminer la chantier par une autre société.

Veuillez agréer, Monsieur, l'expression de mes sentiments les meilleurs.
Handtekening


Ook de artisans moeten als onderaannemers (sous-traitants) een verklaring tekenen dat het werk is afgerond: een constat de réception des travaux, ook wel réception définitive genoemd. Men moet hier wel naar vragen, want uit zichzelf komen de heren er niet vaak mee. Voor welk contract ook wordt gekozen, stort nooit geld voordat het bouwcontract is getekend. In zo’n contract (contrat de construction) moeten enkele belangrijke opschortende voorwaarden zijn opgenomen voordat met de daadwerkelijke bouw kan worden begonnen. Of anders gezegd (het staat vermeld in de standaardcontracten): men moet eigenaar zijn van de grond, de leningen moeten rond zijn, de bouwvergunning moet binnen zijn, de bouwverzekeringen geregeld en de aannemer moet een leveringsgarantie hebben afgegeven.

Verder meldt het contract de globale prijs, hoe om te gaan met meerkosten (laat tussentijdse wijzigingen, de avenants au contrat, schriftelijk vastleggen met vermelding van de prijzen), de opleveringsdatum (réception des travaux) en de garantie. Als de aannemer niet op tijd klaar is met de bouw, kan hem een boete (pénalité de retard) worden opgelegd van ten minste 1/3000 van de bouwsom voor elke dag dat hij te laat is. Hoewel dit wettelijk is geregeld, kan het geen kwaad om dit ook in het contract op te laten nemen. Het is gebruikelijk om bij het tekenen van het contract de eerste stortingen te doen bij een bank of verzekeraar. Treden de opschortende voorwaarden in werking, dan gaat het geld weer terug.

In de Franse bouw blijft het op tijd opleveren van het werk een terugkerend probleem, tot ergernis van de buitenlanders, maar zeker ook van die van de Fransen zelf. Het komt vaak voor dat de bouwers gewoon weg blijven, zonder iets te melden. Soms is er een reden voor: het cement moet drogen, het is te nat voor buitenwerk, het heeft gevroren enzovoort. Het is zaak wel onmiddellijk naar de reden van het wegblijven te vragen en volgt hierop geen bevredigend antwoord of blijven de bouwers absent, schrijf dan een brief op poten (zie hieronder), aangetekend, en stel een datum voor en meld ook dat betalingen zullen uitblijven totdat het werk is hervat. In het uiterste geval moet er een deurwaarder aan te pas komen die officieel vaststelt dat de bouw is gestopt, waarna een versnelde procedure, een soort kort geding, kan worden aangespannen bij het tribunal d'instance of bij het tribunal de grande instance als het om karweien gaat die de € 10.000 te boven gaan. De rechter kan de aannemer dan gelasten aan het werk te gaan onder een dwangsom voor elke dag dat hij nog in gebreke blijft. Bij een faillissement zal het contract met de aannemer moeten worden verbroken en zit er niets anders op dan een andere aannemer te regelen die het werk afmaakt. Uiteraard is men dan wel zo verstandig geweest om de vorige aannemer pas in gedeelten te betalen al naargelang de  gemaakte vorderingen. De kleinere aannemersbedrijven zijn georganiseerd in de Capeb (Confédération de l'artisanat en des petites entreprises du bâtiment.)


Voorbeeldbrief om een aannemer in gebreke te stellen.

Naam, voornaam                                                                                              Plaatsnaam, le ..... 20..
adres

Recommandée avec avis de réception                                                     Naam en adres van de aannemer

Monsieur,

Suivant devis en date du..... (datum offerte), votre entreprise devait réaliser entre le..... (afgesproken startdatum) et le ..... (afgesproken opleveringsdatum) des travaux à mon domicile (of) dans ma maison de campagne).Or, à ce jour, il s'avère que vous n'avez pas encore donné suite à vos engagements, les travaux ne sont pas achevés.
En dépit de mes nombreux appels téléphoniques, e-mails et courriers, je suis sans nouvelle de vous. En vertu de l 'article 1610 du code civil, je vous mets en demeure d'exécuter votre prestation en achevant le chantier.
A défaut, je me verrais contraint d'obtenir de tribunal l'autorisation de faire réaliser les travaux restant par une autre entreprise.

Je vous prie de croire, Monsieur, à l'expression de ma considération distinguée.

Handtekening


Subsidiemogelijkheden, belastingvoordelen

In september 1999 heeft de Franse overheid het besluit genomen om de btw (TVA) op renovatie en woningverbetering ‘tijdelijk’ te verlagen van (toen) 20,6 naar 5,5%, inmiddels opgehoogd naar 7%. De maatregel – de werking ervan was verlengd tot 1 januari 2010, maar is steeds weer verlengd – is bedoeld om zwart werken tegen te gaan, de werkgelegenheid in de bouw en aanverwante beroepen te bevorderen en ook zorg te dragen voor een kwaliteitsverbetering van het woningbestand.
Het normale tarief van 19,6% wordt onder meer geheven bij de aankoop van bouwgrond en de verkoop binnen vijf jaar van een nieuw gebouwd of geheel gerenoveerd huis. Om te profiteren van het lage TVA-tarief - nu 7% - moeten de huizen ouder zijn dan twee jaar.
Anah (Agence nationale pour l’améloration de l’habitat – nationaal agentschap voor de verbetering van de woonomgeving) - kan subsidies toekennen voor het verbeteren van onder meer particulier verhuurde woonhuizen en ook van particuliere woningen. Het gaat om werkzaamheden die de veiligheid of gezondheid (weghalen van asbest bijvoorbeeld, of behandeling van hout tegen termieten) moeten verbeteren, om energiebesparingen en om bouwtechnische veranderingen die de toegankelijkheid bevorderen, bijvoorbeeld voor rolstoelrijders. Deze Anah kent nogal wat regels alvorens een subsidie wordt toegekend. Het huis moet ten minste 15 jaar oud zijn, de eigenaren mogen niet te veel inkomen hebben. De subsidies gelden niet voor herbouw of renovaties. Het plafond de base (inkomensgrenzen) zijn in de provincie de inkomensgrenzen achtereenvolgens: € 8560 voor een alleenstaande en € 12.532 voor een koppel. Met kinderen gaan die plafonds nog omhoog. Het huis moet de hoofdbewoning zijn. De subsidie kan gaan tot 20 à 35% van de gemaakte kosten, tot een maximum van € 13.000, Het is sinds kort mogelijk om deelbetalingen tijdens de werkzaamheden te ontvangen, in plaats van eenmalig na het opleveren van het werk.
Er zijn ook nog andere instellingen die met subsidies op de proppen kunnen komen: de gezinsbijstand (CAF - Caisse d’allocations familiales), de beheerders van '1% logement', Ademe, GDF en EDF, gemeenten, departementen en regio's. Men moet er wel rekening mee houden dat de ontvangen subsidie als inkomen op het aangifteformulier van de belastingen moet worden gemeld.

Op vrijwel alle materialen en op het arbeidsloon (main d’œuvre) geldt het lage tarief als wordt gewerkt met erkende bedrijven. De lage btw geldt alleen voor vernieuwing van woonruimten en bouwsels die daar echt bij horen, zoals balkons, kelders, zolders, berghokken, garages. Het moet derhalve gaan om verbetering, verandering (het verbouwen van een zolder tot kinderkamerbijvoorbeeld) of onderhoud (pleisterwerk, schilderwerk, nieuw behangetje of vloerbedekking). De materialen worden met 5,5% belast als de artisan of aannemer deze spullen koopt. Uitbreiding van woonruimte in de vorm van de bouw van een terras, veranda of garage valt niet onder het vriendelijke btw-tarief. Luxe zaken, zoals de bouw van een zwembad, blijven onder het hoge tarief van 19,6% vallen.De fisc heeft later wat roet in het eten gegooid: niet in alle gevallen kunnen eigenaren van op te knappen huizen profiteren van de lage btw. De regels zijn wat aangescherpt en er zijn nieuwe richtlijnen uitgevaardigd. In de oude situatie behoefden de eigenaren slechts een verklaring te ondertekenen dat de woning ouder is dan twee jaar.Het verhaal gaat niet meer op als de restauratie of renovatie in feite zo uitgebreid is, dat gesproken kan worden van nieuwbouw. Wie een oude schuur verbouwt tot een woning, kan niet in alle gevallen een beroep doen op de lage btw. De normen zijn nader gepreciseerd: als meer dan de helft van de gevels en de fundering met inbegrip van dragende binnenmuren wordt vernieuwd, is sprake van nieuwbouw en geldt het hoge tarief. Een derde van de volgende voorzieningen moet blijven bestaan voor het toepassen van het lage tarief: (houten)vloeren, deurlijsten buiten, binnenmuren en voorzieningen als loodgieterswerk, elektriciteit en verwarming. Nieuwe formulieren die de klant moet invullen zijn te vinden op internet (administration fiscale). Er is een eenvoudig formulier als het om kleinere werkzaamheden gaat.

Bouwers waren altijd al wat voorzichtig geworden, want als de fiscus constateerde dat van nieuwbouw sprake was en de artisan het lage btw-tarief had berekend, dan moest de artisan het verschil bijbetalen en kon dat niet verhalen op de eigenaar. Even was de eigenaar daarvoor zelf aansprakelijk en moest hij het verschil aanvullen als is vastgesteld dat hij een onjuiste opgave heeft gedaan. Door een nieuw arrest van juni 2011 is het weer de artisan die aansprakelijk blijft voor de opgave en een mogelijke fout gehanteerd percentage moet aanzuiveren.