Apotheek

Er zijn veel apotheken in Frankrijk: het geneesmiddelengebruik is enorm, veruit het hoogste in Europa. Per 2500 inwoners is een officine in de buurt, in Nederland 1 apotheek op de 10.000 inwoners. Een bezoek aan de huisarts leidt in 90% van de gevallen tot het uitschrijven van een recept. Overheid en ziekenfondsen proberen dat voorschrijfgedrag te veranderen door generieke geneesmiddelen te propageren en merkartikelen minder te vergoeden.

De Franse apotheker beschouwt het niet echt als zijn taak om te letten op een mogelijk ongewenst samengaan van verschillende soorten medicijnen. Meer dan 2,5 miljard flesjes en doosjes met pillen gaan bij de Franse apotheker, die zelf zijn prijzen bepaalt van de niet door het ziekenfonds vergoede middelen, over de toonbank. Het ziekenfonds keert jaarlijks ruim € 17 miljard uit aan geneesmiddelenvergoeding. En van het slikken van antibiotica krijgen de Fransen geen genoeg: 80 miljoen recepten voor de bestrijding van keelpijn, angina en zelfs kleine griepjes worden jaarlijks uitgeschreven, ruim drie keer zoveel als in Nederland.

Het is de Franse cultuur om overvloedig voor te schrijven en dan ook nog voor de allernieuwste medicamenten die bovendien erg duur zijn. Overheid en ziekenfondsen pogen al enkele jaren om dat voorschrijfgedrag te veranderen door generieke geneesmiddelen te eisen en merkartikelen minder te vergoeden. De prijzen van generieke medicijnen moeten op termijn 55% goedkoper zijn dan de originele en uiteindelijk moeten de vergoedingen (remboursements) van medicijngebruik worden gebaseerd op de prijs van de generieke pillen en poeders. Deze voornemens lijken eindelijk tot gedragsverandering bij de artsen te komen, die jaarlijks frequent worden bezocht door de artsenbezoekers van de machtige farmaceutische industrie die jaarlijks € 3 miljard spendeert aan promotie van medicamenten bij artsen, driekwart van hun totale marketingbudget. Op hun beurt klagen de artsen dat zij worden uitgenodigd om veel producten voor te schrijven, maar dat zij onvoldoende worden voorgelicht over nut en bijwerkingen van al die pillen. Het gevolg daarvan is dat artsen niet de beste medicijnen kunnen voorschrijven tegen de beste prijs.


Weekenddiensten apothekers via internet op te vragen
Via het telefoonnummer 3237 is op te vragen welke apotheek in de omgeving tijdens weekeinden en feestdagen open is. Ook via internet kan gevonden welke pharmacie de garde dienst heeft, www.3237.fr.


De Fransen zijn ook de grootste gebruikers van psychofarmaca (slaapmiddelen, tranquilizers.) Eén op de vier Fransen gebruikt deze middelen en slikt zich letterlijk suf, zo is uitgezocht. De kosten van deze pillen om de Franse bevolking rustig te houden, zijn uitgestegen tot boven het miljard euro. Oorzaken van het excessieve gebruik zijn de algemene trend om voor het minste of geringste ongerief naar de apotheek te gaan, de financiële toegankelijkheid door het royale vergoedingensysteem en de werkwijze van de huisarts om vooruitlopende op een psychotherapeutische behandeling alvast slaapmiddelen of anti-depressiva voor te schrijven. De noodzakelijke gebruikstermijnen worden daarbij nauwelijks in acht genomen. Ook lijken de Fransen meer gestresst. Bij het Europese gezondheidsonderzoek zegt 18% van de Fransen last te hebben van stress op het werk (16% van de Nederlanders) en 10% van de Fransen heeft ook in huiselijke kring last van spanningen (7% van de Nederlanders.)


Restricties bij verkoop medicijnen via internet

medicijnen internet3Alleen websites die behoren bij een fysieke apotheker mogen in Frankrijk geneesmiddelen via internet verkopen. Het gaat dan om de circa 4000 medicijnen die zonder doktersrecept verkrijgbaar zijn. De maatregel gaat in per 12 juli, waarin ook een verbod tot het houden van discussieforums is opgenomen. Als een klant vragen heeft, moet hij deze vóór de aankoop via de website kunnen stellen aan de apotheker.

De strenge overheidsbepalingen hebben als doel de verkoop van nepmedicijnen te voorkomen. Op wereldniveau zou het bij de verkoop van medicijnen via internet voor de helft gaan om namaak-geneesmiddelen. De apothekers zijn over het algemeen niet blij met de online-verkoop van hun producten en vrezen hun monopolie te verliezen aan de circa dertig grote apothekersketens die kunnen investeren in het opzetten en bijhouden van verkoopsites. Tot nu toe zijn 23 goedkeuringen afgegeven voo het opzetten van een website voor de verkoop van medicijnen. Het is volgens analisten van de markt niet te verwachten dat de prijzen via internet lager zullen zijn wegens de beheers- en marketingkosten die de e-pharmacies moeten maken. Bovendien lijkt de consumenten niet staan te springen om via ordinateur of tablet pillen te bestellen, want er zijn 21.939 apotheken in Frankrijk, de meeste uiterlijk binnen een kwartier te bereiken. De automedicatie neemt in Frankrijk wel toe – 3,2% in 2012 – en wordt bevorderd doordat enkele groepen middelen zoals pijnstillers vrij verkocht kunnen worden. Bijna 16% van de in Frankrijk verkochte medicijnen is zonder recept verkrijgbaar, tegen een gemiddelde van 23% in Europa.
(06.07.13)


Anders dan in Nederland kan men voor veel kleine kwaaltjes een beroep doen op de kennis van de apotheker en zijn medewerkers. De Franse apotheker beschouwt het niet echt als zijn taak om te letten op een mogelijk ongewenst samengaan van verschillende soorten medicijnen. Meer dan 2,5 miljard flesjes en doosjes met pillen gaan bij de Franse apotheker, die zelf zijn prijzen bepaalt van de niet door het ziekenfonds vergoede middelen, over de toonbank. En van het slikken van antibiotica krijgen de Fransen geen genoeg: er worden jaarlijks 80 miljoen recepten voor de bestrijding van keelpijn, angina en zelfs kleine griepjes uitgeschreven, ruim drie keer zoveel als in Nederland. Sommige artsen schrijven zelfs les antibiotiques voor bij bestrijding van virusziekten (zoals griep, keelontsteking, bronchitis), terwijl de werkzaamheid van de pillen alleen geldt voor bacteriële infecties. De resistentie tegen de algemeen voorkomende bacterie pneumokok (oor- en longontsteking, hersenvliesontsteking) ligt door het overvloedige penicillinegebruik in Frankrijk boven de 50%, tegen 3% in Nederland. Een derde van de Fransen heeft nog nooit gehoord van resistentie bij het te ruim gebruik van antibiotica. Uit onderzoek blijkt ook dat vier van de tien huisartsen recepten voor antibiotica voorschrijven onder druk van hun patiënten, zelfs als zij weten dat de middelen niet werken bij virale aandoeningen. Men spreekt nu eindelijk van een schadelijk misbruik van dit geneesmiddel en is met tamelijk groot succes bezig het gebruik terug te dringen. De 50 centimes die de Fransen uit eigen zak moeten betalen per doosje medicijnen, hebben nauwelijks het beoogde effect gesorteerd van een dalend pillengebruik. Slechts 12% zegt het slikgedrag te hebben gewijzigd. Veel mensen kopen alleen nog medicijnen die zijn voorgeschreven.


Campagne om gebruik van antibiotica te matigen heeft geen effect

antibiotica5Na de intensieve voorlichtingscampagnes in alle Franse media om het gebruik van antibiotica te beperken, blijken deze middelen weer in toenemende mate te worden toegediend. Rond het jaar 2000 leek het gebruik iets te zijn verminderd, maar sinds 2005 is sprake van een groei, zodat de beperking over de periode 2002-2012 bij een teleurstellende 9% bleef steken.

Na de campagne met de slogan ‘les antibiotiques, c’est pas automatique’, hoopten de Franse gezondheidsautoriteiten dat de bevolking zich minder van deze medicijnen zou laten voorschrijven. Het tegendeel blijkt het geval, de laatste vijf jaar is het gebruik met 3% toegenomen. Frankrijk blijft daarmee de grootste gebruiker van antibiotica in Europa, 30% meer dan het Europees gemiddelde. Het blijkt ondanks de voorlichtingsactie moeilijk om het gebruik om te buigen, noodzakelijk omdat steeds meer bacteriën resistent worden. Het ingeroeste idee dat antibiotica een soort wondermiddel zijn, blijkt vrijwel onuitroeibaar. Het nationale agentschap dat toeziet op de veiligheid van de medicijnen ziet als mogelijke verklaring voor het stijgende gebruik de vergrijzing van de bevolking. Vooral in de steden blijven artsen en specialisten naar hartelust recepten voor antibiotica voorschrijven. Volgens het agentschap is het van vitaal belang het gebruik van antibiotica te beperken en deze alleen te gebruiken als het strikt noodzakelijk is, namelijk de bestrijding van een bacteriële infectie. Het hoge gebruik van de geneesmiddelen heeft een belangrijke stijging veroorzaakt van het aantal bacteirën die resistent zijn geworden.
(28.06.13)


Het ontmoedigingsbeleid geldt tot verdriet van veel Fransen ook voor de homeopathische middelen. Het gebruik daarvan is de afgelopen jaren enorm toegenomen: één op de vier Fransen neemt soms zijn toevlucht tot deze middelen. De aanvullende verzekeringen moeten derhalve een groter deel vergoeden, hetgeen gepaard is gegaan met pittige premieverhogingen. In uiterst felle bewoordingen veroordeelt de Académie de médecine het gebruik van homeopathische geneesmiddelen en adviseert de overheid te stoppen met het vergoeden hiervan. De fabrikanten van deze producten wijzen erop dat de effectiviteit van de middelen in veel gevallen wetenschappelijk is bewezen en dat de kosten de helft lager zijn dan die van ‘gewone’ medicijnen. De 50 centimes die de Fransen uit eigen zak moeten betalen per doosje medicijnen, hebben nauwelijks het beoogde effect gesorteerd van een dalend pillengebruik. Slechts 12% zegt het slikgedrag te hebben gewijzigd. Veel mensen kopen alleen nog medicijnen die zijn voorgeschreven.

Op de doosjes van de medicijnen plakt de apotheker een sticker waaraan valt af te lezen hoeveel de vergoeding van de Sécu bedraagt: de witte gestreepte sticker (la vignette) voor 100%, de gewone witte voor 65%, de blauwe voor 35%, de oranje voor 15% en medicijnen in een doosje zonder vignette worden niet vergoed. Buitenlanders die nog geen carte vitale bezitten, kunnen eveneens zonder papieren rompslomp de betaalde apothekerskosten vaak vergoed krijgen via het systeemtiers payant, waarbij de apotheek de rekening direct naar de verzekeraar stuurt. Gewoon even om vragen. Bij de apotheker is ook de carte te actualiseren, mettre à jour, als er wijzigingen zijn opgetreden in het gezin of als er van mutuelle is veranderd. Er staat een borne (update-zuil), die zeer eenvoudig is te bedienen.

Een apotheker mag afwijken van het middel dat de huisarts op het recept (l’ordonnance) heeft geschreven en een generiek middel verkopen in plaats van het oorspronkelijke medicijn. De apotheker mag bij medicijnen die permanent gebruikt moeten worden zelf nieuwe verstrekken als de geldigheidsduur van het recept is verlopen. Wel moet hij de arts daarvan op de hoogte stellen. Ook de infirmières mogen zelfstandig zaken als verbandmiddelen en hulpmiddelen voorschrijven.

De Franse apothekers zien voor zichzelf een nieuwe rol weggelegd in de gezondheidszorg. Niet alleen pillen en zalfjes verkopen, maar taken overnemen van de steeds schaarse wordende plattelandsdokter. Met de beloning die zij daarvoor zullen ontvangen van ziekenfonds en mutuelleszouden de marges op de geneesmiddelen iets kunnen dalen. Dus twee vliegen in één klap. Het voorstel is al twee jaar oud, maar er is nog weinig van de rolverandering te merken geweest.


De Franse apotheker krijgt steeds meer te slikken
Hoewel Frankrijk niet mag klagen over het aantal apotheken in het land (er zijn er meer dan 22.500), maken de apotheekhouders zich zorgen over de ‘vlucht’ van afgestudeerde apothekers naar andere beroepen in de farmacie. De Orde van Apothekers zegt gealarmeerd te zijn door zorgwekkende signalen die wijzen op de dalende aantrekkelijkheid van het beroep.

Op 1 januari 2012 was het aantal apothekers in het land een half procent gedaald, nog niet dramatisch, maar een kwart van de afgestudeerden die er zes jaar studie op hebben zitten, besluit uiteindelijk niet voor het vak van medicijnenverkoper en publieksadviseur te kiezen. Deze jongeren vinden werk in de marketing, kwaliteitsconctrole e.d. in de branche aantrekkelijker omdat zij ongerust zijn over de toekomst van het vak van apotheker en moe worden van de voortdurende verdachtmakingen rond het medicijn. De geconstateerde ‘vlucht’ doet zich vooral voor bij het beroep van de traditionele apotheekhouder met een winkel, minder bij het vak van apotheker in een ziekenhuis. Ook de economische vooruitzichten zijn niet bevorderlijk voor de aantrekkelijkheid van het vak. In 2011 gingen 141 apothekers dicht (116 in 2010), waardoor sommige kleinere gemeenten al zonder apotheek zitten.

Bij de bekendmaking van de ongerustheid bij de Orde van Apothekers kwam een andere instelling met weer andere zorgen in de publiciteit: oudere mensen krijgen te vaak te veel medicijnen toegediend. De Académie de médecine waarschuwt dat bij het voorschrijven van geneesmiddelen aan mensen op leeftijd er meer rekening mee moet wordt gehouden dat deze mensen vaak aan meer ziekten lijden en dat de effecten van bijverschijnselen groter zijn op hogere leeftijd. De aanbevelingen gelden vooral de bijna 6 miljoen Fransen die ouder zijn dan 75 jaar en de 65-plussers die aan meer dan één ziekte lijden, meestal chronisch. Het toedienen van meerdere medicijnen kan aanleiding zijn voor ongelukken. Bijna driekwart van de geneesmiddelen voor ouderen zijn middelen tegen hart- en vaatziekten, antidepressiva en pijnstillers. De overheid zou volgens de Académie met een lijst moeten komen van medicijnen die mogelijk niet geschikt zijn voor ouderen. Bij het op de markt brengen van nieuwe middelen zouden meer proefnemingen met oudere personen moeten worden uitgevoerd. Om de schadelijke bijwerkingen van een teveel aan medicijnen te voorkomen, moeten de artsen beschikken over informatie van alle medicijnen die daadwerkelijk worden gebruikt, inclusief de pillen die de oudere zelf koopt zonder recept.

Dat laatste gebeurt in Frankrijk nog niet zo frequent. Men koopt liever via een recept van de dokter. Daarom pleit Assurance maladie van de Sécurité sociale voor het gemakkelijker toegankelijk maken van eenvoudige geneesmiddelen. Als de Fransen meer aan zelfmedicatie zouden doen en niet voor elke verkoudheid naar de huisarts zouden lopen om een receptje te halen, scheelt dat het ziekenfondswezen € 1,5 miljard. Het kopen van receptloze geneesmiddelen neemt in Frankrijk wel iets toe, maar komt niet verder dan 6,4% van de totale medicijnenmarkt, tegen een gemiddelde van 10,4% in Europa. De traditionele apothekers verzetten zich tegen de komst van de farma-afdelingen van de supermarkten die receptloze middelen mogen verkopen. De fabrikanten van de in de vrije verkoop komende middelen willen een uitbreiding van het pakket receptloze middelen dat de samenleving € 400 miljoen kan besparen. Als bovendien een honderdtal simpele middelen niet meer zal worden vergoed door de Sécurité sociale en ook bezoeken aan de dokter daardoor kunnen worden vermeden, kan de genoemde besparing van € 1,5 miljard worden behaald. De besparing op het receptloos kopen van hoofdpijnpillen kan € 124 miljoen zijn, van hooikoortstabletten € 303 miljoen en van maagzuurremmers € 444 miljoen.
(23.06.12)


Nog steeds te dure medicijnen en te dure medische ingrepen
De prijzen van geneesmiddelen zijn in Frankrijk drie keer zo hoog als in Nederland. Weliswaar begint Frankrijk op grote schaal over te stappen van de dure merkmedicijnen naar de veel goedkopere generieke pillen met dezelfde werking, maar de kosten blijven exorbitant: € 23,1 miljard vorig jaar aan medicijnen. In dat jaar werd € 1,3 bespaard door het gebruik van de goedkopere medicijnen, waarmee de groei van de kosten van het medicijnengebruik beperkt bleef tot 2,2%.

Maar diezelfde generieke geneesmiddelen zijn veel duurder dan in de meeste andere Europese landen. Per standaardeenheid bedraagt de verkoopprijs 15 centimes. In Duitsland is dat 12 centimes, 10 in Spanje, 7 in Engeland en 5 in Nederland. Alleen in Zwitserland zijn de prijzen met 30 centimes het allerhoogst. De Franse anti-cholesterolpillen kosten 28 centimes per eenheid, in Nederland 5 centimes. Pillen tegen hoge bloeddruk worden voor 27 centimes per eenheid verkocht, vier keer zo hoog als in Duitsland en Nederland.

De verschillen in de zeven onderzochte landen (Duitsland, Italië, Frankrijk, Nederland, Zwitserland, Engeland en Spanje) vallen te verklaren uit de verschillende vormen van prijspolitiek. Zo worden de prijzen van de generieke geneesmiddelen in Nederland en Duitsland bepaald door de ziekenfondsen die rechtstreeks onderhandelen met de fabrikanten. In Engeland worden de fabrikanten door apothekers onder druk gezet om zo goedkoop mogelijk te leveren. De besparingen die worden bereikt, worden verdeeld onder die apothekers en de ziekenfondsen. De baas van het Franse ziekenfondswezen wil dat Frankrijk het Britse voorbeeld gaat volgen. De vervanging van de dure merkmedicijnen door generieke middelen geldt nog lang niet voor alle middelen en de prijsverschillen zijn vaak niet groot genoeg om de voorschrijvende artsen aan te sporen tot het uitschrijven van de goedkopere recepten. De fabrikanten zullen derhalve veel steviger moeten worden aangepakt, zoals in Duitsland, Nederland en Engeland al gebeurt.


Om minder eigen bijdragen te betalen (€ 0,50 per doosje medicijnen), kan een patiënt die aan een langdurige ziekte lijdt zijn apotheker vragen om de medicijnen voor drie maanden te verkopen. Dat kan dus een klein voordeel bieden. Daarnaast zijn de prijzen van ‘gewone’ medicijnen in grootverpakking met 5% gedaald. Deze prijsverlaging zal geleidelijk worden doorgevoerd voor geneesmiddelen als cholesterolverlagers en die voor lijders aan suikerziekte en hoge bloeddruk. Het gaat bij deze grootverpakkingen om merkmedicijnen en generieke. Inmiddels zijn 350 geneesmiddelen in verpakkingen voor drie maanden verkrijgbaar. De apothekers staan niet te springen om de verkoop van deze medicijnen te promoten en weigeren vaak botweg of verklaren dat de regeling niet bestaat, want zij verliezen heel wat marge. De Franse consumentenorganisatie Que Choisir raadt het publiek aan om toch vooral aan te dringen bij deze apothekers, de best betaalde middenstanders van Frankrijk.


Fransen beginnen wat minder pillen te slikken

medcijnen internet3

Het medicijnengebruik in Frankrijk is vorig jaar wat gedaald: 1,5% voor de geneesmiddelen op doktersrecept en 0,4% voor de producten in de vrije verkoop. De daling is een première sinds ruim tien jaar. In 2012 werden 40 miljoen doosjes minder gekocht bij de apothekers – op een totaal van drie miljard. Aanleiding voor de daling van gebruik en daarmee van de kosten zijn het uitblijven van belangrijke epidemieën, iets terughoudender voorschrijfbeleid van de artsen, minder terugbetalingen door de Assurance maladie van de Sécu, effect van voorlichtingsacties en wat meer voorzichtigheid naar aanleiding van de medicijnschandalen als Mediator en de nieuwe generaties anti-conceptiepil.

Maar Frankrijk blijft het Europese land waar de meeste pillen worden geslikt komende uit 48 doosjes per jaar per persoon. Van de verstrekte en vergoede medicijnen wordt ongeveer de helft niet opgebruikt. De gang naar de pharmacie zal binnenkort voor de eenvoudige pilletjes niet meer nodig zijn. In Frankrijk zijn de laatste juridische beletselen weggenome om via internet 3300 receptvrije geneesmiddelen te kopen. Per 1 maart moeten deze medicamenten online vrij verkrijgbaar zijn. Frankrijk voldoet daarmee dan aan een Europese richtlijn die in 2011 werd uitgevaardigd. Apothekers roepen al dat zij ‘bezorgd’ zijn voor de volksgezondheid nu internet-kopers niet meer kunnen worden gewezen op mogelijke gezondheidsrisico’s bij gebruik van zelf gekochte medicijnen buiten de apothekers om.

Inmiddels is discussie ontstaan over het nut van het massaal voorschrijven van anti-cholesterolpillen. De standpunten over het vraagstuk lopen uiteen van: ‘slechte cholesterol bestaat niet, is een uitvinding van de farmaceutische industrie’ tot ‘het preventieve gebruik van de statines vermindert de kans op hart- en vaatziekten’. Vijf miljoen Fransen gebruiken de anti-cholesterolpillen, die volgens tal van studies nuttig zijn voor sommige patiënten voor wie in 10% van de gevallen de sterfte aan hart- en vaatziekten blijkt te zijn gedaald. Het gaat om groepen met verhoogd risico, zoals lijders aan suikerziekte samen met hoge bloeddruk en tabaksgebruik. In de meeste overige gevallen is het nut van het massale gebruik van de pillen niet aangetoond. Niettemin schrijven veel artsen het middel voor uit ‘zekerheid’ en uit routine. Baat het niet, het schaadt ook niet.
(17.02.13)

©2017 Communities Abroad  |  infofrankrijk.com

DISCLAIMER

Login

of    

Forgot your details?

Create Account