De twee verhuisregelingen zijn geformuleerd in lid 2 en 3 van art 3.111 van de WetIB2001:
“2. Een woning wordt voor de periode dat deze in het kalenderjaar leeg staat mede aangemerkt als eigen woning indien de woning de belastingplichtige in het kalenderjaar of in een van de voorafgaande drie jaren als eigen woning als bedoeld in het eerste lid ter beschikking heeft gestaan en hij aannemelijk maakt dat de woning bestemd is voor verkoop. Indien een in de eerste volzin bedoelde woning vanaf enig moment in de daar bedoelde periode inkomen uit sparen en beleggen genereert en vervolgens vanaf enig moment weer belastbare inkomsten uit eigen woning, wordt een en ander voor de toepassing van artikel 3.119a niet aangemerkt als een vervreemding, onderscheidenlijk als een verwerving. Voorts vindt artikel 2.14, derde lid, onderdelen b en c, met betrekking tot deze woning gedurende de in de eerste volzin bedoelde periode geen toepassing en wordt de woning ook gedurende deze periode voor de toepassing van de artikelen 3.116 en 3.116a aangemerkt als eigen woning.
3. Een woning wordt mede aangemerkt als eigen woning indien de belastingplichtige aannemelijk maakt dat de woning leeg staat of in aanbouw is en uitsluitend bestemd is om in het kalenderjaar of in een van de daaropvolgende drie jaren hem als eigen woning als bedoeld in het eerste lid ter beschikking te staan.”
In lid 2 gaat het dus om de periode na vertrek uit de eigenwoning, in lid 3 om het in de toekomst betrekken van de eigen woning. Beide periodes kunnen onder de eigenwoningregeling vallen (aftrek hypotheekrente met name) onder de in die leden gestelde voorwaarden. Leeg staan is een van die voorwaarden. Dat impliceert dat de woning niet bewoond mag zijn door derden, niet als tweede woning mag dienen (m.i. ook geen pied-a-terre dus voor de voormalige of toekomstige bewoners). Wel mag blijkens de MvT de woning “enig meubilair” bevatten (wat dat ook moge zijn: is m.i. nooit in jurisprudentie nader gespecificeerd) en bewoond zijn door een kraakwacht om nog als leegstaand te kunnen kwalificeren.
De verlaten woning dient voorts bestemd te zijn voor verkoop (moet wel aangetoond kunnen worden op basis van bijv. advertenties, inschakeling makelaar, of dergelijke) en voor de woning die men wil gaan betrekken moet men dat laatste juist aannemelijk maken (en moet er dus geen huur- of verkoopbestemming (meer) gelden).
Merk op dat onder voorwaarden, in beginsel: toepassing van keuze voor binnenlandse belastingplicht, deze verhuisregelingen ook gelden voor niet-ingezetenen. Onder bepaalde omstandigheden ook voor de in het buitenland gelegen woning voorzover deze in de belastingheffing van Nederland in box 1 kan worden betrokken.
De in de beide leden genoemde termijn van 3 jaren voor de verhuisregeling zal overigens per 2014 weer worden teruggebracht naar 2 jaren.
In het tweede lid staat sinds enige tijd een bepaling waardoor men de leegstaande woning tijdelijk mag verhuren in de bedoelde periode van drie jaren zondar dat dit tot defintieve vervreemding van de woning leidt (en zonder andere gevolgen daarmee verband houdend terzake van KEW, etc.). Die bepaling ontbreekt overigens in het derde lid.
Kan de toepassing van de expatregeling voor behoud van de bestaande eigenwoningschuld per 1.1.2012, en dus van het ruimere aftrekregime voor de eigen woning, in de weg staan aan toepassing van beide verhuisregelingen? Ik meen van niet, althans als men de ruime uitleg van het begrip “tijdelijke verhuur” volgt uit de toelichting van het amendement Koolmees, inhoudende dat men aan de woning niet de bestemming verhuur hoeft toe te kennen noch feitelijk te verhuren, maar dat voldoende is dat men de eigen woning voor 1.1.2013 heeft verlaten en dezelfde woning voor 1.1.2021 weer gaat betrekken.
In het bestaande en het nieuwe fiscale eigenwoningregime van Nederland zijn voor emigranten nog wel meer interessante aspecten te onderscheiden: bijvoorbeeld het nieuwe en overgangsrecht voor de kapitaalverzekering eigen woning, etc. Dat vergt echter een cursus hogere hypotheekkunde om het te kunnen doorgronden. Bovendien heeft de eerste vraagsteller in deze draad dat niet in zijn vraagstelling betrokken.
Wat nog wel van belang is voor de vraagsteller is vermoedelijk de uitzendregeling. Die is ook in art. 3.111 geregeld.
