Oud worden in Frankrijk
De naar schatting 200.000 Nederlanders die zijn vertrokken naar Frankrijk en zich daar permanent hebben gevestigd, beginnen te vergrijzen. De naoorlogse generatie die vervroegd met pensioen is gegaan of op betrekkelijk jonge leeftijd de zaak heeft verkocht, begint zichzelf langzaamaan de steeds indringender vraag te stellen: blijven we in Frankrijk of keren we bij ziekte terug naar Nederland? Of kiezen we voor een kleiner huis met minder grond en blijven in La douce France met zijn alom erkende hoge kwaliteit van de zorgverlening en gezondheidszorg? Of gaan we naar een maison de retraite?

Vragen die aan de orde zijn gekomen tijdens een seminar op de Nederlandse ambassade in Parijs, georganiseerd door de Fanf, Fédération des Associations néerlandaises en France. Aanwezig waren de vertegenwoordigers van de Nederlandse verenigingen in Frankrijk die bij deze Fanf zijn aangesloten. De bijeenkomst was vooral bedoeld als inventarisatie van de bij Nederlanders in Frankrijk levende problemen rond het ouder en mogelijk ziek en afhankelijk worden. Men verstaat hieronder dan personen die over het algemeen ouder zijn dan 80 jaar en behoefte krijgen aan de zorg van hun naaste omgeving al dan niet in combinatie met het Franse verzorgingssysteem.
Conclusie: binnenskamers en binnen de Hollandse vriendenkringen in Frankrijk is het onderwerp een veelvuldig terugkerend thema van gesprek. Maar als de mensen meer officieel via onderzoeken wordt gevraagd waar mogelijke knelpunten of problemen zijn, dan blijkt de respons vrijwel nihil.
Niettemin besloten de afgevaardigden van de Nederlandse verenigingen voort te gaan met het inventarisen, waarbij ook de mogelijkheid zal worden onderzocht of er een centraal meldpunt moet komen. Een dergelijk coördinatiepunt zou dan moeten worden bemand door professionelen en vrijwilligers die goed op de hoogte zijn van het Franse én Nederlandse zorg- en gezondheissysteem. Want de kennis omtrent de organisatie in Frankrijk ontbreekt nog bij velen, ondanks de Nederlandstalige informatie die ruim voorhanden is op internet en in speciale boeken. Nederlanders die van plan zijn zich in Frankrijk te vestigen en zich voorbereiden, blijken vaak aanzienlijk beter op de hoogte te zijn van de Franse regelgeving dan de pensionado's die al jaren in Frankrijk wonen. Nous voor Zorg in Frankrijk denkt een gat in de markt te hebben gevonden en wil Nederlanders helpen bij het wegwijs worden in het stelsel van thuiszorg en medische zorg. Zo is er de bescheiden AWBZ-variant de APA (Allocation Personnalisée d'Autonomie), die afhankelijken financieel bijstaat in de kosten van de persoonlijke zorg. Het bestaan van deze al enige jaren bestaande voorziening, ook voor buitenlanders in Frankrijk, bleek bij vele verenigingsbestuurders niet bekend. Men beschouwt het dan ook als een nieuwe taak van deze verenigingen om naast het organiseren van bridgedrives en golftoernooien aandacht te gaan besteden aan het opkomende probleem van de ouder worden vaderlander in Frankrijk.
De bestuursleden van de Fanf en van de verenigingen bleken in meerderheid niet een groot voorstander te zijn van het doen stichten van 'bejaardenreservaten' voor Nederlanders in Frankrijk. Men voelt meer voor de organisatie van onderlinge hulpverlening, waarbij al bestaande instituten zoals Aneas en het Ondersteuningsfonds meer concreet aan deze ondersteuning en informatievoorziening kunnen gaan voldoen. Een dergelijke dienstverlening, samen met die van door de verenigingen op te zetten eigen varianten, moet helpen bij de vraag of ouderen kunnen integreren in het Franse systeem, zullen terugkeren naar Nederland of gaan leven in een Frans verzorgings- of verpleeghuis waarbij afzonderlijke diensten worden geboden aan Nederlanders en mogelijk andere Europese inwoners van Frankrijk.
Het zelfstandig gaan wonen in een maison de retraite wordt alom afgeraden. De cultuurverschillen zijn te groot, de omgang met ouderen laat in Frankrijk nog veel aan kwaliteit te wensen over, zo erkennen de inrichtingen zelf. Bovendien blijken ouder wordende Nederlanders het aangeleerde Frans te vergeten en vallen terug op het Nederlands. Communicatie met het Franse personeel is dan onmogelijk.
Eerder gelanceerde plannen voor woningprojecten voor Nederlanders zijn gestrand op financieringsproblemen en soms op de weerstand van de lokale bevolking, zo werd duidelijk tijdens dit seminar. Zo is na jarenlange voorbereiding het plan van Euro Age om in de Dordogne een dergelijk woonomplex van de grond te krijgen, gestopt. Een mogelijke stichting van woonvormen voor Nederlandse ouderen in Frankrijk zou meer weggelegd zijn voor commerciële projectontwikkelaars die wel brood zien in de bouw en exploitatie van deze resorts.