|
|
|
|
|
| |
 In Frankrijk opereert in 550 plaatsen de vereniging Accueil des Villes Françaises die nieuwkomers in de plaats met raad en daad terzijde staan om snel de weg te vinden in de nieuwe woonomgeving. Op de site van deze AVF zijn alle adressen te vinden en de tijden waarop men de informatie kan geven. Via diezelfde site kan ook informatie worden gekregen voordat men zich in de plaats gaat vestigen. Handig om adressen en telefoonnumers alvast te hebben van het gemeentehuis, de plaatselijke vestigingen van het stroombedrijf, van de telefoon en van het water. Ook is informatie beschikbaar over de scholen en crèches. Het werk wordt gedaan door ruim 12.000 vrijwilligers.
 Print dit artikel
|
|
|
|
Print dit artikel
|
|
|
|
| |
Kosten van levensonderhoud
De kosten van levensonderhoud zijn in Frankrijk niet lager. Wijn van enige kwaliteit en vrac (los in de jerrycan) is natuurlijk zeer betaalbaar, maar levensmiddelen, kleding en planten zijn relatief duurder. Daarentegen betalen particuliere autobezitters geen wegenbelasting. En de BTW op verbouwingen is tijdelijk - in ieder geval tot 2005 - verlaagd naar 5,5%. Wel is in de zomer van 2002, na enige rust op het prijzenfront bij de invoering van de euro, een flink aantal prijzen omhoog gegaan: elektriciteit, telefoon, de trein, tolwegen, benzine, kijkgeld, lokale belastingen. De inflatie neemt derhalve wat toe (gemiddeld rond de 1,5%), terwijl de groei van de koopkracht wat afneemt. Na zich uit marketingoverwegingen rustig te hebben gehouden bij de invoering van de euro, blijken de grote supermarkten in de loop van 2002 op het prijzenfront aan een inhaalslag te zijn begonnen. Onderzoeken wijzen uit dat de prijzen van de gewone daagse boodschappen in twee jaar met bijna 8% zijn gestegen. In 2004 daarentegen is min of meer een prijzenoorlog gestart door de grote hypermarchés in de felle concurrentiestrijd met goedkope grutters als Aldi, Lidl en Leaderprice.
|
Nederlanders in Frankrijk (noteringen uit het forum van deze site)
Over smaak valt niet te twisten
 Bij ons in de buurt worden de wijnen Malapère, Minervois, Corbière en de Fitou verbouwd Alle drie op zich uitstekende rode wijnen. Maar sinds de Lidl hier in de buurt is gekomen, drinken wij een Carbenet Sauvignon uit Chili voor € 2.80 per fles. Ik houd niet zo van de meeste Franse wijnen. Ik vind de buitenlandse wijnen vaak lekkerder: de Shirah uit Australië of Zuid-Afrika of de Cabernet Sauvignon. De wijn uit Chili (alleen bij de Lidl verkrijgbaar) is echt een aanrader, zeker geen Château migraine; nee een prima wijn. Gelukkig zonder (namaak)kurk, maar gewoon met een schroefdop. Komt de wijn ten goede, want de schroefdop sluit beter af.
Ik ken hem, de Cabernet Sauvignon uit Chili. Zowel hier in Nederland als in Frankrijk bij de Lidl te koop. Die hoef ik dus niet mee naar huis te nemen. Wat ik wel meeneem is de Costières de Nîmes. Te koop bij de Lidl (€ 1,35), vrij zoet en niet te onderscheiden van de Kaapse Pracht van de Aldi (€ 2.35). Voor het prijsverschil is het eigenlijk niet de moeite ze mee te nemen. Maar zeg nou zelf, wat oogt beter: een Afrikaanse rode wijn van een Duitse prijsvechter of een echte Franse wijn met een mooi reliëf in het glas van de fles.
Bij drinken proef ik met neus en mond. Vele Franse wijnen kunnen gewoon niet op tegen Zuid-Afrika, Australië of Chili. En er zit bovendien vaak een erg groot prijsverschil tussen. De eerste Franse wijn die ik lekker vind is niet te koop beneden de € 5. Het gaat echt om de prijs/kwaliteitverhouding, bovendien ben ik zeker geen snob.
Wijnenstruiken uit Chili, Zuid-Afrika, Australië enz. mogen tijdens de droogte extra worden voorzien van water. Franse wijnboeren mogen dit (in principe) niet doen. Wijnen uit die eerste landen mogen extra smaakstoffen, siroop en suikers toevoegen totdat hun wijnen steeds de juiste smaak en afdronk hebben. Franse wijnboeren mogen dit niet.
Eigenlijk smaken de wijnen uit deze landen steeds hetzelfde, zoals Coca-Cola ook altijd hetzelfde moet proeven. Maar ja ..... De gustibus et coloribus non disputandum (Over smaken en kleuren valt niet te twisten). Santé.
Sinds juli 2006 mogen Franse boeren houtkrullen en stof gebruiken om hun wijn te 'parfumeren'. In andere landen wordt gebruik gemaakt van roestvrijstalen tanks waar men eikenkrullen in doet om de wijn een eikensmaak te geven, dus gerijpt op eikenhout maar in een inox-tank. Dit mag men nu ook in Frankrijk omdat men niet tegen de concurentie op kan.
Woon je in Frankrijk? Dan zou ik je aanraden de wijn en vrac te kopen, je proeft en weet wat je hebt, en het is bij praktisch ieder château of domein te doen. Ik koop de wijn in ordinaire jerrycans van 50 liter, doe ze zelf in de fles, en koop de kurken bij GamVert en ze gaan heerlijk in de rekken. |
Print dit artikel
|
|
|
|
| |
|
Er bestaan vooroordelen over de Fransen. We zullen er enkele behandelen.
De Fransen gedragen zich slecht in het verkeer
Klopt over het algemeen. Met name op het platteland wordt te hard gereden (en ook zeer gevaarlijk: te langzaam), het veranderen van rijrichting wordt vrijwel niet aangegeven, binnenbochten worden 'overgeslagen'. Maar voetgangers die willen oversteken worden vaak overdreven hoffelijk behandeld. Feit blijft, binnen Europa scoort Frankrijk het hoogst op de ranglijst van verkeersongelukken, hoewel het in 2004 stukken beter is geworden dankzij een bijna uitzinnige opvoering van de verkeerscontroles en het uitdelen van hogere bekeuringen.
De Fransen spreken alleen maar Frans
Juist. Met uitzondering van personeel op luchthavens en op de grotere VVV-kantoren spreken de Fransen slechts Frans. Hoewel in het onderwijs vreemde talen worden onderwezen (Engels, Spaans en als men heel knap is ook Duits) wordt het lezen en spreken in andere talen na het verlaten van de schoolbanken nauwelijk meer beoefend. Voor Nederlanders is 888 van teletekst van enkele tv-zenders een uitkomst. Ondertiteling in het Frans, bestemd voor de Franse doven is goed voor de Nederlanders om een film te volgen en wat Frans bij te leren.
De Fransen praten vrijwel uitsluitend over eten
Klopt ook. Het eerste kwartier van een genoeglijk en vooral vrijblijvend samenzijn tussen Fransen en Nederlanders tijdens het apéritif of apéro spreekt men over het weer, de laatste vakantie en onder intimi wordt ook wel over politiek gesproken. Vervolgens vraagt men aan de Hollanders of ze al een beetje beginnen te wennen in hun nieuwe land en vervolgens spreekt men met de dorpsgenoten gewoon weer verder in het oude tempo en het moeilijk te verstane patois over de kwaliteit van de foie gras dit jaar, die mooie wijn, het gebrek aan cèpes (paddestoelen uit het bos) en het zoetgehalte van de geoogste vijgen.
De Fransen zijn arrogant
Valt wel mee. Op het platteland, waar de meeste Nederlanders toch zullen (gaan) wonen, is er van die arrogantie - als die al zou bestaan - niet veel te merken. Wel is er sprake van een zekere formaliteit in de omgang. Als de je moeite neemt om wat Frans te leren - als je er woont zul je zeker (wat) Frans moeten leren spreken - zijn de Fransen erg behulpzaam. In Parijs en enkele andere grote steden zijn de mensen uiteraard afstandelijker, hetgeen niet perse hetzelfde behoeft te betekenen als arrogant.
Er is veel bureaucratie in Frankrijk
Is over het algemeen waar. Vooral als buitenlander die de Franse taal niet machtig is, is de papierwinkel welhaast onoverkomelijk en soms prettige praatstof tijdens Hollandse bijeenkomsten. Als je wel iets van de taal begrijpt, valt het wel mee. Men maakt best wel duidelijk welke formulieren moeten worden ingevuld, meegenomen, afgestempeld. Soms maakt men daarbij ook wat verontschuldigende gebaren. 'La bureaucratie, c'est terrible, hein?' Als men er vervolgens in slaagt te melden dat het in Nederland niet veel beter is - een leugentje - dan gaan de sluizen van welwillendheid uitbundig open.
In Frankrijk wordt om het minste of geringste gestaakt
Dat vinden de Nederlanders en ook de meeste Fransen. De deelnemers aan een staking (grève) of een betoging ('manif') zijn overigens niet van mening dat zij zo maar de straat op gaan. De slachtoffers van de stakingen - het publiek - morren wel maar leggen zich neer bij deze uitingen van maatschappelijke onvrede van de meest uiteenlopende groepen: verpleegsters, brandweerlieden, rechters, chirurgen, postbodes, gepensioneerden.
De Fransen komen hun afspraken niet na
In de privé-sfeer valt dat nogal mee, maar in het zakelijk verkeer is het soms erg lastig. Bij grotere bedrijven (aannemers, loodgieters, elektriciens) worden de afspraken om op de afgesproken tijd te verschijnen meestal nagekomen. Maar zeker niet altijd. Boos telefoneren of faxen sturen wil wel eens helpen. Sommige kleinere bedrijven kunnen er inderdaad een potje van maken. Franse vrienden hierover aangesproken moeten erkennen dat het een afkeurenswaardige methode is, zij hebben er zelf ook last van. Een schrale troost.
|
Boerenkool
 Jaarlijks serveren wij in de winter voor Nederlandse vrienden en bekenden, woonachtig in la France profonde, een boerenkoolmaaltijd. De landgenoten kijken steeds weer verlangend uit naar het mogen meeprikken van een flink aantal vorkjes in de smakelijke stamppot van Franse aardappelen met uit Nederland meegevoerde boerenkool (chou frisé) en Franse spekjes, de lardons. Enkele jaren geleden verbouwden wij de Westlandse Herfstreuzen nog zelf, maar hitte, droogte en knaaggrage konijnen hebben ons de moed ontnomen. Het in Zuid-Frankrijk zelf vrijwel onbekende winterse gerecht – in het noorden spreekt men nog wel van Borécole – leuken wij nog op met rookworst van de Hema en draadjesvlees uit Frankrijk, de paleron (sucadelappen). En er zijn nog de jus voor in het kuiltje en de piccalilly voor de nodige frissigheid.
We weten het: Frankrijk is het land waar sinds mensenheugenis de gastronomie hoogtij viert en het ophemelen van stamppot boerenkool moet vloeken in de kerk lijken. Wie als Nederlander in Frankrijk gaat wonen, koestert omtrent de Franse eetgewoonten namelijk hoge verwachtingen: verfijnde gerechten, mooie wijnen en dat alles tegen spotprijzen. En gezond: de levensverwachting in Frankrijk is op één na de hoogste in de wereld, Japan scoort nummer één. Inmiddels wonen tienduizenden Nederlanders in Frankrijk en enkele honderdduizenden bezitten er een tweede huis. Al deze mensen die uit eten gaan in hun dorp of stad hebben in de loop van de laatste vijf à tien jaar moeten constateren, dat er op eetgebied grondige veranderingen vielen te constateren. Het is uiterst riskant geworden om zo maar een Frans restaurant binnen te stappen in de verwachting dat het restaurantvoedsel in Frankrijk als vanzelfsprekend fantastisch is. Dat is niet meer zo, zeker niet op het platteland. En dat vinden de Fransen zelf ook als je met hen spreekt over hun epicurische erfgoed. Er is iets mis met le rapport qualité/prix, de prijs/kwaliteit-verhouding deugt niet meer in dergelijke doorsnee etablissementen. De invoering van de euro is mede de aanstichter geweest van de algehele malaise: goed eten is alleen nog mogelijk in de eenvoudige auberges, waar je voor € 11 per repas mee-eet met de kieskeurige ouvriers; mooi eten doe je in de restaurants met sterren, waar je ten minste € 11 neertelt voor een petit café na afloop van het genieten van de culinaire hoogstandjes van de chefs.
Steeds meer modale Fransen wijken daarom uit naar de ontdekte McDo’s, de als paddenstoelen uit de grond rijzende hamburgertenten uit het weinig geliefde Amerika, waarvan er inmiddels meer dan 1000 uit de grond zijn gestampt nabij de grote hypermarchés. Ondanks protesten van de antiglobalisten en bestrijders van het inferieure voedsel, de malbouffe, consumeren vaders, moeders en veel kinderen, scholieren en arbeiders met graagte de Big Mac, begeleid door een zakje als gezond aangeprezen wortelschraapsels, les bâtonnets de carotte. De toenemende zwaarlijvigheid is nu ook een bron van zorg voor de Franse medische stand; in de cantines van de scholen zijn de frisdrank- en snoepautomaten weggehaald.
En wij Nederlanders beperken ons nu – nuchter en rationeel als wij zijn - tot het minder frequente, maar kwalitatief wel meer genietbare restaurantbezoek. De dapperen onder ons wagen het soms om gerechten te bestellen als pens (tripes) of worstachtige producten die zijn samengesteld uit ondefinieerbare dierlijke resten. De onderontwikkelde smaakpapillen van de gemiddelde Bataaf zijn daarop niet altijd berekend. Daarom menen wij dat het gezamenlijk verorberen van een pan boerenkoolstamppot moet kunnen, één keer per jaar. De meewarige blikken van de Fransen nemen we dan voor lief, want boerenkool als groente is hun vrijwel niet bekend. De plant chou frisé in kleurige varianten is wél wijd verbreid. Maar dan vooral als niet eetbare krulsierplant in het openbare groen op pleinen en rotondes.
Wim Bavelaar |
Print dit artikel
|
|
|
|
| |
|
Wat de Fransen vinden
Afschaffing van de doodstraf: 56% is vóór, 39% is tegen afschaffing; 5% weet het niet.
Invoering van het homohuwelijk: 61% is vóór, 39% is tegen.
Algemeen rookverbod in openbare ruimten: 80% is vóór, 20% is tegen.
Toelaten van cannabisproducten: 39% is vóór, 40% is tegen en 21% wil een soepeler beleid.
Langzamer gaan rijden nu er overal flitspalen staan: 50% zegt ja, 19% zegt nee en 31% remt af bij de nadering van een radarinstallatie.
Tevredenheid over seksleven: 95% van de mannen zegt ja, 78% van de vrouwen zegt ja.
Waarover maakt de Fransman zich het meest druk: werkloosheid 76%, kanker (42%), pensioen (39%), behoud koopkracht (36%), vervuiling (34%) en onveiligheid (27%).
Immigratie: 46% meent dat het goed is voor het land, 39% beschouwt het als een handicap, 6% meent dat er niets verandert en 9% weet het niet.
Pensioneringsdatum: 65% is niet van plan langer door te werken, 20% wil in deeltijd langer doorwerken en 15% wil voltijds langer doorgaan met werken.
Op welke leeftijd wil de Fransman stoppen met werken: 38% met 55 jaar, 38% tussen 56 en 60 jaar, 20% tussen 61 en 65 jaar, 4% nog langer.
Meer biologische producten kopen: ja zegt 61% als de prijzen daarvan dalen, 24% zegt nee en 15% zegt ja.
De favoriete tv-programma's: 43,5% kijkt het vaakst naar series, 21,1% kijkt vooral naar films, 17,6% naar variété, 17,4% naar reality tv en 0,4% naar informatieve programma's over de samenleving.
|
|
|
|
| |
Consumentenbelangen
 De Franse consument is goed beschermd tegen agressieve verkoopmethoden. Meer dan in Nederland bestaat de mogelijkheid om spullen die zijn gekocht via postorderbedrijven of de ook in Frankrijk bekende mailings terug te sturen. Soms nog tot 100 dagen na de aankoop. Ook al getekende hypotheken kunnen binnen een periode van 10 dagen nog worden teruggedraaid. Bij het ondertekenen van koopcontracten van nieuwe en ook van bestaanden huizen geldt een bedenktijd van 7 dagen. Zelfs hebben sommige via mailings werkende bedrijven de beleefdheid om te vermelden hoe ze aan je adres zijn gekomen. Wie een persoolijke lening wil afsluiten (sinds kort fiscaal wat aantrekkelijker gemaakt) krijgt nu ook 7 dagen bedenktijd. De maatregel is bedoeld om kredietnemers beter te beschermen tegen de verleidelijke aanbiedingen van de banken. Het aantal huishoudens dat een beroep moet doen op instellingen voor schuldsanering is in 2004 toegenomen tot 200.000.
Bij een vertraging van de levering van spullen van meer dan 60 werkdagen kan de consument de bestelling zonder meer annuleren. Bij bestellingen van meer dan € 457 moet de leveringsdatum op de bon zijn vermeld. Is de vertraging van de aflevering langer dan 7 dagen dan kan de besteller vragen om de opdracht te annuleren. Vooruitbetaalde bedragen moeten worden terugbetaald met bijbetaling van de wettelijke rente (2,27% in 2005).
Een nieuwe wet verplicht aanbieders van diensten (uitgevers, verzekeringen, nutsbedrijven) om klanten een maand voor het aflopen van een contract te berichten dat het contract afloopt en eventueel kan worden opgezegd.
De belangrijkste consumentenbond is Que choisir, met een blad en een site waar eerder geplaatste artikelen en uitslagen van tests kunnen worden geraadpleegd. De andere club is Institut National de la Consommation met het blad 60 millions de consommateurs. Ook deze consumentenbond heeft een website met een overzicht van gedane tests en eedere publicaties. Op internet is veder nog een club Ciao.fr actief van 90.000 consumenten die elkaar raad geven en bijstaan bij het doen van belangrijke aankopen. Ten slotte is er nog het tien maal per jaar verschijnende magazine J'économise, een populair blad met tal van nuttige artikelen en raadgevingen voor het Franse huishouden, ook op internet te vinden.
Print dit artikel
|
|
|
|
| |
|
Bij de slager
 Voor nieuwkomers in Frankrijk is het altijd even wennen als zij boodschappen doen bij de slager: een carbonade heet in Frankrijk geen carbonade en een bifteck lijkt niet veel op een biefstuk. Hieronder een lijst, samengestgeld op basis van uitwisselingen op Frankrijkfora en uit eigen ervaringen. Franse slagers snijden het vlees vaak op een andere manier, met als gevolg tal van benamingen. In Frankrijk bestaan naast de boucherie (slagerij) de boucher chevaline (slagerij waar – meestal uitsluitend - paardenvlees wordt verkocht) en de charcutier (bewerkte vleesproducten zoals worst, ham, gekookte en gebakken gerechten, slaatjes enz).
Over het snijden en behandelen zelf:
coupé gesneden
cuit gaar gekookt, gebakken
fumé gerookt
(en) dés dobbelsteentjes
(en) tranches (minces) in (dunne) plakken
Rundvlees
contre-filet lendebiestuk
côtes koteletten
culotte de boeuf staartstuk van het rund
entrecôte runderkotelet, vaak dun gesneden
farce gekruid gehakt, worstenvulling
faux filet lendenbiefstuk
onglet biefstuk
paleron sucadelappen, schouderstuk
poitrine borststuk, meestal van het varken
boeuf rundvlees
aloyau lendestuk (draadjesvlees)
bavette d'aloyau klapstuk, draadjesvlees
bifteck bieflappen
brochette spies (BBQ)
carreau ribstuk
collier draadjesvlees
contre-filet lendebiefstuk
côtes koteletten, soort biefstuk met bot
culotte de boeuf biefstuk, staartstuk van het rund
entrecôte runderkotelet, vaak dun gesneden
farce gekruid gehakt, worstenvulling
faux filet lendebiefstuk, baklap
filet de boeuf ossehaas
filet de macreuse rosbief (met spek eromheen)
flanchet vangvlees (vet vlees bij de liezen)
gîte à la noix schenkel, bilstuk
gîte schenkel
hachis gehakt
jarret schenkel
jumeau tweelingspier
macreuse de bifteck bieflap van de schouder
macreuse schoudervlees, draadjesvlees
onglet biefstuk, gesneden uit de middenrifspier
paleron sucadelappen, schouderstuk
paupiettes de boeuf rundervinken
poitrine borststuk, meestal van het varken
rosbif rosbief
rumsteck biefstuk
rôti (de boeuf) rollade
tournedos ossehaas
tranche à rôtir rosbief (vaak met spek eromheen)
tripe pens
veau kalfsvlees
escalope de veau kalfsschnitzel
médaillon kalfsoester
ris de veau kalfszwezerik
Varkensvlees
porc varkensvlees
boudin noir bloedworst
carbonades hamlappen (stoofvlees)
carré de côtes ribstuk
chipolata dun worstje (BBQ)
civet de stoofvlees van (bij wild hazepeper)
côtelette carbonade
côtes de porc carbonade
échine schoudercarbonade
filet mignon varkenshaas
fricandeau fricandeau
jambon ham
lard spek
lard gras of lard paysan vetspek
lardons spekjes, zuurkoolspek
palette krabbetjes
rôti (de porc) rollade
travers de porc mager ribstuk (met ribben)
Lamsvlees
agneau lamsvlees
collier vlees met wervels uit de nek, gebruikt voor ragouts en osso bucco
epigramme lamsschouderlapjes
gigot d'agneau lamsbout
selle d'agneau schouderlap met bot
Orgaanvlees
abats orgaanvlees
andouilette worst van ingewanden
brochette d’abats spies (BBQ) orgaanvlees
cervelle hersenen
cœur hart
foie lever
rognons niertjes
Gevogelte
volaille gevogelte
autruche struisvogel
caille kwartel
canard eend
chapon kapoen (ontmande vetgemeste haan)
coq haantje
cuisses de poulet kippenpoten
dinde kalkoen
dindonneau jonge kalkoen
gésiers maagjes van kippen, eend, kalkoen, worden meestal confits verkocht in blik of in het vet
magret de canard eendenborstfilet
côtelette borstfilet
poularde jonge, vetgemeste kipe
poule soepkip
poulet kip
poulet à la ferme scharrelkip
pintades parelhoen
Wild
Groot wild
cerf hert
chevreuil ree
sanglier wild zwijn
klein wild
lapin konijn (tegenwoordig gekweekt)
lièvre haas
faisan fazant
perdrix patrijs (perdreau is de nog geen eenjarige perdrix)
bécasse snip
palombe bosduif
Wie nog aanvullingen heeft - er moet nog een rubriekje Wild bij komen - gelieve dat te mailen aan de webmaster.
Print dit artikel
|
|
|
|
| |
Gebruiken, gewoonten
Het nationale volkslied de Marseillaise
Allons enfants de la Patrie
Le jour de gloire est arrivé
Contre nous de la tyrannie
L’étendard sanglant est levé (bis)
Entendez vous dans les campagnes mugir ces féroces soldats
Ils viennent jusque dans vos bras, égorger vos fils, vos compagnes
Aux armes citoyens ! Formez vos bataillons !
Marchons, marchons, qu’un sang impur abreuve nos sillons
De muziek en de noten.
 Rommelmarkt
heet in Frankrijk een vide-greniers (lege zolders). In elk dorp of stadswijk wordt jaarlijks op een vaste datum wel zo'n markt gehouden waarop de overtolligheden van de Franse huishoudens op straat komen. Verder zijn er de talloze brocantes (oude spullen), de gemengde brocantes (professionelen en particulieren), de echte antiekbeurzen en ook nog de vlooienmarkten (marché aux puces).Het is de gewoonte om bij wat grotere spullen af te dingen, waarbij in de regel zo'n 15% kan worden 'verdiend'. Het bezoeken van een rommelmarkt enz. heet chiner, pingelen heet marchander.
Virtueel snuffelen kan via enkele sites: Marché.fr, agenda brocantes, Vide-greniers, Ebay en Kitrouve.
Begroetingen
Als je permanent in Frankrijk woont dan weet je dat je de buurtbewoners, de secretaresse op het gemeentehuis, de klusjesman altijd een hand geeft. Ook bij het weggaan. Is de relatie erg vriendschappelijk dan wordt er gezoend, meestal twee keer. Vrouwen zoenen vrouwen vrijwel altijd, mannen willen nog wel eens afstand bewaren bij ontmoetingskussen (de bise; kussen uit genegenheid is embrasser; dan heet een kus een baiser, maar het werkwoord baiser betekent niet kussen, let op, maar vrolijk gezegd, een wip maken).
 Brood
Er werken 35.000 bakkerijen aan de dagelijkse vervaardiging van brood. Bij de bakker, de boulanger, worden de flûtes (200 gram) en de baguettes (250 gram of 400 gram) verkocht. Klein is de ficelle met zijn 130 gram. Minder stokachtig zijn de bruine broden zoals de pain complet, de meergranen broden zoals de pain céréale en de pain de campagne. De croissant bij de bakker is heel lekker maar is 's morgens meestal uitverkocht. Handig is het om bij de supermarkt een zak met 10 voorgebakken croissants te kopen, niet duur, en die 's morgens vijf minuten in de oven te leggen.
Pendre la crémaillère
is letterlijk het ophangen van de regelhaak in de schouw van de open haard waaraan in vroeger dagen een pot werd gehangen. Nu is het een symbolische handeling geworden aanduidend dat het nieuwe huis klaar is om te worden bewoond. Er is dan een feestje, vergelijkbaar met onze house warming partijen.
Kalenders
Jaarlijks komt de postbode (la factrice of le facteur) met de Almanach, een nuttige kalender met feiten, plattegronden van de steden in de buurt. Het is de gewoonte de postbode een fooi te geven van toch ten minste € 7,50. Ook de vrijwillige brandweer komt jaarlijks langs. Ook deze pompiers krijgen een fooi van ten minste € 15.
Op bezoek gaan
Vroeger was het niet wellevend om bij een bezoek om te komen eten (rond 8.30 uur) wijn of bloemen mee te nemen. Verouderde boekjes meldden dat het meenemen van wijn een belediging zou zijn voor de gastheer: alsof hij zelf niet over goede wijnen zou beschikken. Het is aardig om iets van de banketbakker mee te nemen of een bloemetje. Maar geen goudsbloemen of chrysanten! Vooral die latste soort is op Allerzielen bestemd om de graven en grafzerken op te sieren. Het verandert allemaal wel, maar tot voor kort was het niet bon ton om van het toilet van de gastheer of -vrouw gebruik te maken. Het is wat vreemd om Fransen uit te nodigen om een kopje koffie te komen drinken. Beter is het om de dorpsgenoten te vragen om een apéritif (apéro) te gebruiken, zo rond zes uur 's avonds. Proosten bij het drinken gaat vergezeld van standaardwensen als 'à votre (bonne) santé', 'à la vôtre' (een beetje burgerlijk, grof), 'prosit' of 'tchin-tchin'. Als iemand is uitgeniest zeg je niet 'prosit' maar 'à vos souhaits'.
Onderhandelen
Met de Fransen wordt niet na het Hoe maakt u het (comment allez-vous?) met de onderhandelingen begonnen. Pas na vele, meestal charmante omwegen komen we eindelijk tot zaken. Nederlanders moeten daar niet onrustig van worden. Ook moeten wij onze kalmte bewaren als een bijeenkomst niet om half negen begint zoals was aangekondigd, maar pas iets over negenen. Dat is Frankrijk.
Je of u
Het zal voor de meeste Nederlanders vousvoyeren blijven met de Fransen. In bijzondere gevallen van persoonlijke vriendschap mogen de Hollanders tu zeggen. De Fransen zelf blijven traditioneel overigens ook meestal 'u' zeggen tegen hun landgenoten.
Buiten de deur eten
 Ongeveer 70% van de Fransen eet ten minste eenmaal in de week buiten de deur. Eten in een restaurant gebeurt veel tijdens wat in Nederland de lunch heet. Men geniet dan het repas, waarbij op het platteland nog wel wijn wordt gedronken. In de restaurants in de steden gebeurt dat steeds minder. De meest gedronken drank in Frankrijk is mineraalwater. In het weekeinde en bij feestdagen wordt van de zondagse lunch (déjeuner) een bijzondere gebeurtenis gemaakt. Van twaalf tot drie is men dan onder de pannen. De keukens in de restaurants gaan 's avonds later open dan in Nederland. Om half acht op z'n vroegst kun je 's avonds terecht in een restaurant.
Thuis etenOp het platteland:
Werkers op het land ontbijten niet, men gebruikt hoogstens een kleine kopje zwarte koffie of soppen brood in een grote kom koffie met veel melk. Tegen achten gaan de landarbeiders naar de boerderij en nemen dan een flink ontbijt. Brood (het nationale volksvoedsel), vlees, worst (charcuterie) e.d. Om twaalf uur volgt dan de hoofdmaaltijd (le repas - ons 'warm eten'), dat bestaat uit vlees, groenten, (stok)brood, kaas, dessert, koffie. En uiteraard wijn. De vrouwen en soms kinderen drinken de wijn vaak met wat water. De laatste krijgen 's middag bij het thuiskomen van school nog wat koekjes (le goûter). 's Avonds is er het souper. Een lichte maaltijd met wat sla, soep en wat brood.
In de stad:
Meestal geen ontbijt, hoogstens een kopje koffie. Croissantjes worden vrijwel nooit thuis gegeten. Dat doet men in een café. De lunch (geen repas dus) bestaat voor de kantoormensen uit een sandwich. Veel werknemers krijgen ook bonnen van het bedrijf om ergens in de stad de lunch, le déjeuner, te gebruiken. Ook een soort warme maaltijd, maar wat lichter dan op het platteland en niet altijd meer met wijn. Zakenlunches zijn uitvoerig en ook arrosés, besprenkeld. Maar ook dat wordt minder.
Bij (familie)feesten
is er een groot repas, dat kan duren van 12.00 uur 's middags tot diep in de middag. Voorgerechten (patés, terrines, soepen), vleesgerechten (wild vaak), tussengerechten soms, salades, andere groenten, veel kaas, zoete desserts en digestifs. Alles rijk besproeid met de betere wijn (tafelwijn is voor door de week) en altijd met stokbrood. Vooral de mannen gebruiken dat brood voor van alles: om de eerste honger te stillen, om de mond te neutraliseren als op een andere wijn wordt overgegaan en als bestek om het bord schoon te maken.
Begrafenissen
Op het platteland in het zuiden van Frankrijk is het de gewoonte dat de buren van een overledene zich bezighouden met de organisatie van de begrafenis (les obsèques). Direct na het overlijden wordt de buurt mondeling ingelicht en vaak vindt de volgende dag al de begrafenis plaats. De mannen van de directe buurtgezinnen belasten zich met het dragen van de kist na de misplechtigheid in de plaatselijke kerk. Daarna dragen die mannen de kist naar het kerkhof, er zijn nog woorden en gebed van de pastoor, de dorpsbewoners lopen om de kist. En dat is het dan. Van buitenlanders die in de buurt van de overledene wonen wordt alom verwacht dat ook zij acte de présence geven, ook al heeft met de overledene niet of nauwelijks gekend.
Brieven schrijven
Een sobere aanhef (Monsieur, ) en een uitvoerige beleefdheidsformule aan het einde van de brief. Er zijn vele varianten, maar met deze kan niemand een buil vallen: Je vous prie d'agréer, Monsieur, mes salutations dinstinguées. Wat bloemrijker en voor Nederlandse gevoelens tamelijk overdreven: Je vous prie d'agréer, Monsieur, l'expression de mes sentiments respectueux et dévoués. In korte briefjes aan bekende relaties mag ook: Recevez, Monsieur, mes cordiales salutations. Nog korter: Salutations cordiales.
Verjaardagen en andere huiselijke feesten
Niet erg gebruikelijk is het om de verjaardagen van de Fransen te vieren. Men gedenkt meer de naamdag, la fête, genoemd naar de heilige van de geboortedag. Op een kaart kan staan: Bonne fête! of Toutes mes félicitations. Andere heuglijke feiten in een Frans mensenleven: de verloving (les fiançailles), het huwelijke (le mariage), de geboorte (la naissance) en eventueel de doop (le baptème).
Kerst
La Noël. Kerstavond (op 24 december) wordt gevierd met een maaltijd (repas) na de mis. En op Eerste Kerstdag is er vaak weer een repas. Favoriet nagerecht le bûche, taart in de vorm van een boomstam. Tweede Kerstdag wordt niet gevierd.
Oudejaarsavond
Aan het afsteken van vuurwerk doen ze niet in Frankrijk. En appelflappen of oliebollen zijn volstrekt onbekend. Op de avond (Saint-Sylvestre) zoekt men elkaar meestal thuis op bij een zeer uitgebreid repas met vele gangen. Zo'n (familie)bijeenkomst, heet de Réveillon. Viert men de jaarwisseling in een restaurant dan gebeurt dat sjiek. Om twaalf uur wordt elkaar een gelukkig nieuwjaar toegewenst met veel zoenen ('une bonne année!) en toetertjes, confetti, feestmutsen. En ook veel dansen. Geliefde versnapering: oesters. Later in de eerste week van het nieuwe jaar geeft de burgemeester van je dorp een drankje, le pot du maire.
Print dit artikel
|
|
|
|
|
