Men is in Frankrijk in elk geval inkomstenbelasting verschuldigd als men aan een van de volgende voorwaarden voldoet:
• het huishouden (foyer) is in Frankrijk (de plaats waar men permanent verblijft);
• de hoofdverblijfplaats (lieu de séjour principale) is in Frankrijk (langer dan 6 maanden per jaar);
• men oefent in Frankrijk een beroepsactiviteit uit (kan zowel in loondienst zijn, als free-lancer of via een in Frankrijk ingeschreven eigen bedrijf);
• het centrum van de economische belangen ligt in Frankrijk.
Het begrip fiscaal ingezetene wordt steeds scherper getoetst. Papieren constructies waarbij men leeft in Frankrijk, maar in Nederland belastingplichtig wil blijven, worden steeds minder getolereerd.

Enkele van de belangrijkste verschillen en mogelijke varianten NL/FR:
• De 'liggingsstaat' – hier dus Frankrijk - mag heffen over inkomsten uit onroerend goed, ook al ben je fiscaal inwoner in Nederland. Salarissen worden belast in de 'werkstaat'.
• Wie in Frankrijk werkt, betaalt geen loonheffing zoals de inhoudingen op het loon. Arbeidskosten zijn aftrekbaar. Het algemeen forfait is 10% met een maximum van € 13.501 of de werkelijke kosten. De minimum aftrek is € 401.
• Wie uit Nederland pensioen ontvangt kan eventuele kosten aftrekken en geniet een forfait van 10% met een maximum van € 3491. Voor de sociale belasting mag de in Nederland verplichte bijdrage Zvw worden afgetrokken; dit is aan te tonen met een kopie van de jaaropgave.
• Wie in Frankrijk inkomstenbelasting betaalt, moet zijn totale wereldinkomen opgeven, inclusief eventuele onroerendgoedinkomsten uit Nederland. Deze onroerendgoedkomsten zijn niet belast in Frankrijk, maar voor de bepaling van het tarief moeten ze wel worden meegenomen.
• ABP'ers betalen in principe in Nederland belasting, maar moeten wel aangifte doen in Frankrijk omdat ze inwoner zijn van Frankrijk. Vervolgens dienen ook de vrijgestelde bedragen te worden aangegeven, ter bepaling van het tarief.
• Aanmelden doe je in het jaar dat volgt op de vestiging in Frankrijk, vóór 31 mei het jaar daar op. Uitstel van aangifte kent men niet in Frankrijk.

Print dit artikel

Vermogensbelasting
Deze ook in Frankrijk bekende belasting (impôt de solidarité sur la fortune, ISF) begint pas te tellen bij een vermogen aan onroerend goed (met zijn inhoud, maar minus de schulden) in Frankrijk en banksaldi op Franse rekeningen van samen € 760.000. Het verdrag ter voorkoming van de betaling van dubbele belasting zegt hierover: 'Vermogen, bestaande uit onroerende goederen mag worden belast in de Staat waar deze goederen zijn gelegen.' De ISF geldt alleen voor natuurlijke personen, dus niet voor rechtspersonen zoals bijvoorbeeld een SCI.
Als inwoner van Frankrijk ben je verplicht aangifte vermogenbelasting te doen, dus zelf een aangiftebiljet aanvragen. De peildatum is 1 januari van ieder jaar. Tegelijkertijd met het indienen van de aangifte – tot uiterlijk medio juni voor nieuwe gevallen - dient de verschuldigde vermogensbelasting te worden betaald.

De huizen worden gewaardeerd tegen marktwaarde plus geïndexeerde kosten van verbouwingen, maar als het om de hoofdbewoning gaat (résidence principale), dan bepaalt de Franse fiscus 80% (wordt 70%) van deze waarde als behorend tot het vermogen. Of de woning verhuurd wordt of niet, maakt voor de vermogensbelasting geen verschil. Maar als de woning wordt verhuurd, moet in Frankrijk aangifte inkomstenbelasting worden gedaan van de huurinkomsten. Tot het vermogen worden niet gerekend de spullen die bij de beroepsbeoefening nodig zijn, antieke voorwerpen van meer dan 100 jaar oud, kunstvoorwerpen en verzamelingen. Uitdrukkelijk wél meegeteld zijn onroerend goed, auto’s, meubelen (dat alles tegen marktwaarde), beleggingen en bankrekeningen.
De ervaring leert dat de fisc de laatste jaren wat strenger wordt bij het controleren van de belastbare vermogens, ook bij buitenlanders. Het tarief van de ISF is progressief en loopt van 0,55% tot een vermogen van € 1,180 mln naar maximaal 1,8% bij vermogens van € 15.255.000 en hoger.

Vermogensbelasting: Fransen verlaten het land In 2006 hebben 843 Fransen hun land verlaten wegens de vermogensbelasting, 200 meer dan het jaar ervoor. Le Figaro heeft deze cijfers boven water gekregen. Met hun vertrek namen deze Fransen € 2,8 miljard aan kapitaal mee naar hun nieuwe land van vestiging. Dat scheelt de schatkist € 150 mln aan misgelopen belasting, zoals de vermogensbelasting ISF (impôt de la solidarité sur la fortune). De gemiddelde leeftijd van de kapitaalvluchters is 54 jaar en zij vertrokken voor 16% naar België, voor 15% naar Zwiterserland, voor 11% naar Engeland en voor 10% naar de Verenigde Staten. In de laatste tien jaar zouden zo 4650 Fransen de benen hebben genomen met medeneming van € 18,6 miljard aan kapitaal dat niet door de Franse fiscus kon worden belast. Een middel om deze vlucht tegen te gaan, zou zijn de grens voor de vermogensbelasting van € 770.000 op te hogen naar € 1 miljoen, zo menen sommigen. Het land heeft, zo zegt een senator, behoefte aan welgestelden die in eigen land investeren, werkgelegenheid scheppen en, niet onbelangrijk, belasting betalen. In 2007 is het aantal belastingplichtigen voor de ISF met 15% gestegen tot ruim 527.000 huishoudens. De stijging komt vooral voort uit de forse waardevermeerdering van Frans onroerend goed.

De in 1982 ingevoerde vermogensbelasting, levert de schatkist steeds meer op. Het aantal aangifteformulieren voor de vermogensbelasting ISF is dit jaar met 17% gestegen, van 445.000 tot 518.000. De opbrengst voor de staat stijgt met 22% tot € 3,95 miljoen. Met name door de explosieve stijging van de onroerendgoedprijzen in sommige delen van Frankrijk, zijn steeds meer mensen op papier rijker geworden en moeten zich melden voor de betaling van de ISF. Een kwart van de meer vermogenden is te vinden in Parijs en de omliggende departementen Hauts-de-Seine en Yvelines. Zij betalen 40% van de landelijke vermogensbelasting. Wie een vermogen van meer dan € 760.000 bezit, valt onder de ISF. Er zijn nog wel aftrekposten toegelaten, zoals 30% van de waarde van de hoofdbewoning.

Dividendbelasting anders berekend Ontvangen dividend (van Franse ondernemingen en in West-Europa gevestigde ondernemingen) wordt sinds 2006 anders, voordeliger, berekend. Er geldt een algemene aftrek van 50% (over 2006 40%) en daarna nog eens € 1220 (voor een echtpaar € 2440). Ook kosten als bewaarloon mogen in mindering worden gebracht. Het aldus berekende dividendbedrag telt mee als inkomen bij de inkomstenbelasting.  Wel moeten over het bruto ontvangen dividendbedrag (minus kosten als bewaarloon) de sociale lasten van 11% worden betaald (CGS en CRDS).

Print dit artikel

Belasting winst verkoop woning, de plus-value
In Frankrijk moet in principe belasting worden betaald over de winst die particulieren behalen bij de verkoop van hun tweede woning. Dit is bedoeld om speculatie te ontmoedigen. De belasting moet dus worden betaald over het verschil tussen de aankoop- en verkoopprijs, de zgn. plus-value. Er geldt een vrijstelling als het gaat om de verkoop van de hoofdverblijfplaats. De interpretatie van deze regel luistert vrij nauw. Wie in Frankrijk een huis koopt, daarin gaat wonen en korte tijd later weer vertrekt, zou moeilijkheden krijgen met de belastingen en gedwongen worden toch belasting op de winst te betalen. De vrijstelling geldt in principe als het om de eerste koop van het permanente verblijf gaat. Het criterium van het hebben van een résidence habituelle et effective wordt strak gehanteerd en gaat zelfs boven het fiscaal ingezetene zijn, aan te tonen door een Franse belastingaangifte of –aanslag.
Voor de overige huizen, dus vrijwel altijd vakantiehuizen, wordt de soep overigens niet zo heet gegeten als zij wordt opgediend: de aankoopprijs kan fors worden verhoogd doordat kosten kunnen worden opgevoerd. En gepensioneerden die van een karig pensioentje moeten leven en daarom zijn vrijgesteld van de betaling van de taxe d’habitation behoeven bij de verkoop van hun huis geen 'plus-value' te betalen.

De Franse overheid heeft eindelijk de berekening van de plus-value aanzienlijk vereenvoudigd. Er is een wetsvoorstel aangenomen om de procedures zo te veranderen dat met een bronheffing van 27% voor verkopers die onder het Franse belastingregime vallen de administratieve wirwar kan worden vermeden. De nieuwe regeling geldt vanaf 1 januari 2004 voor buitenlanders en voor ingezetenen. In de oude situatie was men pas na 22 jaar vrij van het betalen van de belasting op de verkoopwinst. Dat is veranderd in 15 jaar met een aftrek van 10% al vanaf het vijfde jaar.
Punten die de plus-value beïnvloeden zijn:

- de aankoopkosten (makelaar, notaris) mogen bij de aanschafprijs worden opgeteld: 7,5% of de werkelijke kosten als zij die 7,5% te boven gaan
- kosten van reparaties en verbeteringen mogen, als het huis 5 jaar in bezit is, eveneens bij de aankoopprijs worden opgeteld; wie de facturen niet meer heeft, kan een algemeen forfait van 15% opvoeren
- dan hebben we de gecorrigeerde aanschafprijs en is de 'winst' te berekenen
- de  overwinst, de plus-value, mag jaarlijks met 10% worden verlaagd, gerekend vanaf het zesde jaar dat het huis in bezit is; dat betekent dat na 15 jaar geen belasting meer is verschuldigd. Wie zijn huis na 8 jaar bezit verkoopt, mag dus drie maal (8 jaar min 5 jaar) 10% aftrekken, dus 30%.
na berekening van de winst wordt nog een algemene korting van € 1000 toegepast.

Het tarief van de belasting is 27% (16% voor buitenlanders die geen sociale premies behoeven af te dragen) en wordt voortaan direct bij de notaris afgehouden van de verkoopprijs (wordt voor belastingplichtigen niet meer verrekend met de inkomstenbelasting).
Een rekenvoorbeeld van de vereenvoudigde berekening van de belasting op de overwinst van tweede huizen:

In nogal wat gevallen proberen Nederlanders die hun vakantiewoning/tweede huis verkopen, de verkregen verkoopwinst te drukken door een deel van de betaling zwart te laten plaatsvinden. Dit levert flinke risico’s op. Als de verkoopprijs - de fiscus wordt van de onroerend goedtransactie op de hoogte gebracht - geen reële marktwaarde vertegenwoordigt, kunnen er akelige problemen ontstaan via naheffingen en boetes.
De op te voeren kosten moeten wel echte verbouwingskosten zijn. Bij aankopen van bouwmateriaal zal men expliciet om een factuur moeten vragen, waarop naam en woonplaats staan vermeld; alleen een kassabon is niet voldoende om later bij verkoop van het huis de waardestijging door de verbouwing te kunnen aantonen. Facturen van vloerbedekkingen en binnenschilderwerk bijvoorbeeld worden niet als bewijzen van verbouwingskosten aangemerkt. Heeft men zelf veel geklust, dan kunnen de materiaalkosten en het zelf verrichte arbeidsloon niet meer worden opgevoerd. Verbouwingen moeten geen luxe voorzieningen zijn, de kosten ervan mogen niet meer in de berekeningen worden opgenomen.

De notaris taxeert al met al de waarde van het huis, maar sinds 2004 beoordeelt bij huizen van meer dan € 150.000 een représentant fiscal , ook wel représentant accrédité genoemd, de winstbelasting. Bij de bepaling van de plus-value van huizen van buitenlanders wil deze fiscaal vertegenwoordiger nogal eens moeilijk doen bij het accepteren van aftrekposten en talmen ergerlijk bij de overdracht van de koopsom of vragen bovendien soms zelfs waarborgsommen, bevreesd als ze zijn door de Franse fiscus op de vingers te worden getikt wanneer de belasting op de plus-value niet kan worden geïncasseerd.

Print dit artikel

CESU, werkster , kinderoppas en tuinman betalen

Om het zwart werken in de huishoudelijke sfeer tegen te gaan bestaat in Frankrijk het systeem van de cheques, CESU (chèque emploi-service universelle). Bijna 60% van de Franse particuliere  'werkgevers' werkt via dit gemakkelijke en papierloze stelsel bij huishoudelijke hulp, tuinverzorger, kinderoppas en anderen.

Wie met CESU werkt (aanmelding kan via internet), hoeft geen salarisstroken in te vullen, geen arbeidscontract op te stellen en geen kwartaalopgaven te doen aan de inner van de sociale heffingen. Het gratis chequeboekje is te krijgen bij de bank waar men een rekening heeft. De verleende diensten gelden voor Franse fiscale ingezetenen die het werk laten doen in en rond hun hoofdbewoning. Wekelijks mag niet meer dan 8 uur worden gewerkt bij één gezin of vier weken per jaar. Wie maandelijks 60 uur via CESU werkt, dus bij meerdere 'werkgevers' komt in aanmerking voor het hele pakket sociale voorzieningen.

De 'werkgever' kan de helft van de uitgekeerde som met een maximum van € 12.000 voor belastingvermindering in aanmerking laten komen, crédit d’impôt. Per kind of oudere boven de 65 jaar die te zijnen laste komt, kan hij nog eens € 1500 toevoegen. De hoogte van de belastingreductie is afhankelijk van het tarief waarbinnen men valt en is gemaximeerd tot € 5000. Niet-actieven, zoals gepensioneerden die geen inkomstenbelasting betalen, komen niet in aanmerking voor de belastingreductie. Het loon dat wordt betaald moet minimaal de Smic zijn, het Franse minimumloon van ruim € 8,50 per uur. Kleine klusjes komen voor kleine jaarlijkse teruggaven in aanmerking: € 500 voor kleine karweitjes van maximaal 2 uur per keer, € 1.000 voor hulp bij de computer en € 3.000 voor tuinkarweitjes.
Informatie ook bij www.ces.urssaf.fr, www.federation-adessa.org of www.pajemploi.urssaf.fr.

Au Courant DIENSTVERLENING VOOR FRANKRIJKGANGERS Meer informatie op de website

Print dit artikel